Hết đất... chôn rác

Tất cả các thành phố đều bí

Các chuyên gia môi trường cho rằng, phần lớn các cơ sở công nghiệp tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đều phát sinh khối lượng chất thải nguy hại rất lớn hàng ngày. Ông Nguyễn Trung Việt, Trưởng phòng Quản lý Chất thải rắn (Sở Tài nguyên và Môi trường TP Hồ Chí Minh) cho biết, khối lượng chất thải rắn công nghiệp mà thành phố này xả ra ước tính khoảng 900 - 1.200 tấn/ngày. Trong đó, lượng bùn thải khoảng 120-150 tấn/ngày, khối lượng chất thải nguy hại khoảng 350-500 tấn/ngày. Các số liệu của TP Hồ Chí Minh cũng cho thấy, tất cả các cơ sở sản xuất đều phát sinh chất thải công nghiệp và chất thải nguy hại với khối lượng chênh lệch rất lớn, khối lượng được tính từ đơn vị vài kilôgram đến hàng chục tấn/ngày. Một số trường hợp do sự cố hệ thống xử lý, lượng chất thải nguy hại phát sinh đến 40 tấn/ngày.

Kế cận TP Hồ Chí Minh, các tỉnh Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương, Tây Ninh, Bình Phước, Long An đã và đang hình thành các trung tâm đô thị, thương mại dịch vụ, công nghiệp lớn. Việc phát triển với tốc độ cao trên toàn vùng đã và đang làm phát sinh một khối lượng lớn chất thải rắn công nghiệp và chất thải nguy hại, ảnh hưởng lớn đến môi trường. Cụ thể, tỉnh Đồng Nai mỗi ngày xả trên 300 tấn/ngày. Tỉnh Bình Dương cách đây nhiều năm lượng chất thải rắn công nghiệp và chất thải nguy hại phát sinh từ các khu công nghiệp ước tính khoảng 100 tấn/ngày. Trên địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, khối lượng chất thải rắn công nghiệp và chất thải nguy hại phát sinh là 30-35 tấn/ngày.

Tại Hà Nội, chất thải rắn công nghiệp được thu gom thông qua hệ thống của Công ty Môi trường đô thị vận chuyển về nhà máy xử lý rác sinh hoạt Nam Sơn (Sóc Sơn) để xử lý khoảng 70-100 tấn/ngày chiếm trên 50-60% lượng chất thải công nghiệp được thu gom. Còn tại Đà Nẵng, khối lượng chất thải công nghiệp phát sinh tại thành phố Đà Nẵng khoảng 20-30 tấn/ngày.

Đã đến lúc đầu tư cho công nghệ

Khi mỗi ngày, trên phạm vi toàn quốc xuất hiện cả vạn tấn rác độc hại thì công nghệ xử lý phổ biến ở nước ta hiện nay vẫn là chôn lấp truyền thống. Tiến sỹ Nguyễn Ngọc Sinh, Chủ tịch Hội bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) khẳng định: "Kinh tế phát triển, dân số gia tăng, sự lãng phí tài nguyên trong thói quen sinh hoạt của con người đã khiến rác thải tăng về số lượng, phức tạp về chất lượng. Số chất thải hỗn hợp này đang tiềm ẩn ngày càng nhiều nguy cơ độc hại đối với môi trường và sức khỏe con người. Hiện đã có nhiều cách thức, phương pháp xử lý chất thải, nhưng đều chưa... trọn vẹn".

Tại Hà Nội, một phần nhỏ rác thải độc hại được thu gom vận chuyển xử lý tái chế và một phần chuyển về nhà máy xử lý rác thải Nam Sơn xử lý tiêu hủy. Ông Nguyễn Trung Việt cho rằng, việc xử lý rác thải hiện nay đa số đều không tuân thủ các quy trình một cách nghiêm ngặt. Phần lớn chất thải công nghiệp vẫn được xử lý chủ yếu bằng phương pháp chôn lấp, đóng rắn.

Tiên tiến hơn, rác thải độc hại được xử lý bằng phương pháp đốt với lò đốt chất thải công nghiệp công suất 5 tấn/ngày và lò đốt chất thải công nghiệp UCE công suất 1,6 tấn/ngày. Cùng đó là hệ thống ổn định và đóng rắn bùn thải, hóa sinh, dây chuyền xử lý rác điện tử, vỏ thùng, hầm chôn lấp chất thải và hầm chôn lấp chất thải đặc biệt nguy hại, còn lại một phần được tái chế. Tổng công suất xử lý khoảng 50- 60 tấn/ngày. Tuy nhiên, với công suất này cần phải xây dựng thêm dây chuyền đốt rác, xử lý dung dịch lỏng thì mới có thể đáp ứng được lượng nhu cầu xử lý chất thải công nghiệp trong thời gian tới.

Minh Anh