Khi người khiếm thị có “mắt thần” dẫn đường

Ông Trương Văn Hạnh cho biết, “mắt thần” giúp người mù như ông có được cảm giác an toàn mỗi khi ra khỏi nhà.

"Không còn cảnh vừa đi, vừa run mỗi khi ra đường..."

Trong lần gặp tai nạn lao động ở Bà Rịa - Vũng Tàu cách đây 30 năm, ông Trương Văn Hạnh (SN 1952, trú tại quận 9, TPHCM) bị hỏng cả hai mắt, các bác sĩ đành phải múc bỏ để giữ mạng sống cho ông. “Không chỉ mất đi cuộc sống bình thường, tôi còn mất luôn hạnh phúc gia đình.  Hai cú sốc đến cùng một lúc, tôi vừa dò dẫm tìm đường bước đi, vừa dò dẫm tìm đường cho cả cuộc đời còn lại của mình trong cái hầm tối om dài vô tận...”, ông Hạnh nhớ lại biến cố cuộc đời nhiều năm trước.

Sau biến cố bất hạnh ấy, ông Hạnh gắn đời mình với chiếc gậy dò đường và nghề bán vé số mưu sinh. Lần mò khắp các con phố để bán vé số kiếm cơm, người đàn ông kém may này dần quen với cuộc sống tăm tối. Ông đã được Hội Người mù quận Thủ Đức hỗ trợ  lúc khó khăn. Gần đây còn được chính quyền quận 9 cấp cho căn nhà tình thương nên cuộc sống cũng đỡ vất vả phần nào.

Ông Hạnh bùi ngùi: “Tôi đi bán vé số tính đến nay đã 30 năm rồi. Tôi mù lâu nên cũng quen dần trong sinh hoạt, không phải ngao ngán như lúc đầu. Duy chỉ có một cảm giác mà người khiếm thị chúng tôi cố chịu đựng và thích nghi nhưng quá khó. Đó là cảm giác mất an toàn mỗi khi bước ra khỏi nhà”. Ông chia sẻ thêm, cái cảm giác sợ va đụng, bị quệt xe, té ngã… cứ thường trực ám ảnh người khiếm thị mỗi khi họ rời nhà. 30 năm qua, ông Hạnh chỉ vài lần lọt hố nhưng đầu u trán trầy hay té  ngã là chuyện thường xuyên. Chiếc gậy là bạn đường của người mù nhưng cũng chỉ giúp họ tránh được tai nạn phần nào thôi.

Cách đây một năm, ông Hạnh  được Hội Người mù quận Thủ Đức giới thiệu với TS Nguyễn Bá Hải (Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TPHCM) trong dịp nhà khoa học trẻ này tặng “mắt thần” giúp người khiếm thị. “Đó là ánh sáng cuối đường hầm của tôi. Đeo cái kính thần kỳ đó ra đường tôi thấy sướng quá!  Gậy tôi quơ ở dưới, “mắt thần” tôi quét ở trên nên cảm giác rất an toàn. Tôi phục anh tiến sĩ trẻ này quá”, ông Hạnh cười rạng rỡ.

Con “mắt thần” đầu tiên ông Hạnh dùng được 6 tháng thì hỏng pin, vậy là TS Nguyễn Bá Hải đổi cho ông con “mắt thần” thế hệ mới hơn, nhạy hơn, nhẹ hơn. Ông Hạnh chia sẻ: “Tôi dùng 4 tháng nay rồi, sáng 5h tôi rời nhà, có hôm rong ruổi trên phố đến 3h chiều, vậy mà con “mắt thần” này vẫn hoạt động ngon lành. Có thêm anh bạn “mắt thần” này, cái cảm giác an toàn nó trở lại với tôi rồi. Dù không 10 phần nhưng cũng được 8 phần”.

Công trình khoa học đầy nhân văn

Bà Nguyễn Thị Thảo rời trụ sở Hội Người mù quận Thủ Đức với “mắt thần” của TS Nguyễn Bá Hải. Ảnh: Đ.Bá

Căn bệnh “thiên đầu thống” hồi bé khiến bà Nguyễn Thị Thảo (SN 1960, trú tại quận Thủ Đức) bị mù hoàn toàn từ năm 1977. Cuộc sống đưa đẩy bà Thảo lập gia đình cùng với một người đàn ông khiếm thị như bà. Là Phó Chủ tịch hội Người mù quận Thủ Đức, bà Thảo gắn bó với TS Nguyễn Bá Hải ngay từ những ngày đầu nhà khoa học trẻ này manh nha ý tưởng sáng tạo “mắt thần”.

Bà Thảo phấn khởi cho biết: “Hồi mới làm “mắt thần”, tôi là một trong những người đầu tiên thử nghiệm. Lúc đó, phiên bản đầu nên “mắt thần” vừa nặng, vừa có hai cái sừng nên đeo thử thì được chứ đeo ra ngoài đường chắc người ta nhìn mắc cười lắm. Vì vậy mà anh Hải kiên trì làm tới, làm lui mấy năm trời mới ra “mắt thần” nhỏ gọn như hôm nay. Cách đây mấy hôm, tôi có đến thử nghiệm một thiết bị bổ sung “mắt thần” mà anh Hải làm như sợi dây thắt lưng vậy, nó giúp người khiếm thị cảm nhận được chướng ngại phía dưới, giúp “mắt thần” hoàn thiện hơn”.

Hồi cuối năm 2013, bà Thảo chính thức nhận được “mắt thần” trong một dịp TS Nguyễn Bá Hải cùng các nhà hảo tâm tổ chức trao tặng tại trụ sở Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TPHCM, nơi nhà khoa học trẻ tuổi này đang công tác. “Dịp đó, anh Hải bỏ tiền túi tặng 5 “mắt thần” cho người khiếm thị chúng tôi. Từ hồi làm “mắt thần” tới nay, lâu lâu anh Hải lại tặng "mắt thần" cho người khiếm thị bằng tiền túi của mình. Biết vậy nên tôi và ông nhà chỉ dùng chung một “mắt thần” vì có một cái đã quý, tấm lòng của anh Hải còn phải dành cho những người khiếm thị khác”, bà Thảo tâm sự.

Năm 2012, TS Nguyễn Bá Hải sáng chế ra “mắt thần” giúp người khiếm thị phát hiện chướng ngại vật bằng tia hồng ngoại và báo rung nơi vành tai. Trải qua gần 10 phiên bản để hoàn thiện, đến nay nhiều người khiếm thị đã được tặng "mắt thần" từ tiền túi của chàng tiến sĩ trẻ và một số nhà hảo tâm luôn sát cánh cùng anh.

Đỗ Bá/Báo Gia đình & Xã hội