Bé gái 5 tuổi có 3 quả thận hiếm gặp
GĐXH - Bé Quỳnh, 5 tuổi, được phát hiện có 3 quả thận từ trong bụng mẹ. Trong đó 2 thận bên phải có niệu quản riêng nhưng đều đổ lạc chỗ vào âm đạo, khiến bé nhiều lần nhiễm trùng đường tiểu.
3 quả thận được phát hiện từ khi còn trong bụng mẹ
Dị tật 3 quả thận của Quỳnh được phát hiện từ khi còn trong bụng mẹ. Kết quả siêu âm thai tháng thứ 3 tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho thấy bé có 2 quả thận bên phải và 1 quả thận bên trái.
Đây là một dị tật bẩm sinh cực hiếm gặp, với chưa đến 100 trường hợp được ghi nhận trong các tài liệu y văn hiện có. Cả 3 quả thận của bé đều có hệ thống bài tiết, nguồn cấp máu và lớp vỏ bao mô riêng biệt, rõ ràng.
Sau sinh, kiểm tra chưa ghi nhận bất thường ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như chức năng thận, tiết niệu của bé. Bác sĩ tư vấn gia đình tiếp tục theo dõi.
Đến 4 tuổi, Quỳnh bắt đầu tiểu ít, có lúc không đi tiểu được. Kết quả kiểm tra tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh phát hiện 2 quả thận bên phải có 2 niệu quản riêng nhưng cả hai niệu quản này không đổ vào bàng quang như cấu trúc giải phẫu bình thường mà cắm lạc chỗ vào âm đạo.
Bé được phẫu thuật tái tạo đường tiểu nhằm đưa hệ tiết niệu về cấu trúc phù hợp. Sau mổ, Quỳnh đi tiểu bình thường trở lại.

Ảnh: BVCC
3 quả thận kèm bất thường niệu quản, bé tái nhiễm trùng đường tiết niệu
Tuy nhiên, trong 6 tháng gần đây, Quỳnh thường xuyên bị nhiễm trùng đường tiết niệu tái đi tái lại, đặc biệt khi uống ít nước, nhịn tiểu hoặc uống nhiều trà sữa, nước ngọt.
Trước khi nhập viện tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, Quỳnh sốt trên 39 độ C liên tục trong 3 ngày, không đáp ứng với thuốc hạ sốt, kèm tiểu lắt nhắt và biếng ăn.
BS.CKI Nguyễn Hữu Hiếu, khoa Nhi, cho biết kết quả siêu âm bụng của bé ghi nhận bể thận phải giãn, đường kính trước – sau khoảng 11 mm ở bể thận dưới và 8 mm ở bể thận trên; niệu quản dưới giãn với đường kính khoảng 5 mm.
Bác sĩ nhận định bé bị nhiễm trùng đường tiết niệu trên nền bất thường giải phẫu hệ tiết niệu đã phẫu thuật tạo hình. Tình trạng bể thận và niệu quản tắc nghẽn gây giãn, ứ đọng nước tiểu, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và gây viêm nhiễm đường tiết niệu.
Bác sĩ chỉ định nhập viện, điều trị bằng kháng sinh đường tĩnh mạch và hạ sốt. Sau 7 ngày, bé hết sốt, ăn uống tốt hơn, đi tiểu bình thường và được xuất viện.
3 quả thận không đồng nghĩa hệ tiết niệu đã hoàn toàn bình thường
Theo bác sĩ Hiếu, dù đã được phẫu thuật tái tạo đường dẫn lưu nước tiểu lúc 4 tuổi, Quỳnh vẫn mang những đặc điểm bất thường bẩm sinh như thận phải nằm lạc chỗ ở vùng chậu, hệ thống bể thận – niệu quản đôi và giãn nhẹ đường tiết niệu.
Ở trẻ có cấu trúc hệ tiết niệu bất thường, nước tiểu có thể bị ứ đọng, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, từ đó làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu. Nếu tình trạng nhiễm trùng tái diễn nhiều lần, trẻ có thể bị tổn thương thận.
Bên cạnh yếu tố giải phẫu, một số thói quen sinh hoạt cũng có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, đặc biệt là nhịn tiểu kéo dài và uống không đủ nước.
Trẻ có 3 quả thận cần được theo dõi đường tiết niệu định kỳ
Để phòng ngừa nhiễm trùng đường tiết niệu, bác sĩ Hiếu khuyến cáo phụ huynh cần tập cho trẻ thói quen sinh hoạt khoa học, uống đủ nước và không nhịn tiểu. Trẻ cần được vệ sinh vùng kín đúng cách sau mỗi lần tiêu tiểu, đồng thời hạn chế sử dụng nước ngọt, trà sữa và các loại thức uống nhiều đường.
Đặc biệt, trẻ từng bị nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát hoặc có dị tật bẩm sinh về thận, niệu quản cần được kiểm tra định kỳ, ngay cả khi trẻ không có triệu chứng.
Khi trẻ sốt không rõ nguyên nhân, tiểu buốt, tiểu lắt nhắt, tiểu ít, đau bụng hoặc đau vùng hông lưng, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân và xử trí kịp thời. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng nhiễm trùng đường tiết niệu giúp hạn chế biến chứng, bảo vệ chức năng thận và hệ tiết niệu cho trẻ.
