Công văn một đường, làm một nẻo…
Ngày 7/5/2010, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã ký quyết định giao Bộ Tài chính xuất 1.000 tấn gạo dự trữ quốc gia để tỉnh Quảng Bình giải quyết ngay việc cứu đói cho nhân dân trong thời kỳ giáp hạt năm 2010. Sau đó UBND tỉnh Quảng Bình đã ra quyết định 1119/QĐ-UBND ngày 21/5 phân bổ 1.000 tấn gạo cứu đói giáp hạt cho các huyện, trong đó huyện Minh Hóa nhận được 510 tấn.
Ngày 31/5/2010, UBND huyện Minh Hóa đã ra quyết định số 240/QĐ-UBND phân bổ gạo về cho các xã. Trước đó, ngày 28/5, UBND huyện cũng ra công văn số 160/UBND hướng dẫn việc tiếp nhận và cấp phát gạo cứu đói gửi các xã. Tại công văn này, UBND huyện yêu cầu các xã "tổ chức bình xét rà soát số hộ, khẩu thiếu đói gay gắt để cấp gạo kịp thời" để trợ cấp gạo cho nhân dân.
Để phân bổ gạo cho người dân, ngày 2/6, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) huyện Minh Hóa đã có công văn số 39/CV- LĐTBXH do bà Đinh Thị Tuyết Hoa - phó Phòng LĐ-TB&XH ký, hướng dẫn việc tiếp nhận và cấp phát gạo cứu đói. Công văn này cũng yêu cầu các xã, thị trấn khi tiếp nhận gạo và cấp phát cho nhân dân xong phải báo cáo lên Phòng chậm nhất là ngày 6/6.
Trong đợt này, những đối tượng là "nông dân, hộ nghèo, cận nghèo và những hộ có rủi ro bất khả kháng" dẫn đến việc thiếu đói là đối tượng được nhận hỗ trợ gạo cứu đói.
Yêu cầu của huyện là vậy nhưng số gạo khi được đưa về xã, thị trấn lại diễn ra tình trạng chia bình quân dàn trải, nhiều xã đã không thực hiện đúng với công văn hướng dẫn của Phòng LĐ-TB&XH huyện. Có nơi do khi chia còn dư gạo nên đã chủ động "chia thêm" cho hàng trăm khẩu như thị trấn Quy Đạt (Đề nghị được cấp gạo cho 3.390 khẩu đói nhưng khi chia gạo lại chia cho 3.924 khẩu).
Có xã như xã Hồng Hoá lại chia gạo theo kiểu bình quân đầu người nên dẫn đến tình trạng 99,9% số khẩu trong xã thuộc diện "thiếu đói gay gắt". Cả xã có 3.460 thì có tới 3.414 khẩu nhận gạo cứu đói.
Tuy nhiên điều bất hợp lý là bên cạnh đó, có xã (ví dụ như Tân Hoá - nơi thường xuyên gặp thiên tai, hạn hán), làm đúng như công văn yêu cầu lại nhận được ít gạo hơn, chỉ chia được 15kg/1 khẩu. "Chúng tôi không dám đề nghị nhiều, chỉ xét đối tượng thực sự đói nên số gạo cứu đói được cấp về chừng ấy. Chú coi, người dân xã tui gần như 100% là làm nông nghiệp có ai hơn ai mô” - ông Cao Quý Ninh - cán bộ văn phòng xã Tân Hóa cho biết.
|
|
|
Hộ kinh doanh vàng Thảo Diện này nhận được 72 kg gạo "cứu đói". |
Cứ có ruộng là được cứu đói
Quay trở lại việc cấp gạo cứu đói tại thị trấn Quy Đạt, nhiều người dân rất bất bình về "cách chia" ở đây. Trong khi một số xã phải "nâng lên đặt xuống" khi bình xét số khẩu cần được cứu đói thì ở thị trấn, gần 4.000 khẩu (tổng số có 5.809 khẩu) đã được nhận gạo. Hễ cứ ai có đất ruộng là được nhận gạo cứu đói, dù đó là những hộ kinh doanh buôn bán.
