Hiến kế của đại biểu Quốc hội để xử lý các vụ xả lũ gây chết người gây bức xúc

Theo các đại biểu Quốc hội, việc xả lũ nếu không có giám sát thì sẽ gây hậu quả lớn. Ảnh minh họa

Dự án Luật thủy lợi được Quốc hội thảo luận sáng 8/6 đã ghi nhận nhiều ý kiến góp ý của đại biểu. Việc xả lũ, vận hành hồ chứa không đúng quy trình gây thiệt hại về người và của đã khiến đại biểu phải lên tiếng.

Đại biểu Dương Tấn Quân, đoàn Bà Rịa - Vũng Tàu nêu ý kiến, Điều 24, quy trình vận hành công trình thủy lợi đã quy định rất rõ về thẩm quyền phê duyệt, trách nhiệm lập, điều chỉnh quy trình vận hành công trình thủy lợi của các cơ quan, đơn vị trong phạm vi quản lý.

Đại biểu đề nghị cần bổ sung thêm một khoản quy định về quy trình vận hành công trình thủy lợi phải được công bố, công khai rộng rãi, để người dân, người sử dụng sản phẩm, dịch vụ thủy lợi và các bên liên quan có thể theo dõi giám sát.

Thời gian qua không ít vụ tai nạn làm chết người thương tâm, thiệt hại tài sản mùa màng của người nông dân, vùng hạ lưu liên quan đến quy trình xả lũ nhưng khi kiểm tra đều cho rằng vận hành đúng quy trình, dẫn đến người dân, cử tri luôn bức xúc và nghi ngờ rằng có sai phạm trong quy trình vận hành công trình thủy lợi.

“Tôi đề nghị cần phải bổ sung khoản này để đảm bảo quy trình vận hành công trình thủy lợi luôn được an toàn, đạt hiệu quả cao. Đồng thời giúp người nông dân biết rõ để điều tiết hoạt động sản xuất cho phù hợp, tránh thiệt hại” - đại biểu Quân nói.

Cũng về vấn đề này, đại biểu Mai Thị Kim Nhung, đoàn Quảng Trị cho rằng, Điều 24 quy trình vận hành công trình thủy lợi, về trách nhiệm lập và điều chỉnh vận hành công trình thủy lợi tại Khoản 2, quy trình vận hành công trình thủy lợi là điều kiện cơ bản, tiên quyết để đưa vào khai thác công trình thủy lợi.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay vẫn còn một số công trình thủy lợi đang khai thác mà chưa có quy trình vận hành. Vì vậy, tại Điểm b quy định đối với công trình thủy lợi đang khai thác mà chưa có quy trình vận hành, tổ chức, cá nhân khai thác công trình thủy lợi có trách nhiệm lập quy trình vận hành cấp có thẩm quyền phê duyệt là quy định mở để xử lý các trường hợp cụ thể này.

Nếu như Luật thủy lợi đã có hiệu lực mà quy định như vậy thì sẽ dễ tạo ra sự lợi dụng khe hở của pháp luật để chây ỳ, đùn đẩy hay bỏ qua trong việc thực hiện xây dựng quy trình vận hành công trình thủy lợi. Đại biểu đề nghị ban soạn thảo nên xem xét, quy định lại nội dung ở Điểm b Khoản 2 của điều này theo hướng ràng buộc trách nhiệm trong việc lập và thực hiện quy trình vận hành công trình thủy lợi.

Cần bổ sung thêm nhiệm vụ giám sát việc vận hành công trình thủy lợi. Giám sát là khâu rất quan trọng đối với các quy trình vận hành của các công trình thủy lợi nhằm hạn chế vi phạm của các cơ quan chủ quản, tránh gây ra những thiệt hại về tính mạng, tài sản cho nhân dân và ngay cả công trình thủy lợi.

“Thực tế trong thời gian qua có những trường hợp các chủ thể khai thác, vận hành các công trình thủy lợi biết trước hậu quả của việc vận hành không đảm bảo quy trình, nhưng vẫn cố ý vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng.

Điển hình là vụ nhà máy thủy điện Hố Hô, Hà Tĩnh xả lũ bất ngờ gây thiệt hại lớn cho đồng bào miền trung. Gần đây nhất vào ngày 26/5/2017, vụ Thủy điện Sông Ba Hạ - Phú yên xả lũ bất ngờ làm chết 4 học sinh và 1 người đàn ông đánh cá.

Vậy để đảm bảo các chủ thể khai thác, vận hành đúng quy trình cần phải có sự giám sát việc vận hành chặt chẽ từ phía cơ quan chủ quản đối với các công trình thủy lợi” - đại biểu Nhung đề xuất.

Đại biểu Nguyễn Duy Hữu, đoàn Đắk Lắk cho rằng: “Trong thực tế chúng tôi đã giải quyết những vụ mà các đập thủy lợi bị vỡ do thiết kế, khai thác, quản lý không đúng quy trình.

Mỗi lần như vậy việc giải quyết của tòa án hết sức khó khăn do tài sản bị thiệt hại cũng như người bị thiệt hại tương đối lớn.

Trong này (dự thảo), qua nghiên cứu, tôi thấy chưa có quy định nào về việc này. Tôi đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu, xem xét trong trường hợp đập thủy lợi do thiết kế, xây dựng và vận hành không đúng quy định, mùa mưa lũ đập bị vỡ, gây nhiều thiệt hại về người và tài sản cho các tổ chức, cá nhân ở phía sau đập, tức là phía hạ nguồn như thế nào.

Việc giải quyết của Tòa án rất khó khăn, theo tôi cần phải bổ sung một ý vào Khoản 15, Điều 56 chúng ta phải quy định trường hợp tổ chức, quy định trách nhiệm của tổ chức và cá nhân khai thác công trình thủy lợi phải bồi thường thiệt hại cho tổ chức, cá nhân ở hạ nguồn trong trường hợp công trình thủy lợi xảy ra sự cố thì nó sẽ đầy đủ hơn và việc này chúng tôi đã trực tiếp giải quyết, nó đã xảy ra trong thực tế rồi.

Vì vậy, tôi đề nghị nên bổ sung vào để các cơ quan sau này xử lý dễ dàng hơn”.

Minh Anh