Hãng phim truyện Việt Nam: Chuyện buồn từ phòng truyền thống "bí ẩn"

Hãng phim truyện Việt Nam: "Đền đài" còn mãi nhưng đó là ký ức, bây giờ là "kết cục"

GiadinhNet - Trước khi xảy ra lùm xùm chuyện cổ phần hóa, Hãng phim truyện Việt Nam đã có một quá khứ vàng son song cũng trải qua nhiều năm lay lắt với cơ sở vật chất tồi tàn, xuống cấp, không còn mang bóng dáng một môi trường làm việc.

'Không nói thì chẳng ai biết đó là những hình ảnh của một hãng phim. Có lẽ nên bảo tồn hiện trạng làm phim trường để quay cảnh trinh thám, kinh dị!" - đó là bình luận của nhiều người khi "mục sở thị" cơ ngơi Hãng phim truyện Việt Nam trực tiếp hoặc gián tiếp bằng hình ảnh.

Có phải đến khi Hãng phim cổ phần hóa cơ sở vật chất mới xuống cấp không? Thực tế, bức họa nham nhở ấy đã kéo dài nhiều năm, sự thay đổi theo thời gian chỉ là ngày thêm tồi tàn!

Cách đây chưa lâu, đại diện Hãng phim đã lên tiếng kêu gọi bảo vệ phòng truyền thống của Hãng là nhà ga Thủy phi cơ bên bờ Hồ Tây sau khi phát hiện có dấu hiệu xâm phạm, phá hoại. Bấy giờ, dư luận mới ngỡ ngàng: Thì ra đó là "tài sản" của Hãng phim! Không nói ra chẳng mấy ai biết đó là nhà Thủy phi cơ, là công trình do Hãng quản lý.

Trong câu chuyện cổ phần hóa Hãng phim truyện Việt Nam, yếu tố cơ sở vật chất nghèo nàn, lạc hậu cũng được đưa ra như một minh chứng cho sự trì trệ, chậm tiến mà rốt cuộc không biết lỗi thuộc về ai! Dù vậy, Hãng phim không hẳn hoàn toàn "trắng tay". Minh chứng là suốt nhiều năm qua, Hãng phim cũng đang có trong tay những tài sản giá trị mà không được khai thác hợp lý trong đó nhà ga Thủy phi cơ là một ví dụ.

Đây là công trình được xây dựng từ thời Pháp thuộc. Những người bán hàng lâu năm bên bờ Hồ Tây kể lại, từ những năm 1976, khi đất nước vừa thống nhất, nhà ga Thủy phi cơ là một trong những địa điểm đẹp nhất ở Hồ Tây, mỗi ngày đều thu hút nhiều lượt người đến tham quan, ngắm cảnh, câu cá, chụp ảnh kỷ niệm, ngắm hoàng hôn...

Ga Thủy phi cơ - phòng truyền thống của Hãng phim - nay bị quây kín

Đến nay, công trình đã trải qua nhiều thăng trầm, khi thì được Hãng phim truyện cho thuê để làm nhà hàng, khi lại xảy ra kiện tụng khiến nhà hàng phải đóng cửa.

Hãng phim từng gắn tấm biển "Phòng truyền thống" ở khu nhà này, bên trong trưng bày tư liệu bằng hình ảnh về các giải thưởng, lịch sử Hãng, nghệ sỹ và những bộ phim kinh điển của điện ảnh Việt. Bây giờ, toàn bộ khu nhà đã cửa đóng then cài hoang phế.

Hãy thử hình dung xem, nếu Hãng phim trước đây không cho thuê nhà Thủy phi cơ làm nhà hàng nhưng chú ý chăm chút, nâng cấp công trình này, bảo tồn mọi giá trị về hình ảnh của Hãng, tổ chức các hoạt động văn hóa nghệ thuật đặc biệt là điện ảnh, thậm chí thu vé tham quan với du khách nước ngoài... liệu có đến mức thành ngôi nhà hoang như chưa từng tồn tại?

