Hàng trăm dân nghèo trước cảnh trắng tay

Cả đời mót lúa lấy tiền lo hậu sự

Những ngày cuối tháng 9, người dân địa phương vô cùng bàng hoàng khi hay tin Quỹ tín dụng Nhân dân (QTDND) xã Hoằng Đồng mất khả năng thanh toán. Trên khuôn mặt người dân hiện rõ sự lo âu, hoang mang trước viễn cảnh trắng tay. Theo đó, người ít thì gửi vào dăm triệu, người nhiều có khi lên tới vài trăm triệu.

Bà Nguyễn Thị Xuân (96 tuổi, trú tại thôn 8, xã Hoằng Đồng) đang nằm bẹp trên giường, thấy khách lạ, bà Xuân tưởng người của Quỹ đến trả tiền liền ngồi bật dậy. Sức yếu, tai điếc nặng, bà Xuân phải nhờ đến người cháu truyền đạt lại bà mới hiểu về sự có mặt của chúng tôi. Bà Xuân sinh được 3 người con nhưng đã chết hết, hiện bà ở với đứa cháu nội. Theo lời kể của bà Xuân, ngày trước còn khỏe, cứ đến mùa gặt bà lại cắp thúng, chổi đi ra ngoài đồng mót lúa mang ra chợ bán kiếm vài đồng bạc lẻ để tiết kiệm. Cả đời dành dụm, bà Xuân đã để được 9 triệu đồng, mang gửi vào QTDND xã Hoằng Đồng với mong muốn khi chết có tiền lo hậu sự. “Con cái chẳng may mất sớm, phận tôi già cả, chẳng biết nhờ vả ai sau này. Nhiều khi ốm đau chẳng dám mua một viên thuốc về uống. Số tiền trên tôi tích cóp cả đời để dành cho việc lo hậu sự, không ngờ họ lại làm thất thoát hết. Tôi lo lắm, không biết có lấy lại được tiền không”, bà Xuân nghẹn lời.

Ông Lê Văn Ngự (85 tuổi, sống cạnh nhà bà Xuân) kể, cả đời 2 vợ chồng ông cày thuê cuốc mướn, bớt từng con cá trong bữa ăn, tằn tiệm lắm mới có được 50 triệu đồng gửi vào QTDND xã Hoằng Đồng với hy vọng sau khi chết có chút tài sản để lại cho người con gái bị thần kinh. Nay, số tiền ấy có nguy cơ mất khiến vợ chồng ông Ngự như ngồi trên lửa. Ông Ngự đau xót: “Vợ chồng tôi già cả, lại phải nuôi đứa con gái bị bệnh thần kinh bẩm sinh đã ngoài 40 tuổi. Tích góp được ít tiền gửi vào lấy lãi, chỉ mong sao có chút dự trữ lúc ốm đau lấy đó mà chi tiêu, ai ngờ nên cơ sự này. Nếu số tiền trên không lấy được tôi cũng chả thiết sống, chỉ lo cho đứa con gái bị thần kinh, nó sẽ sống thế nào đây”.

Cùng chung tâm trạng trên, ông Hoàng Văn Xuyên (ở thôn 1, xã Hoằng Đồng, là thương binh) cho biết: “Gần 10 năm qua, hàng tháng gia đình đều dành khoản tiền lương của tôi để gửi vào QTDND xã Hoằng Đồng. Chẳng dám ăn, dám tiêu, chúng tôi cũng đã tiết kiệm được trên 70 triệu đồng. Hiện căn nhà đã xuống cấp trầm trọng, mưa dột tứ phía, nhiều đêm vợ chồng phải lấy áo mưa che tạm một góc ngồi cho đỡ ướt. Dự định đầu năm gia đình rút tiền về để sửa sang lại căn nhà, không ngờ bây giờ có nguy cơ bị mất trắng”.

Bỗng dưng thành con nợ

Bà Lê Thị Phơn mong sớm lấy được tiền để sửa lại nhà. Ảnh: NH

Thông tin QTDND xã Hoằng Đồng mất khả năng thanh toán nợ khiến cuộc sống của người dân nơi đây bị xáo trộn. Người hoài nghi bực tức, người hốt hoảng, lo lắng, không ít gia đình lục đục vì đã trót gửi tiền vào đây. Rót vội chén nước, chị Hà Thị Vân (ở thôn 1, xã Hoằng Đồng) ấm ức: “Vợ chồng tôi gửi vào đó 92 triệu đồng, khi gửi cả 2 nhất trí nhưng giờ bị mất, không có tiền anh ấy lại cáu gắt vợ con”.

Ngoài những trường hợp gửi tiền có nguy cơ bị mất, theo tìm hiểu của PV, rất nhiều gia đình tại đây bỗng trở thành con nợ của QTDND xã Hoằng Đồng. Theo trình bày của anh Nguyễn Tam Thuận (ở xóm 8, xã Hoằng Đồng), trong khi gia đình gửi vào đó 70 triệu đồng vẫn chưa lấy ra được thì mới đây họ lại được công an thông báo gia đình có vay QTDND cũng với số tiền trên.

Tương tự, gia đình ông Lê Đình Bình (hàng xóm anh Thuận) cũng gặp phải tình cảnh trớ trêu trên. Theo đó, cách đây 3 tuần, gia đình ông Bình bất ngờ được cơ quan công an đến thông báo đang nợ QTDND xã Hoằng Đồng 80 triệu đồng. Ông Bình bức xúc: “Không biết họ làm như vậy với mục đích gì, khi hay tin tôi rất hốt hoảng nhưng được công an bảo viết giấy cam đoan không vay là được”.

Còn rất nhiều hộ gia đình khác như ông Hoàng Ngọc Thức (thôn 2), ông Lê Cảnh Long (thôn 5), bà Lê Thị Hạnh (thôn 2)… chỉ được biết mình có vay nợ QTDND xã Hoằng Đồng khi công an đến xác minh. Cũng chính vì những khoản nợ “trên trời” ấy đã khiến nhiều gia đình lục đục, nghi kỵ lẫn nhau.

Trao đổi với PV Báo GĐ&XH, ông Trương Văn Mạnh - Chủ tịch UBND xã Hoằng Đồng cho biết, QTDND xã Hoằng Đồng được thành lập vào năm 2008. Hiện Qũy này cho các doanh nghiệp vay khoảng 62 tỷ đồng và không có khả năng thanh toán. Tính đến ngày 13/5, toàn xã có 304 hộ đang có tiền gửi với số tiền khoảng 9 tỷ đồng. Cũng theo ông Mạnh, ngoài xã Hoằng Đồng, một số xã lân cận của huyện Hoằng Hóa cũng có nhiều người dân gửi tiền vào Quỹ này.

Ngọc Hưng