Hòa Bình: Tỷ số giới tính khi sinh “hạ nhiệt” nhờ nhiều giải pháp tốt

Nhiều gia đình vẫn cố đẻ con trai

Những năm gần đây, Hòa Bình là tỉnh nằm trong top 10 các tỉnh, thành phố có TSGTKS cao nhất trong cả nước. Theo số liệu thống kê của Chi cục DS-KHHGĐ năm 2016, TSGTKS của Hòa Bình là 115,3 trẻ em trai/100 trẻ em gái, năm 2017 con số này là 115,1/nữ; cao hơn mức trung bình của cả nước năm 2017 là 112,4 /100.

Cán bộ Chi cục DS/ KHHGĐ tổ chức truyền thông, tư vấn tại xã Dân Chủ (TP Hòa Bình).

Bà Nguyễn Thị Minh Phương, Chi Cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh cho biết: Nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS) trầm trọng là do bất bình đẳng giới, quan niệm phải có con trai để "nối dõi tông đường”, thờ phụng tổ tiên, phụng dưỡng cha mẹ lúc về già. Vì vậy, bằng nhiều cách, nhiều gia đình vẫn cố để có con trai, thậm chí gây áp lực giữa thế hệ trước với thế hệ sau, giữa chồng với vợ... Khoa học công nghệ càng phát triển khiến sự lạm dụng trong việc lựa chọn giới tính thai nhi ngày càng lan rộng. Không ít người dân mách nhau các biện pháp để có con trai từ siêu âm chọn ngày rụng trứng, đến chế độ ăn, uống thuốc, phương pháp cấy phôi… Một nguyên nhân nữa là một số huyện chưa quan tâm đúng mức, thiếu quyết liệt trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo về công tác DS-KHHGĐ; công tác tuyên truyền, giáo dục về MCBGTKS chưa tốt.

Mặc dù Bộ Y tế đã cấm các cơ sở y tế công bố giới tính thai nhi dưới mọi hình thức nhưng dường như không có tác dụng. Các phòng khám thông báo giới tính thai nhi cho các thai phụ bằng nhiều hình thức như ám hiệu, nói bóng gió... Trong mấy năm qua, lực lượng thanh tra chuyên ngành của Chi cục không bắt, xử phạt được trường hợp nào.

Ngày 17/9, đoàn kiểm tra của Tổng cục DS- KHHGĐ đã có buổi làm việc với tỉnh Hòa Bình về việc kiểm tra thực hiện Quyết định số 468/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về kiểm soát MCBGTKS giai đoạn 2016-2025.

Tại đây, Đoàn kiểm tra ghi nhận những khó khăn trong quá trình thực hiện quy định về nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi trên địa bàn như: Nhận thức của người dân còn hạn chế, chưa thấy rõ được hệ luỵ cũng như tầm quan trọng và mức độ nguy hiểm của tình trạng MCBGTKS. Việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý các vi phạm liên quan tới việc lựa chọn giới tính thai nhi rất khó thực hiện.

Quan niệm nhận thức trong nhân dân có con trai nối dõi tông đường vẫn đang là rào cản, ảnh hưởng lớn đến việc cân bằng giới tính hiện nay. Chưa có chính sách khuyến khích cụ thể cho gia đình sinh con một bề là gái, vay vốn tín dụng chính sách xã hội học tập và lập nghiệp… Đoàn đã góp ý với Ban chỉ đạo Công tác dân số tỉnh Hòa Bình về công tác truyền thông có thể sử dụng mạng xã hội để vận động tuyên truyền đến các tầng lớp nhân dân. Vận dụng cơ chế chính sách, tập quán địa phương để thực hiện Quyết định 468/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ hiệu quả.

TSGTKS “hạ nhiệt” nhờ nhiều giải pháp tốt

Với sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền, mặt trận tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội từ tỉnh đến cơ sở, tình trạng MCBGTKS ở Hòa Bình đã giảm. Từ 2016 đến nay, ngành Y tế đã tổ chức 20 lớp tập huấn với 800 học viên tuyến cơ sở nhằm cung cấp thông tin, kỹ năng tuyên truyền, vận động về giới và giới tính khi sinh, các nội dung về sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh. Chỉ đạo thực hiện 4 phóng sự, 2 toạ đàm trên Đài PTTH tỉnh vào Ngày Dân số Thế giới 11/7, Chiến dịch truyền thông can thiệp giảm thiểu MCBGTKS và Ngày Quốc tế trẻ em gái 11/10, Tháng Hành động Quốc gia về Dân số. Triển khai các buổi diễu hành cổ động, sản xuất và phân phối các sản phẩm truyền thông cho cấp huyện, xã, phường, thị trấn… Các huyện, thành phố tổ chức mít tinh, toạ đàm, hội nghị chia sẻ kinh nghiệm giữa các cá nhân, tập thể điển hình, tổ chức các đợt truyền thông lưu động nhân Ngày Dân số Thế giới, Chiến dịch truyền thông can thiệp giảm thiểu MCBGTKS… 100% các xã, phường, thị trấn có cán bộ chuyên trách DS - KHHGĐ phối hợp với cán bộ văn hoá xã tuyên truyền bằng nhiều hình thức như phát thanh trên hệ thống loa đài, băng rôn, khẩu hiệu, truyền thông nhóm…

Trong 6 tháng đầu năm nay, TSGTKS của Hòa Bình là 113,7 nam/100 nữ, giảm 2,7 điểm % so với cùng kỳ (6 tháng đầu năm 2017 là 116,4%). TSGTKS trên địa bàn tỉnh có xu hướng giảm ở tất cả các huyện. Theo khảo sát tại một số huyện có TSGTKS cao của tỉnh 7 tháng năm nay đều giảm so với cùng kỳ năm 2017: Huyện Yên Thủy, TSGTKS là 112 nam /100 nữ (cùng kỳ năm 2017 là 119 nam /100 nữ); huyện Lương Sơn TSGTKS là 106 nam /100 nữ (cùng kỳ năm 2017 là 117 nam /100 nữ).

Bà Nguyễn Thị Minh Phương cho biết: Trong thời gian tới, Hòa Bình sẽ tiếp tục triển khai thực hiện một cách toàn diện, đồng bộ các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác DS-KHHGĐ, kiểm soát có hiệu quả tình trạng MCBGTKS, nâng cao chất lượng dân số.

Triển khai thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả Chương trình Hành động số 21, ngày 24/4/2018 của Tỉnh ủy về việc thực hiện Nghị quyết số 21; Quyết định số 545, ngày 26/7/2017 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về việc ban hành Đề án "Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng trong việc nâng cao hiệu quả công tác dân số tỉnh Hòa Bình”. Tăng cường vai trò lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở, nêu cao vai trò tiên phong, gương mẫu và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong thực hiện giải pháp nhằm giảm tỷ lệ MCBGTKS. Các huyện cần đề ra giải pháp cụ thể phù hợp với từng địa phương. Đẩy mạnh, nâng cao nhận thức về bình đẳng giới; tuyên truyền nhằm thay đổi hành vi giảm thiểu MCBGTKS. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát về việc thực hiện nhiệm vụ giảm thiểu MCBGTKS.

Cụ thể hóa các chủ trương, nghị quyết, chỉ thị của Đảng về xây dựng và ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ, triển khai giải pháp MCBGTKS; thực hiện chính sách ưu tiên nữ giới, ưu tiên gia đình sinh con một bề là gái thực hiện tốt chính sách DS-KHHGĐ.

T.Thủy – V.Lâm