Có một buổi chiều, chúng tôi từng đến Hãng phim xin được làm việc, tìm hiểu về nhà ga Thủy phi cơ cũng là phòng truyền thống của cơ quan nhưng bảo vệ sau khi gọi điện kết nối với ai đó đã quay sang chúng tôi thông báo: "Không có lãnh đạo nào ở nhà, sang tuần sau các anh chị quay lại nhé!". Đúng hẹn, tuần sau chúng tôi quay lại, điệp khúc vẫn như tuần trước.

Một nhóm kiến trúc sư tại Hà Nội sau nhiều lần tham quan nhà truyền thống của Hãng phim bên bờ Hồ Tây thơ mộng từng tiếc nuối cho rằng, ở nước ngoài, chỉ cần một dấu tích địa danh (chưa cần được công nhận di tích), dựng một tấm biển cùng với đội ngũ những người biết "kể chuyện" về văn hóa, lịch sử xung quanh nó là có thể "hốt bạc" của du khách. Đằng này, chúng ta có hẳn một công trình, đầy đủ yếu tố "địa lợi nhân hòa" mà thành ra hoang phế. Thỉnh thoảng, từng nhóm du khách nước ngoài đi qua vẫn ghé nhà Thủy phi cơ, tò mò tìm hiểu rồi lắc đầu nuối tiếc.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đi thị sát Hãng phim

Ở mỗi cơ quan, đơn vị... phòng truyền thống được ví như trái tim, tâm hồn. Không phải ngẫu nhiên khi cứ đến thăm một cơ quan nào đó, "chủ nhà" lại mời khách thăm phòng truyền thống trước tiên. Đó là nơi lưu giữ những hình ảnh về lịch sử, thành tích, thăng trầm qua các thời kỳ phát triển.

Chỉ cảm nhận từ phòng truyền thống người ta sẽ có những cảm xúc, hình dung cho toàn bộ quá trình hình thành, phát triển hoặc hứa hẹn tương lai.

Vậy nếu phòng truyền thống như đã thành phế tích, những bức ảnh lịch sử quý giá mà có thể không có chiếc thứ hai, không bao giờ tìm kiếm lại được nay treo giữa bốn bức tường lạnh, người ngoài nhìn vào không biết gọi công trình ấy là gì... liệu có còn là hiện hữu của "đền đài" điện ảnh một thời vang bóng?

Hãng phim truyện Việt Nam trải qua nhiều thăng trầm, cuộc sống của những nghệ sĩ nơi đây suốt mấy chục năm qua cũng chưa bao giờ hết chật vật. Sẽ có phần "nhẫn tâm" nếu đổ lỗi toàn bộ bức tranh hoang phế, cụ thể nhà phòng truyền thống Hãng phim đã bị lãng quên ấy cho các nghệ sĩ nhưng rõ ràng ở đây, họ có một phần trách nhiệm.

Thời chiến tranh, thời kỳ xây dựng đất nước với muôn vàn khó khăn chồng chất khó khăn, cũng cơ sở ấy, không gian ấy nhưng từ ý nghĩa tinh thần đến hình ảnh hiện hữu luôn là "đền đài" điện ảnh. Nơi ấy, một cỗ máy thức trọn ngày đêm cho ra đời những bộ phim màn ảnh rộng kinh điển, đưa tên tuổi nghệ sĩ vụt sáng. Nơi ấy, dù là dãy nhà tranh tre nứa lá cũng chẳng có cảnh đạo cụ, thước phim, ảnh lịch sử bị "bạc đãi", bị lãng quên trên từng mét vuông cơ sở vật chất đang xuống cấp.

Thành tựu của Hãng phim truyện Việt Nam trong lịch sử điện ảnh nước nhà không thể nào phủ nhận. Đóng góp nghề nghiệp, tâm huyết của các nghệ sĩ nhiều thế hệ từ xưa đến tận bây giờ cần được ghi nhận công bằng, xứng đáng. Tuy nhiên, thương hiệu của Hãng phim chỉ có giá trị khi và chỉ khi thương hiệu ấy là sự hiệu quả của hoạt động kinh doanh, lợi nhuận, uy tín theo năm tháng.

Nếu thương hiệu ấy toàn lỗ, sản phẩm đưa ra thị trường bị quay lưng, cơ sở vật chất càng hoang phế thì sớm muộn cũng sẽ xảy ra bi kịch tự xóa sổ trước khi xuất hiện một bi kịch khác.

T.Nam