Hùng tráng cuộc đời chàng trai người Hy Lạp trở thành chiến sĩ "Bộ đội Cụ Hồ" ở Việt Nam

Như một lẽ thường của quy luật sinh tử, tối 25/6 (giờ Việt Nam), gia đình, người thân, những người yêu mến người chiến sĩ cộng sản, Anh hùng lực lượng vũ trang (LLVT) nhân dân Việt Nam Kostas Sarantidis (Nguyễn Văn Lập) phải đón nhận tin buồn ông từ trần tại thủ đô Athens (Hy Lạp).

Ông Nguyễn Văn Lập (tên Hy Lạp là Kostas Sarantidis) sinh năm 1927 trong một gia đình công nhân ở Thessaloniki. Khi 16 tuổi, ông bị Đức Quốc xã bắt đi lính và đưa sang Đức. Ông trốn thoát và sống tạm trên những chuyến tàu qua lại biên giới Nam Tư - Hy Lạp.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam Kostas Sarantidis khi chiến đấu trong hàng ngũ quân đội nhân dân Việt Nam (trái) và lúc về già.

Sau khi chấm dứt Thế chiến thứ hai, do không có giấy tờ tùy thân, ông Kostas Sarantidis không thể trở về Hy Lạp. Tới đầu năm 1946, ông tham gia đội quân lê dương của Pháp và được điều tới Đông Dương để tham gia cuộc chiến chống phát xít Nhật. Đơn vị ông được tàu chiến đưa đến Sài Gòn rồi sau đó lên xe lửa đi ra miền Trung.

Nhưng ngay trong những ngày đầu tới Việt Nam, sau khi chứng kiến nhiều hành động tàn ác của quân Pháp đối với người dân bản xứ, ông Kostas Sarantidis quyết định đi theo Mặt trận Việt Minh, lấy tên Việt Nam là Nguyễn Văn Lập, chính thức trở thành anh bộ đội Cụ Hồ.

Chín năm kháng chiến chống Pháp, ông được giao làm nhiều công việc trong các đơn vị quân chính quy Liên khu 5, có mặt trong nhiều trận chiến đấu ác liệt ở khúc ruột miền Trung.

Ngày 7/1/2011, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết trao quyết định Quốc tịch Việt Nam cho ông Kostas Sarantidis- Nguyễn Văn Lập . Ảnh: Nguyễn Khang/TTXVN

Thời kỳ đầu làm công tác địch vận ở chiến trường Quảng Nam-Đà Nẵng, ông đã lập công xuất sắc, làm chương trình phát thanh vào đồn địch cảm hóa được nhiều lính lê dương. 40 lính đã bỏ Pháp mang theo súng đạn sang kháng chiến, cứu sống 120 người bị địch bắt.

Khi làm xạ thủ trung liên, ông đã cùng đồng đội bắn rơi tại chỗ chiếc máy bay Moran ở gần ga Phú Cang (Quảng Nam) bắt sống 3 tên giặc lái Pháp.

Trong trận chống địch đi càn quét ở Hương An-Bà Rén ngày 13/4/1948, ông cùng đồng đội diệt gọn 200 lính địch, bẻ gãy cuộc càn quét.

Khi được điều về làm tổng giám thị Trại tù binh Âu Phi số 3 ở Quảng Ngãi, ông đã làm tốt công tác giáo dục, làm cho họ hiểu rõ chính nghĩa của Việt Nam chống xâm lược, và chính sách nhân đạo của chính phủ kháng chiến. Nhiều tù binh đã tỏ lòng cảm phục và biết ơn sâu sắc về việc chăm sóc và giáo dục của trại.

Lập công xuất sắc, ông được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam năm 1949.

Sau Hiệp nghị Geneva 1954, tập kết ra miền Bắc, ông tham gia chống đối, chống địch cưỡng ép đồng bào miền Bắc di cư vào Nam, làm trung đội trưởng đội cung tiêu ở sân bay Gia Lập, làm lái xe tải ở các mỏ than Na Dương, mỏ thiếc Cao Bằng, làm phiên dịch cho chuyên gia Cộng hòa dân chủ Đức ở nhà máy in Tiến Bộ... Bất cứ nhiệm vụ nào, ông cũng tận tình làm, đạt hiệu quả cao.

Trải qua quãng đời trẻ trung, sôi nổi, rất có ý nghĩa ở Việt Nam, ông gắn bó với đất nước này đến mức không nghĩ đến việc rời Việt Nam, dù cuộc sống còn rất nhiều khó khăn, vất vả. Nhưng để đáp lại ước nguyện của mẹ già, năm 1965, ông rời Việt Nam về Hy Lạp.

