Hoàn thiện mô hình Phòng khám BSGĐ phù hợp thực tiễn Việt Nam

Mô hình bác sĩ gia đình từ thập niên 60 của thế kỷ trước đã phát triển mạnh ở nhiều nước trên thế giới. Y học gia đình ra đời đầu tiên ở Mỹ, Anh và một số nước sau đó nhân rộng ra các nước thuộc khu vực châu Âu.

Cùng với sự phát triển trên, Hiệp hội bác sĩ gia đình toàn cầu đã được thành lập vào năm 1972, đến nay đã có khoảng 100 quốc gia thành viên. Mô hình bác sĩ gia đình hiện cũng được áp dụng rất thành công ở các nước đang phát triển thuộc khu vực Đông Nam Á như Malaysia, Philippine.

Bác sĩ gia đình là bác sĩ đa khoa thực hành, chăm sóc toàn diện và liên tục cho người bệnh, có mối quan hệ lâu dài và bền vững với người bệnh, là những thầy thuốc gắn với dân và gần dân nhất. Bác sĩ gia đình biết rõ từng người bệnh và những vấn đề liên quan đến sức khỏe gia đình của họ trên cơ sở xem xét lối sống của bệnh nhân trong cộng đồng.

Việc chăm sóc, theo dõi sức khỏe mang tính thường xuyên, liên tục giúp người bác sĩ nắm được bệnh sử của người bệnh, diễn tiến bệnh lý nên đề ra được những liệu pháp điều trị hiệu quả đã nâng cao chất lượng sống cho cộng đồng.

Bộ trưởng Kim Tiến trực tiếp kiểm tra bệnh án điện tử bác sĩ gia đình. Ảnh: Dân trí

Tại Việt Nam, là quốc gia chịu gánh nặng rất lớn trước sự thay đổi của mô hình bệnh tật từ các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm sang bệnh mạn tính không lây, Y tế Việt Nam luôn phải căng mình đối phó với tình trạng quá tải bệnh nhân. Ngành Y tế muốn tìm lối thoát cho tình trạng trên nên đã xây dựng dự án phát triển đào tạo bác sĩ gia đình.

Tại Quyết định Phê duyệt kế hoạch nhân rộng và phát triển mô hình Phòng khám bác sĩ gia đình tại Việt Nam giai đoạn 2016-2020 của Bộ trưởng Bộ Y tế đã đề ra mục tiêu chung là nhằm cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản, toàn diện, liên tục cho cá nhân, gia đình và cộng đồng, góp phần tăng cường chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu và giảm quá tải bệnh viện.

Quyết định cũng đề ra những mục tiêu cụ thể là: Hoàn thiện mô hình Phòng khám bác sĩ gia đình phù hợp thực tiễn Việt Nam; Xây dựng và hoàn thiện được hệ thống các văn bản pháp quy về hoạt động của bác sĩ gia đình; Tăng cường đào tạo nguồn nhân lực Y học gia đình. Nhân rộng và phát triển mô hình Phòng khám bác sĩ gia đình theo lộ trình để bảo đảm đến năm 2020 có khoảng 80% các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương triển khai mô hình Phòng khám bác sĩ gia đình trên phạm vi toàn tỉnh.

Mô hình tổ chức của phòng khám bác sĩ gia đình được xác định gồm: Trạm y tế tuyến xã hoạt động theo nguyên lý Y học gia đình và Phòng khám bác sĩ gia đình. Trong đó, có phòng khám bác sĩ gia đình tư nhân (bao gồm cả phòng khám chữa bệnh ngoài giờ hành chính có nhu cầu hoạt động theo mô hình phòng khám bác sỹ gia đình); và phòng khám bác sĩ gia đình thuộc bệnh viện đa khoa tuyến huyện (bệnh viện nhà nước).

Đối với trạm y tế tuyến xã hoạt động theo nguyên lý Y học gia đình, phải bảo đảm đủ nhân lực theo quy định tại Thông tư số 33/2015/TT-BYT ngày 27/10/ 2015 của Bộ trưởng Bộ Y tế hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ của trạm y tế xã, phường, thị trấn. Trạm cũng phải có bác sĩ đa khoa được đào tạo tối thiểu 3 tháng về Y học gia đình.

Với phòng khám bác sĩ gia đình, người chịu trách nhiệm chuyên môn của phòng khám phải có chứng chỉ hành nghề bác sĩ gia đình. Trong giai đoạn thí điểm, bác sĩ đa khoa được đào tạo về Y học gia đình 3 tháng. Người trực tiếp khám bệnh, chữa bệnh và quản lý sức khỏe phải được đào tạo về Y học gia đình.

Riêng đối với Phòng khám bác sĩ gia đình thuộc bệnh viện đa khoa tuyến huyện (bệnh viện nhà nước) thì các bác sĩ, điều dưỡng của bệnh viện có thể luân chuyển tham gia khám bệnh, chữa bệnh tại phòng khám bác sĩ gia đình.

Phòng khám bác sĩ gia đình cũng cần được đảm bảo các điều kiện về cơ sở vật chất và trang thiết bị. Theo đó, cần xây dựng và thiết kế phòng khám có địa điểm cố định, tách biệt với nơi sinh hoạt gia đình. Phải có nơi đón tiếp người bệnh, có buồng khám bệnh, tư vấn sức khỏe diện tích ít nhất là 10m2. Ngoài ra, tùy theo phạm vi hoạt động chuyên môn đăng ký, phòng khám còn phải đáp ứng thêm các điều kiện phù hợp với hình thức tổ chức và phạm vi hoạt động chuyên môn đã đăng ký. Phòng khám cũng phải có thiết bị ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý sức khỏe và khám bệnh, chữa bệnh.

M.H (th)