Hãy cứ đúng luật đi đã!

Đầu tiên, chúng ta nên chấp nhận một thực tế rằng sẽ không có thứ gì chiều lòng tất cả mọi người, luật pháp càng không thể cảm tính để cho phù hợp với thực tế chỗ này song lại “linh động” để thỏa mãn chỗ khác. Nghị định mới có mấy điểm đáng chú ý là: Phạt nặng hành vi đi xe máy trên vỉa hè; tăng mức phạt vượt đèn vàng, như đèn đỏ; phạt vì sử dụng đèn pha (chiếu xa) trong khu đô thị; phạt xe đi sau đâm vào xe đi trước… Những gì vừa liệt kê đều có thể gây tranh cãi với vô vàn lý do “nghe có lý”, trong đó, vấn đề xoay quanh chiến đèn vàng đang được bàn luận sôi nổi nhất.

Có chuyên gia cho rằng việc phạt lỗi vượt đèn vàng như lỗi vượt đèn đỏ là sai luật. Có người cho rằng quy định này thiếu tính thực tế vì sẽ “làm khó” CSGT khi vừa phải quan sát vạch vừa phải quan sát tín hiệu đèn và xe của người vi phạm. Có ý kiến lại nói đèn vàng là “giai đoạn tâm lý”, nếu phạt như đèn đỏ là không đúng với tâm lý con người… Thế nhưng, dù lý luận kiểu gì thì sự thực vẫn là: Quy định cũ, nay chỉ tăng mức phạt; Nhiều nơi trên thế giới cũng áp dụng quy định tương tự. Nghĩa là chúng ta không hề ngược đời, không hề phi lý. Vấn đề mấu chốt là: Thỏa mãn hoặc không thỏa mãn mà thôi.

Xin mời các nhà phản biện ra ngã tư đứng một buổi xem ý thức giao thông của dân mình thế nào. Cứ cho là đèn vàng tác động đến tâm lý vì không biết lúc nào sắp xanh lúc nào sắp đó, thì hãy nhìn các ngã tư có lắp đồng hồ đếm ngược, nơi người tham gia giao thông biết rõ bao nhiêu giây nữa thì chuyển tín hiệu, xem họ “ăn gian” thời gian ra sao. Đến mức, Đại học Giao thông Vận tải đã làm hẳn một khảo sát về chiếc đồng hồ này và cho thấy: 73% các xe xuất phát sớm hơn trước khi đèn tín hiệu chuyển xanh (từ 3 - 5 giây). Ở những nơi đèn vàng làm tín hiệu chuyển xanh – đỏ thì chỉ có 26% xe vi phạm. Từ kết quả này, không ít chuyên gia còn đề nghị bỏ đồng hồ đếm ngược, chỉ sử dụng 3 đèn tín hiệu truyền thống để người dân khỏi lựa thời gian để… “ăn gian” vài giây, giảm ùn tắc, tai nạn.

Như vậy, vấn đề chính không phải là điều kiện để biết cách không vi phạm (đồng hồ đếm ngược là quá rõ và dễ dàng để chấp hành), mà là ý thức giao thông của chúng ta quá tệ. Thực trạng ấy chỉ có thể điều chỉnh bằng các chế tài. Nếu chế tài đã có, thì cần làm “rắn” hơn. Trên các diễn đàn xe hơi, rất nhiều tài xế ủng hộ việc tăng nặng mức phạt hòng cải thiện bộ mặt giao thông đô thị. Họ đưa ra biện luận rất đơn giản: Đến nơi giao cắt, ai cũng phải giảm tốc độ, không có chuyện đột ngột chuyển đèn mà gây khó dễ được cho tài xế, trừ khi người đó cố tình ăn gian.

Có luật, hãy cứ chấp hành thật tốt đi đã, nặng nhẹ sẽ không là vấn đề quan trọng.

Việt Nguyễn