Hà Nội
23°C / 22-25°C

Khám bệnh theo... thời tiết

Thứ ba, 11:26 09/02/2010 | Sống khỏe

Mối liên hệ giữa thời tiết và bệnh tật vốn được đề cập từ các nền y học cổ xưa, nhưng phải tới khi có các công trình nghiên cứu về thời sinh học và về y sinh khí tượng học thì những kiến thức trên mới được chứng minh bằng các phương pháp khách quan và đầy đủ hơn.

Mỗi người là một đồng hồ sinh học

Ảnh minh họa.

Trên thực tế, quá trình thích nghi với sự biến đổi của giờ, thời tiết và môi trường sinh thái xung quanh của mỗi cá thể khác nhau, cho dù họ cùng huyết thống, cùng hoàn cảnh sống. Nhiều công trình đã đóng góp rất lớn vào việc nghiên cứu nhịp sinh học. Có nhịp sinh học thay đổi trong thời gian rất ngắn, trong vòng 30 phút như điện tâm đồ, điện não đồ. Có nhịp sinh học trong 24 giờ. Có nhịp sinh học trong khoảng 24 giờ đến 2,5 ngày.

Ví dụ: nhịp thức - ngủ; nhịp nhảy cảm với thuốc; nhịp thay đổi các thành phần của máu; nhịp thay đổi các thành phần chất thải trong nước tiểu; nhịp thở; nhịp chuyển hóa các chất trong cơ thể; nhịp thay đổi thân nhiệt... Cũng có nhịp sinh học thay đổi trên 2,5 ngày, khoảng 30 ngày, 1 năm như chu kỳ kinh nguyệt, sinh đẻ và các hoạt động nội tiết.

Nhưng đối với mỗi cá thể, những nhịp sinh học nói trên có thể khác nhau. Chính vì vậy, rất nhiều khuyến cáo với bác sĩ điều trị rằng khai thác tiền sử bệnh nhân kỹ là chưa đủ mà còn tìm hiểu rõ điều kiện sống, khả năng thích nghi của họ với môi trường sống, thậm chí là những thói quen... sẽ giúp bác sĩ có được chỉ định điều trị tốt nhất với từng người.

Phòng bệnh theo nhịp sinh học

Huyết áp của người bình thường thay đổi nhiều nhất và theo nhịp 24 giờ. Sự thay đổi này có những chu kỳ nhất định song ở từng cá thể cũng khác nhau. Để phòng và điều trị tốt nhất các biến đổi này, người ta đã phát minh ra một loại máy đo huyết áp gắn vào cơ thể đo 24 giờ (kể cả lúc ăn, ngủ).

Bệnh hen phế quản xẩy ra ban đêm, gần sáng vì tuyến thượng thận sản xuất ra chất cortisol theo nhịp ngày đêm và tỷ lệ cortisol máu sản xuất thấp nhất vào ban đêm do đó dễ xuất hiện cơn hen lúc cortisol máu thấp nhất. Chất này thường dùng để điều trị cơn hen.
 
Thị lực cũng thay đổi theo nhịp khoảng 30 ngày và thời kỳ rụng trứng của phụ nữ là thời kỳ có thị lực tốt nhất. Có thể nói, các hoạt động có tính chất chu kỳ, tính chất nhịp điệu này xuất hiện như một đặc tính cơ bản của vật chất sống. Nhưng nhịp sinh học này ngoài sự quyết định của chính bản thân vật chất, sinh học còn có ảnh hưởng của môi trường, khí hậu, thời tiết. Người ta cũng xét đoán và nghiên cứu xem những loại bệnh gì không thích hợp với loại hình thời tiết nào, với những, với những yếu tố khí tượng nào.

Gió, nhiệt độ, độ ẩm, khí áp, độ iôn trong khí quyển... ảnh hưởng tới con người ở những mức độ nào, kéo dài bao nhiêu lâu và biến động như thế nào sẽ gây nguy hại cho sức khỏe và sẽ gây nên bệnh tật? Đó là những điều mà y sinh khí tượng học quan tâm.

Để giảm thiểu tử vong, một số tác giả đã nghiên cứu sự phân phối ngày, đêm đối với sự tử vong của một số bệnh. Tai biến mạch máu não xẩy ra nhiều nhất vào tháng 12 và tháng 1, ít nhất vào tháng 5, tháng 6 và vào buổi sáng từ 7-12 giờ 59 phút. Nhóm bệnh tim mạch tử vong nhiều nhất vào buổi tối. Bệnh tiêu hóa tăng rõ rệt vào mùa hè. Như vậy, thời bệnh học nghiên cứu tìm ra các nhịp, các chu kỳ bệnh tật và tử vong.

Cơ thể chúng ta được coi như một đồng hồ sinh học lớn, trong đó có rất nhiều loại đồng hồ sinh học nhỏ hoạt động theo các chu kỳ riêng theo một quay luật nhất định. Do đó phải nghiên cứu các loại hoạt động của từng đồng hồ (cũng có nghĩa là từng bộ phận của cơ thể) để phòng tráng bệnh tật và điều trị hữu hiệu.
 
Theo Sức khỏe & Đời sống
hoaianh
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Người đàn ông 39 tuổi phát hiện ung thư đại tràng di căn gan từ dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua

Người đàn ông 39 tuổi phát hiện ung thư đại tràng di căn gan từ dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua

Sống khỏe - 1 giờ trước

GĐXH - Đau bụng kéo dài, rối loạn tiêu hóa tưởng chừng thông thường, người đàn ông 39 tuổi đi khám mới phát hiện ung thư đại tràng đã di căn gan.

