Hà Nội
23°C / 22-25°C

Khám bệnh theo... thời tiết

Thứ ba, 11:26 09/02/2010 | Sống khỏe

Mối liên hệ giữa thời tiết và bệnh tật vốn được đề cập từ các nền y học cổ xưa, nhưng phải tới khi có các công trình nghiên cứu về thời sinh học và về y sinh khí tượng học thì những kiến thức trên mới được chứng minh bằng các phương pháp khách quan và đầy đủ hơn.

Mỗi người là một đồng hồ sinh học

Ảnh minh họa.

Trên thực tế, quá trình thích nghi với sự biến đổi của giờ, thời tiết và môi trường sinh thái xung quanh của mỗi cá thể khác nhau, cho dù họ cùng huyết thống, cùng hoàn cảnh sống. Nhiều công trình đã đóng góp rất lớn vào việc nghiên cứu nhịp sinh học. Có nhịp sinh học thay đổi trong thời gian rất ngắn, trong vòng 30 phút như điện tâm đồ, điện não đồ. Có nhịp sinh học trong 24 giờ. Có nhịp sinh học trong khoảng 24 giờ đến 2,5 ngày.

Ví dụ: nhịp thức - ngủ; nhịp nhảy cảm với thuốc; nhịp thay đổi các thành phần của máu; nhịp thay đổi các thành phần chất thải trong nước tiểu; nhịp thở; nhịp chuyển hóa các chất trong cơ thể; nhịp thay đổi thân nhiệt... Cũng có nhịp sinh học thay đổi trên 2,5 ngày, khoảng 30 ngày, 1 năm như chu kỳ kinh nguyệt, sinh đẻ và các hoạt động nội tiết.

Nhưng đối với mỗi cá thể, những nhịp sinh học nói trên có thể khác nhau. Chính vì vậy, rất nhiều khuyến cáo với bác sĩ điều trị rằng khai thác tiền sử bệnh nhân kỹ là chưa đủ mà còn tìm hiểu rõ điều kiện sống, khả năng thích nghi của họ với môi trường sống, thậm chí là những thói quen... sẽ giúp bác sĩ có được chỉ định điều trị tốt nhất với từng người.

Phòng bệnh theo nhịp sinh học

Huyết áp của người bình thường thay đổi nhiều nhất và theo nhịp 24 giờ. Sự thay đổi này có những chu kỳ nhất định song ở từng cá thể cũng khác nhau. Để phòng và điều trị tốt nhất các biến đổi này, người ta đã phát minh ra một loại máy đo huyết áp gắn vào cơ thể đo 24 giờ (kể cả lúc ăn, ngủ).

Bệnh hen phế quản xẩy ra ban đêm, gần sáng vì tuyến thượng thận sản xuất ra chất cortisol theo nhịp ngày đêm và tỷ lệ cortisol máu sản xuất thấp nhất vào ban đêm do đó dễ xuất hiện cơn hen lúc cortisol máu thấp nhất. Chất này thường dùng để điều trị cơn hen.
 
Thị lực cũng thay đổi theo nhịp khoảng 30 ngày và thời kỳ rụng trứng của phụ nữ là thời kỳ có thị lực tốt nhất. Có thể nói, các hoạt động có tính chất chu kỳ, tính chất nhịp điệu này xuất hiện như một đặc tính cơ bản của vật chất sống. Nhưng nhịp sinh học này ngoài sự quyết định của chính bản thân vật chất, sinh học còn có ảnh hưởng của môi trường, khí hậu, thời tiết. Người ta cũng xét đoán và nghiên cứu xem những loại bệnh gì không thích hợp với loại hình thời tiết nào, với những, với những yếu tố khí tượng nào.

Gió, nhiệt độ, độ ẩm, khí áp, độ iôn trong khí quyển... ảnh hưởng tới con người ở những mức độ nào, kéo dài bao nhiêu lâu và biến động như thế nào sẽ gây nguy hại cho sức khỏe và sẽ gây nên bệnh tật? Đó là những điều mà y sinh khí tượng học quan tâm.

Để giảm thiểu tử vong, một số tác giả đã nghiên cứu sự phân phối ngày, đêm đối với sự tử vong của một số bệnh. Tai biến mạch máu não xẩy ra nhiều nhất vào tháng 12 và tháng 1, ít nhất vào tháng 5, tháng 6 và vào buổi sáng từ 7-12 giờ 59 phút. Nhóm bệnh tim mạch tử vong nhiều nhất vào buổi tối. Bệnh tiêu hóa tăng rõ rệt vào mùa hè. Như vậy, thời bệnh học nghiên cứu tìm ra các nhịp, các chu kỳ bệnh tật và tử vong.

Cơ thể chúng ta được coi như một đồng hồ sinh học lớn, trong đó có rất nhiều loại đồng hồ sinh học nhỏ hoạt động theo các chu kỳ riêng theo một quay luật nhất định. Do đó phải nghiên cứu các loại hoạt động của từng đồng hồ (cũng có nghĩa là từng bộ phận của cơ thể) để phòng tráng bệnh tật và điều trị hữu hiệu.
 
Theo Sức khỏe & Đời sống
hoaianh
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Lấy lại khứu giác sau cảm lạnh cực đơn giản bằng những mẹo nhà nào cũng có

Lấy lại khứu giác sau cảm lạnh cực đơn giản bằng những mẹo nhà nào cũng có

Sống khỏe - 14 phút trước

GĐXH - Dưới đây là những cách lấy lại khứu giác khi bị cảm được áp dụng phổ biến, dễ thực hiện và phù hợp với hầu hết người bệnh.

