Khánh Hòa: Đẩy mạnh truyền thông giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh

Truyền thông về bình đẳng giới, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh cho người dân. Ảnh: Trang Nguyễn

Nhiều địa phương TSGTKS còn cao

Bà Trần Thị Kim Oanh, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh cho biết, tình trạng mất cân bằng GTKS trên địa bàn tỉnh ngày một tăng nhanh. Trong đó, có những địa phương đã vượt mức cho phép như: huyện Vạn Ninh, Diên Khánh, Thị xã Ninh Hòa, TP Cam Ranh giao động từ 110 - 130 trẻ trai/100 trẻ gái.

Anh Trương Văn Long (40 tuổi, ở thôn Điệp Sơn, xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh) cho biết: “Tôi có 2 con gái, 2 con trai. Biết sinh con đông thì cuộc sống vất vả, nhưng tôi làm nghề biển, không sinh con trai thì lấy ai giúp đỡ?”… Đó cũng là tâm lý chung của những người dân miền biển. Chính vì vậy, nhiều năm trở lại đây, huyện Vạn Ninh liên tục có tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS) ở mức cao. BS Huỳnh Tình, Giám đốc Trung tâm DS-KHHGĐ huyện Vạn Ninh cho biết, nhiều năm qua, địa phương đã chú trọng tuyên truyền vấn đề này nhưng vẫn chưa khống chế được. Tình trạng này phổ biến nhất ở các xã: Vạn Thạnh, Vạn Thắng.

Năm 2014, TSGTKS ở thị xã Ninh Hòa là 117%; năm 2016, tỷ lệ này tuy có giảm nhưng vẫn còn nằm trong nhóm cao với 113,6%; đến năm 2017 tăng lên quá cao với 121,1%. Hiện tại, các xã vùng nông thôn tỷ lệ chênh lệch giữa bé trai/bé gái rất cao như: Ninh Thượng, Ninh Tây, Ninh Sim…

Trước thực trạng trên, thực hiện theo chủ trương của Tổng cục DS-KHHGĐ, từ năm 2016, tỉnh đã phát động Chiến dịch truyền thông giảm thiểu MCBGTKS với chủ đề “Đầu tư cho trẻ em gái và phụ nữ là đầu tư cho tương lai bền vững”. Thông điệp còn nhằm kêu gọi cộng đồng, đặc biệt các cặp vợ chồng trẻ và trẻ em gái vị thành niên là nhân tố tích cực cho việc thay đổi tư duy và hành động của người dân - không lựa chọn GTKS và không phân biệt đối xử về giới.

Theo đó, ngành Dân số tỉnh đã triển khai nhiều biện pháp như: lồng ghép tuyên truyền vận động trong các cấp, ngành và người dân về việc cấm lựa chọn giới tính thai nhi; phối hợp với Sở Y tế rà soát, kiểm tra các nhà sách bày bán các sách có nội dung hướng dẫn lựa chọn giới tính thai nhi trên toàn tỉnh, tiêu hủy hàng ngàn ấn phẩm. UBND tỉnh Khánh Hòa đã có quyết định ban hành Kế hoạch thực hiện Đề án Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2016 - 2020. Mục đích của đề án là khống chế tình trạng gia tăng TSGTKS hàng năm, tiến tới đưa tỷ số này về mức cân bằng tự nhiên (từ 104 - 107 trẻ trai/100 trẻ gái).

Nâng cao kỹ năng truyền thông về MCBGTKS

Theo Đề án Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2016 – 2020 của tỉnh, Chi cục DS-KHHGĐ Khánh Hòa đã xây dựng kế hoạch triển khai và đẩy mạnh công tác truyền thông vận động, chỉ đạo các địa phương triển khai các hoạt động như: tổ chức hội nghị, tọa đàm về thực trạng, bàn giải pháp giải quyết vấn đề về MCBGTKS, tảo hôn, cải thiện sức khỏe trẻ em gái; mở các lớp tập huấn nâng cao kỹ năng truyền thông về MCBGTKS; tổ chức mittinh, cổ động, tăng cường truyền thông giảm thiểu MCBGTKS tại các vùng sâu, vùng xa, vùng ven biển…

Bên cạnh đó, Đề án cũng đưa ra các hoạt động cụ thể cần thực hiện như: khảo sát, đánh giá đầu vào thực trạng MCBGTKS; thu thập thông tin hàng năm về mất MCBGTKS; tổ chức các hoạt động truyền thông, tư vấn trực tiếp, nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân, cộng đồng về MCBGTKS thông qua mạng lưới cộng tác viên; tổ chức các buổi nói chuyện chuyên đề, phổ biến, tuyên truyền, giáo dục pháp luật về nghiêm cấm chẩn đoán, lựa chọn giới tính thai nhi; tuyên truyền, tư vấn trực tiếp cho nam, nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn, người cung cấp dịch vụ liên quan đến lựa chọn giới tính thai nhi; lồng ghép các nội dung truyền thông mất cân bằng vào các hoạt động văn hóa xã hội.

Cùng với đó, đăng tải các nội dung nghiêm cấm lựa chọn GTKS, hệ lụy của MCBGTKS trên các phương tiện thông tin đại chúng; tổ chức các chiến dịch, sự kiện truyền thông về bình đẳng giới, nâng cao vai trò của trẻ em gái; đưa nội dung MCBGTKS vào các trường chính trị, THCS, đại học, cao đẳng, y tế thông qua các buổi nói chuyện chuyên đề, cuộc thi tìm hiểu, sinh hoạt ngoại khóa; có những chính sách hỗ trợ nâng cao vai trò, vị thế phụ nữ và trẻ em gái trong gia đình, cộng đồng và xã hội…

Từ năm 2015, hàng năm, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh đều phát động Chiến dịch truyền thông giảm thiểu MCBGTKS. Qua đó kêu gọi trách nhiệm của toàn xã hội chung tay ngăn chặn lựa chọn GTKS và phân biệt đối xử về giới; đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng trong việc nâng cao vị thế của phụ nữ và trẻ em gái, hướng đến một xã hội bình đẳng, bền vững; kêu gọi cộng đồng, đặc biệt là các cặp vợ chồng trẻ mới kết hôn và trẻ em gái vị thành niên nên là nhân tố tích cực cho việc thay đổi tư duy và hành động của người dân - không lựa chọn GTKS và không phân biệt đối xử về giới. Bên cạnh đó, Chi cục còn phối hợp với các địa phương tổ chức nói chuyện chuyên đề, hội nghị, tọa đàm về thực trạng, thách thức và giải pháp, từng bước giải quyết vấn đề MCBGTKS, tảo hôn, cải thiện sức khỏe phụ nữ và trẻ em gái; phối hợp với Bộ đội Biên phòng tỉnh tổ chức thi hát dân ca biểu dương những gia đình thực hiện tốt chính sách dân số, sinh con một bề gái; mở các lớp tập huấn nâng cao kỹ năng truyền thông về MCBGTKS; tổ chức mít tinh, cổ động, tăng cường truyền thông giảm thiểu MCBGTKS tại các vùng sâu, vùng xa, vùng ven biển…

Nhờ vậy, người dân cũng nhận thức được nên sinh con thuận theo tự nhiên và hệ lụy của mất cân bằng GTKS, theo báo cáo năm 2017, tỉ lệ GTKS trên toàn tỉnh khống chế ở mức 110,2% đúng theo kế hoạch đề ra.

Trang Nguyễn