Hàng chục triệu lao động “ngoài luồng” sẽ được hưởng lợi

Luật An toàn, vệ sinh lao động sẽ tác động rất lớn đến hàng chục triệu người lao động. Ảnh: chí cường

Tăng đối tượng được hưởng lợi

Sáng 25/5, Quốc hội thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật An toàn, vệ sinh lao động. Đây là Luật có đối tượng tác động lớn đến hàng chục triệu lao động trên lãnh thổ Việt Nam. Để xử lý “lỗ hổng” về đối tượng lao động, nhiều ý kiến tán thành mở rộng đối tượng áp dụng và chính sách đối với khu vực không có quan hệ lao động. Trong báo cáo giải trình của Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội, bà Trương Thị Mai cho biết, nhiều ý kiến đại biểu tán thành việc mở rộng đối tượng áp dụng đối với tất cả người lao động và đề nghị quy định một số chính sách cụ thể về an toàn, vệ sinh lao động đối với khu vực không có quan hệ lao động.

Nhiều đại biểu tán thành việc mở rộng đối tượng áp dụng và chính sách đối với khu vực không có quan hệ lao động vì đây là khu vực có rất nhiều người lao động. Với đối tượng lao động này, luật quy định cụ thể các chính sách giống như quyền và nghĩa vụ của người lao động; chính sách bảo hiểm tai nạn lao động theo hình thức tự nguyện; khuyến khích người lao động nâng cao ý thức phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; nâng cao trách nhiệm của tổ chức, cơ quan nhà nước trong việc hướng dẫn người lao động thực hiện biện pháp bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động. Các đại biểu đánh giá cao dự thảo Luật trình Quốc hội lần này đã bổ sung 2 chính sách trong chính sách bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, thể hiện tính nhân văn và nhân đạo trong Luật nhằm bảo đảm quyền và lợi ích của người lao động.

Về quy định mở rộng đối tượng nêu trên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, việc mở rộng đối tượng áp dụng của dự án Luật đối với người lao động thuộc khu vực không có quan hệ lao động là thể chế hóa quan điểm của Đảng, Điều 35 của Hiến pháp và các công ước quốc tế mà Việt Nam đã tham gia nhằm xây dựng môi trường an toàn cho người lao động trong khu vực này. Tiếp thu ý kiến của đại biểu, dự án Luật đã quy định cụ thể các chính sách đối với người lao động ở khu vực không có quan hệ lao động bao gồm: quyền và nghĩa vụ của người lao động; thông tin, tuyên truyền, giáo dục về an toàn; huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động; khai báo, thống kê, báo cáo tai nạn lao động, sự cố an toàn lao động; điều tra tai nạn lao động, sự cố an toàn lao động nghiêm trọng.

Lo lắng về tính khả thi

Tuy nhiên, một số đại biển có ý kiến băn khoăn về tính khả thi của chính sách an toàn, vệ sinh lao động đối với khu vực không có quan hệ lao động, đề nghị làm rõ vai trò hỗ trợ của nhà nước, nguồn lực thực thi chính sách; quy định rõ trách nhiệm của UBND cấp xã trong việc thống kê, báo cáo tai nạn lao động để bảo đảm tính khả thi. Thảo luận tại phiên họp, một số đại biểu cho rằng, nội dung dự án Luật An toàn, vệ sinh lao động được tiếp thu, chỉnh lý và trình Quốc hội lần này đã làm sâu quan điểm công tác phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp phải được đặt lên hàng đầu. Dự thảo Luật cho thấy công tác phòng ngừa ngày càng cấp thiết khi hàng loạt vụ tai nạn lao động nghiêm trọng vừa xảy ra khiến hàng chục lao động tử vong. Điển hình là vụ sập giáo ở công trình xây dựng tại khu kinh tế Vũng Áng, Kỳ Anh, Hà Tĩnh. Đại biểu Trần Thanh Hải (TP HCM) cho rằng, về trợ cấp đối với người lao động khi xảy ra tai nạn lao động không phân biệt lỗi do người lao động hay người sử dụng lao động. Phải xử lý đúng mức, kịp thời và nghiêm minh đối với các tổ chức, cá nhân, người gây ra tai nạn nghiêm trọng; thanh tra an toàn vệ sinh lao động cần đầu tư thêm đơn vị cấp huyện có công nghiệp phát triển. Đại biểu đề nghị dự thảo Luật này cần ưu tiên công tác phòng ngừa, hạn chế, kiểm soát tai nạn lao động.

Một số đại biểu cho rằng, dự thảo Luật mới chỉ quy định điều tra tai nạn lao động và sự cố tai nạn lao động nghiêm trọng mà thiếu điều khoản quy định về điều tra về bệnh nghề nghiệp. Theo đó, số đại biểu này đề nghị bổ sung thêm để phù hợp với công ước quốc tế. Việc bổ sung là cần thiết để phục vụ yêu cầu của bảo hiểm xã hội về tính chính xác của hồ sơ chi trả, bồi thường bệnh nghề nghiệp; đáp ứng yêu cầu của cơ quan thanh tra lao động đối với các cơ sở có các yêu tố nguy cơ gây bệnh nghề nghiệp nhưng không thực hiện theo yêu cầu của pháp luật để khám và phát hiện bệnh nghề nghiệp, đồng thời là căn cứ khi có yêu cầu khiếu nại của người lao động và đại diện người lao động.

Trách nhiệm của công đoàn cơ sở cũng được kiến nghị đưa vào dự thảo Luật. Đặc biệt là các nội dung giúp người lao động khiếu nại, khởi kiện khi quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động bị xâm hại. Đồng thời trách nhiệm, thời gian thông báo về sự cố an toàn lao động cũng phải nằm trong quy định để tránh tình trạng giấu nhẹm hoặc thông báo chậm trễ, hạn chế hiệu quả xử lý tai nạn lao động... Vấn đề minh bạch hóa việc thu, chi của Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cũng được đại biểu Quốc hội nêu ý kiến. Quỹ này phải có chế tài đảm bảo là do người sử dụng lao động đóng chứ không phải trích lại từ lương của người lao động.

Minh Anh/Báo Gia đình & Xã hội