Chị Lê Thị Tình (tiểu khu 7 - thị trấn Quy Đạt) là hội viên hội nông dân của tiểu khu, gia đình có hoàn cảnh cực kỳ éo le bởi chồng chị vừa mất chưa tròn năm do bị tai nạn giao thông. Hiện tại chị phải nuôi 3 đứa con đồng thời gánh thêm số nợ cả trăm triệu đồng từ việc vay mượn cứu chữa cho chồng. Khi có chủ trương được cấp gạo cứu đói, mẹ con chị khấp khởi mang bao, mang bị lên để nhận nhưng lại về không vì chị không có đất nông nghiệp.
Trong khi đó, chị Trần Thị Thảo - chủ tiệm vàng Thảo Diện ở tiểu khu 5 (thị trấn Quy Đạt) lại nhận được 72kg gạo cứu đói cho 4 khẩu (18kg/khẩu). Tiếp xúc với PV chị Thảo cho biết, chị có đất nông nghiệp và chồng chị đang làm tại một cơ quan ở huyện Minh Hóa. Khi nghe đồng chí Tiểu khu trưởng gọi lên nhận gạo cứu trợ thì chị lên nhận. Sau đó chị nghe người ta bàn tán nên hỏi lại thì được biết đây là gạo cứu đói, đối tượng được nhận là những người có đất nông nghiệp. Chị Thảo phản ánh rằng trên địa bàn có nhiều hộ kinh doanh, đời sống rất khá giả cũng được nhận gạo cứu đói! "Tui cũng đề nghị nhà báo phản ánh thực tế để trị người làm sai, đồng thời mong muốn gạo cứu đói hãy thực sự cấp cho những người không đói ở các xã vùng sâu, vùng xa như Tân Hóa, Dân Hóa, Thượng Hóa... Nơi đó người dân họ đang còn rất đói", chị Thảo nói.
Nhằm làm rõ vấn đền này, PV Báo GĐ&XH đã có buổi làm việc với ông Trần Xuân Tương - Chủ tịch UBND thị trấn Quy Đạt. Trong buổi làm việc ông Tương cho biết, sau khi nhận được số gạo cứu đói giáp hạt 71 tấn (lớn nhất huyện), Uỷ ban đã họp bàn và triển khai đưa về các tiểu khu. Theo đó mỗi khẩu được cấp 18,9 kg.
Chúng tôi đặt câu hỏi, vì sao những hộ khá giả vẫn được nhận gạo "cứu đói", ông Tương lý giải đó là do các tiểu khu bình xét đưa lên. "Tiểu khu đưa lên bao nhiêu thì chúng tôi cấp bấy nhiêu", ông Tương nói.
Với việc mỗi khẩu trên giấy tờ được cấp 18,9kg gạo, nhưng thực tế họ chỉ được cấp 18kg/khẩu, ông Tương giải thích là do bị "hao hụt" trong quá trình cấp phát.
Còn một vấn đề khác, đó là trên giấy tờ có 3.390 khẩu được nhận gạo, nhưng như vậy, dù có phát 18kg/khẩu hay 18,9 kg/khẩu vẫn không thể hết được 71 tấn gạo, vậy số gạo còn lại (khoảng từ 6 đến 9 tấn) đi đâu? Việc này ông Tương cho biết, giấy tờ là vậy, nhưng trên thực tế gạo đã được phát cho 3.924 khẩu, chứ không phải 3.390 khẩu như kế hoạch ban đầu.
Như vậy, thông tin mà PV nắm được từ nhiều người dân các xã nghèo của huyện Minh Hoá là có cơ sở. Những người này phản ánh rằng trên thị trấn Quỳ Đạt, gạo lúc đầu chia không hết nên người ta phải tăng số lượng những hộ được nhận cứu đói mới "xơi" hết 71 tấn gạo.
Vĩnh Quý