Mắt con chỉ lệch nhẹ khi mệt, nhiều cha mẹ không ngờ đó có thể là dấu hiệu bệnh cần phẫu thuật

Mắt con chỉ lệch nhẹ khi mệt, nhiều cha mẹ không ngờ đó có thể là dấu hiệu bệnh cần phẫu thuật

Sống khỏe - 16 giờ trước

GĐXH - Điều đáng lo ngại là nhiều trường hợp ban đầu chỉ xuất hiện tình trạng lệch mắt thoáng qua hoặc không thường xuyên.

Bí quyết sống thọ: Người Việt nên ăn sáng theo cách này để giảm nguy cơ bệnh mạn tính, kéo dài tuổi thọ

Bí quyết sống thọ: Người Việt nên ăn sáng theo cách này để giảm nguy cơ bệnh mạn tính, kéo dài tuổi thọ

Sống khỏe - 18 giờ trước

GĐXH - Nhiều nghiên cứu cho thấy bí quyết sống thọ không chỉ nằm ở việc ăn gì mà còn phụ thuộc vào thời điểm ăn uống trong ngày. Trong đó, thói quen ăn sáng sớm rất quan trọng.

9 loại vitamin bổ não giúp tăng cường trí nhớ: Có loại rất quen thuộc nhưng nhiều người đang thiếu mỗi ngày

9 loại vitamin bổ não giúp tăng cường trí nhớ: Có loại rất quen thuộc nhưng nhiều người đang thiếu mỗi ngày

Bệnh thường gặp - 20 giờ trước

GĐXH - Trí nhớ suy giảm, khó tập trung hay thường xuyên quên trước quên sau có thể liên quan đến tình trạng thiếu hụt vitamin. Nhiều dưỡng chất quan trọng cho não bộ lại có trong những thực phẩm quen thuộc hằng ngày nhưng không phải ai cũng bổ sung đủ.

ThS.BS. Dương Minh Tùng trở thành đại diện lâm sàng cho thương hiệu Implant Pháp Lyra ETK

ThS.BS. Dương Minh Tùng trở thành đại diện lâm sàng cho thương hiệu Implant Pháp Lyra ETK

Sống khỏe - 20 giờ trước

Vừa qua, Platinum Dental Group đã chính thức ký kết hợp tác chiến lược cùng thương hiệu Implant Lyra ETK (Pháp).

Ung thư đại trực tràng xâm lấn rộng vùng chậu, người đàn ông 58 tuổi được bảo tồn chức năng tiết niệu

Ung thư đại trực tràng xâm lấn rộng vùng chậu, người đàn ông 58 tuổi được bảo tồn chức năng tiết niệu

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Khối u ung thư đại trực tràng kích thước gần 12 cm xâm lấn rộng vùng tiểu khung và niệu quản trái. Nhờ ca mổ phức tạp, người bệnh tránh được nguy cơ phải mang túi dẫn lưu nước tiểu suốt đời.

Bác sĩ cảnh báo: Đừng tưởng chỉ là nhiệt miệng, vết loét nhỏ trên lưỡi có thể là ung thư lưỡi giai đoạn sớm!

Bác sĩ cảnh báo: Đừng tưởng chỉ là nhiệt miệng, vết loét nhỏ trên lưỡi có thể là ung thư lưỡi giai đoạn sớm!

Bệnh thường gặp - 1 ngày trước

GĐXH - Một vết loét nhỏ trong miệng thường bị xem nhẹ và quy về “nhiệt miệng”. Tuy nhiên, theo các chuyên gia răng hàm mặt, trong một số trường hợp, đây có thể là dấu hiệu sớm của các bệnh lý nghiêm trọng hơn, trong đó có ung thư lưỡi. Nhận biết sớm những dấu hiệu bất thường đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị hiệu quả và kịp thời.

Chăm sóc sức khỏe não bộ trong nhịp sống hiện đại cùng hoạt huyết dưỡng não Traphaco

Chăm sóc sức khỏe não bộ trong nhịp sống hiện đại cùng hoạt huyết dưỡng não Traphaco

Sống khỏe - 1 ngày trước

Đau đầu, khó ngủ, kém tập trung hoặc thường xuyên mệt mỏi tinh thần đang dần trở thành tình trạng phổ biến ở nhiều độ tuổi.

Người đàn ông 31 tuổi có nguy cơ xơ gan, ung thư gan thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải

Người đàn ông 31 tuổi có nguy cơ xơ gan, ung thư gan thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Mắc viêm gan B từ lâu nhưng không hay biết, đi khám bác sĩ đã ghi nhận dấu hiệu xơ hóa gan, làm tăng nguy cơ xơ gan và ung thư gan nếu không điều trị kịp thời.

Bí quyết sống thọ: Muốn sống lâu, đừng xem nhẹ thói quen này trước khi đi ngủ

Bí quyết sống thọ: Muốn sống lâu, đừng xem nhẹ thói quen này trước khi đi ngủ

Sống khỏe - 1 ngày trước

GĐXH - Nhiều nghiên cứu cho thấy bí quyết sống thọ không chỉ nằm ở chế độ ăn uống hay tập luyện mà còn phụ thuộc rất lớn vào chất lượng giấc ngủ.

Top