5 thực phẩm giàu vitamin B6 tốt cho não bộ và hệ miễn dịch

5 thực phẩm giàu vitamin B6 tốt cho não bộ và hệ miễn dịch

Sống khỏe - 1 giờ trước

Vì cơ thể con người không thể tự tổng hợp hoặc dự trữ vitamin B6 với số lượng lớn nên việc lựa chọn các thực phẩm giàu vitamin B6 trong thực đơn hàng ngày rất cần thiết để góp phần duy trì hệ thống miễn dịch khỏe mạnh và một trí tuệ tốt.

Người phụ nữ 52 tuổi ở Bắc Ninh sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng chỉ từ một tổn thương nhỏ mà nhiều người Việt rất hay bỏ qua

Người phụ nữ 52 tuổi ở Bắc Ninh sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng chỉ từ một tổn thương nhỏ mà nhiều người Việt rất hay bỏ qua

Y tế - 13 giờ trước

GĐXH - Từ một tổn thương sưng tấy nhỏ ở mu bàn tay sau khi tiêm thuốc điều trị xương khớp, nữ bệnh nhân 52 tuổi ở Bắc Ninh phải nhập viện cấp cứu khi rơi vào tình trạng sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng nguy kịch.

Hành trình giành lại sự sống cho cặp song sinh sinh non ở tuần thai 27

Hành trình giành lại sự sống cho cặp song sinh sinh non ở tuần thai 27

Mẹ và bé - 15 giờ trước

Bé gái nặng 950g và bé trai nặng 900g chào đời ở tuần thai 27 non nớt, phổi chưa trưởng thành với nhiều bệnh lý đã được các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội giành giật sự sống từng ngày.

Uống nước tưởng vô hại nhưng sai cách lại 'hại ngược' cơ thể: 4 thói quen nhiều người đang mắc phải

Uống nước tưởng vô hại nhưng sai cách lại 'hại ngược' cơ thể: 4 thói quen nhiều người đang mắc phải

Bệnh thường gặp - 17 giờ trước

GĐXH - Uống nước là việc ai cũng làm mỗi ngày, nhưng không phải ai cũng làm đúng. Những thói quen tưởng chừng vô hại như uống quá nhiều trong một lần hay uống ngay sau khi ăn no có thể âm thầm ảnh hưởng đến dạ dày và thận mà bạn không ngờ tới.

Hi hữu: Người phụ nữ 61 tuổi ở Lâm Đồng bị ong kẹt trong mắt hơn 24 giờ

Hi hữu: Người phụ nữ 61 tuổi ở Lâm Đồng bị ong kẹt trong mắt hơn 24 giờ

Y tế - 18 giờ trước

GĐXH - Bệnh viện đã tiếp nhận và xử trí kịp thời một trường hợp côn trùng kẹt lại trong mắt bệnh nhân suốt hơn một ngày gây phù nề và ảnh hưởng đến thị lực.

Loại rau rẻ tiền đang bán đầy chợ, người Việt nên ăn để kéo dài tuổi thọ

Loại rau rẻ tiền đang bán đầy chợ, người Việt nên ăn để kéo dài tuổi thọ

Sống khỏe - 19 giờ trước

GĐXH - Rau cải cúc còn được ví như “rau hoàng đế” nhờ giá trị dinh dưỡng cao và nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, không phải ai cũng nên sử dụng loại rau này.

Cảnh giác ung thư tuyến giáp thể nhú: Nhiều người khỏe mạnh vẫn có thể mắc

Cảnh giác ung thư tuyến giáp thể nhú: Nhiều người khỏe mạnh vẫn có thể mắc

Sống khỏe - 22 giờ trước

GĐXH - Không có triệu chứng, không sờ thấy khối u, một nam thanh niên 27 tuổi vẫn bất ngờ được chẩn đoán ung thư tuyến giáp thể nhú sau khám sức khỏe định kỳ.

Đau mỏi cơ sau tập thể thao: Ăn gì để 'sửa chữa' tổn thương và phục hồi thần tốc?

Đau mỏi cơ sau tập thể thao: Ăn gì để 'sửa chữa' tổn thương và phục hồi thần tốc?

Bệnh thường gặp - 1 ngày trước

GĐXH - Nhiều người coi cảm giác đau cơ, mỏi rã rời sau mỗi buổi tập là minh chứng cho việc tập luyện hiệu quả. Tuy nhiên, TS. Lê Thị Hương Giang cảnh báo: Đó thực chất là những "tổn thương vi mô". Nếu không được bù đắp dinh dưỡng đúng cách, quá trình phục hồi sẽ bị đình trệ, dẫn đến quá tải và chấn thương dai dẳng.

10 thói quen 'đoản mệnh' và 10 thói quen 'trường thọ': Bạn chọn cắt ngắn hay kéo dài cuộc đời?

10 thói quen 'đoản mệnh' và 10 thói quen 'trường thọ': Bạn chọn cắt ngắn hay kéo dài cuộc đời?

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Theo "Công thức tuổi thọ", con người hoàn toàn có thể sống tới 120 tuổi trong điều kiện lý tưởng. Thế nhưng, tại sao tuổi thọ trung bình thực tế lại thấp hơn nhiều?

Top