Trở về Hy Lạp cùng với vợ là người Hà Nội và những người con đều mang tên Việt Nam, ông vẫn luôn hướng về Việt Nam và có nhiều việc làm thiết thực để giúp đỡ Việt Nam - nơi mà ông luôn coi là quê hương thứ hai của mình.

Ông tham gia Đảng Cộng sản Hy Lạp, thành lập Hội người Việt Nam tại Hy Lạp, vận động ủng hộ cho Việt Nam, vun đắp quan hệ giữa hai nước. Tại quê nhà, ông vận động quyên góp lấy tiền gửi sang Việt Nam ủng hộ nạn nhân bị chất độc da cam, người nghèo. Trong căn nhà gia đình ông sinh sống ở Hy Lạp, lá cờ đỏ sao vàng của nước Việt Nam luôn tung bay.

Ông cũng nhiều lần trở lại Việt Nam thăm lại chiến trường xưa, đồng đội và đồng bào các tỉnh miền Trung, dự Đại hội Liên hoan chiến sĩ thi đua toàn quốc. Có lần ông tháp tùng Tổng thống Hy Lạp sang thăm Việt Nam.

Ngày 3/6/2012, trong chuyến tham dự khổ Hội nghị Thượng đỉnh Phụ nữ Toàn cầu lần thứ 22 tổ chức tại Thủ đô Athens (Hy Lạp), Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan đến thăm gia đình ông Kostas Sarantidis-Nguyễn Văn Lập. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Với thành tích xuất sắc trong chiến đấu và công tác, tấm lòng trọn vẹn, thủy chung trước sau như một, thể hiện tinh thần quốc tế cao cả của một chiến sỹ quốc tế, ông đã được Đảng và Nhà nước tặng thưởng: Huân chương Chiến thắng hạng Ba, Huân chương Kháng chiến hạng Nhì, Huân chương Chiến công hạng Nhất và Huân chương Hữu nghị.

Năm 2010, ông được Nhà nước chính thức công nhận quốc tịch Việt Nam, mang tên Nguyễn Văn Lập.

Năm 2013, ông đã được Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Yêu và gắn bó với Việt Nam, Kostas Lập không chỉ đặt tên cho con mà đến cháu cũng lấy tên Việt (Nguyễn Phục Sinh, Nguyễn Hồ Minh…), thậm chí hòm thư báo trước cổng nhà trên đường phố Rodos ở thành phố Athens ông cũng ghi cả 2 cái tên Việt Nam và Hy Lạp: Kostas Sarantidis Nguyễn Văn Lập.

Có một chi tiết ấn tượng về ông, đó là khi được giới thiệu lên phát biểu, Kostas Sarantidis luôn kính cẩn cúi đầu chào trước tượng Bác, rồi bước đến bục phát biểu.

"Tôi thích được gọi là Nguyễn Văn Lập hơn là Kostas Sarantidis . Bởi cái tên này gắn với những kỷ niệm không thể nào quên với nước Việt Nam của Cụ Hồ. Các bạn Việt Nam đã giúp tôi hiểu thế nào là độc lập tự do."

Ngày được nhận quốc tịch Việt Nam, ông phát biểu: "Nhập quốc tịch Việt Nam do Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết trao là một vinh dự to lớn, niềm mong ước trở thành công dân Việt Nam của tôi được toại nguyện."

Năm 2011, trở lại Việt Nam, ở tuổi 84, người đảng viên cộng sản kiên định lý tưởng mình theo đuổi đã trả lời câu hỏi của bạn bè về những hoạt động giúp đỡ Việt Nam ở Hy Lạp: "Còn sống ngày nào là tôi còn nghĩ, còn trách nhiệm đối với Việt Nam."

Người chiến sĩ Cộng sản, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Việt Nam Kostas Sarantidis - Nguyễn Văn Lập (công dân Hy Lạp) đã qua đời ở tuổi 94.

"Lúc 12h trưa 25/6/2021 người cha và ông cố kính yêu của chúng tôi, Kostas Sarantidis đã rời bỏ chúng tôi. Nhưng ông không rời bỏ tâm trí và trái tim chúng tôi. Ông để lại đầy yêu thương trong vòng tay của những người thân yêu. Chúc anh hùng của chúng ta đi mạnh khỏe!", người thân của ông Nguyễn Văn Lập viết trên trang Facebook cá nhân của ông.

Người dân Việt Nam tiễn đưa ông, người công dân đặc biệt của nước mình trong niềm tiếc thương vô hạn.

K.N (th)