Không mang thai ở tuổi chưa thành niên vì tương lai, hạnh phúc của chính bạn

Kế hoạch hóa gia đình tiếp tục là nội dung quan trọng của công tác dân số

Phát biểu tại Lễ mít tinh, ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số cho biết: Trong những năm qua, chương trình kế hoạch hóa gia đình của Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng. Chất lượng dịch vụ kế hoạch hóa gia đình đã từng bước được cải thiện, tỷ lệ sử dụng biện pháp tránh thai đạt và duy trì ở mức cao so với khu vực và trên thế giới.

Điều này giúp người dân thực hiện biện pháp tránh thai, tránh mang thai ngoài ý muốn, dự phòng vô sinh, giảm phá thai, giảm tỷ lệ tử vong bà mẹ, trẻ em có liên quan đến thai sản, cải thiện sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Tuy nhiên, theo ông Lê Thanh Dũng, bên cạnh những thành tựu đạt được, chương trình kế hoạch hóa gia đình nước ta đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn, nhất là đáp ứng nhu cầu ngày càng cao và đa dạng của vị thanh niên, thanh niên.

Theo đó, tuổi kết hôn lần đầu tăng, trong khi tuổi quan hệ tình dục lần đầu giảm. Nhu cầu chưa được đáp ứng về tránh thai tăng cao, đặc biệt tỷ lệ này ở nhóm chưa kết hôn/không chung sống năm 2021 lên tới 40,7%.

Bên cạnh đó, tỷ lệ phụ nữ 20-24 tuổi tảo hôn trước 18 tuổi vẫn còn cao, nhất là ở nông thôn, vùng Trung du và miền núi phía Bắc; Tỷ lệ phụ nữ 20-24 tuổi từng sinh con khi chưa đủ 18 tuổi chênh lệch rất lớn giữa các nhóm đối tượng…

Trong khi đó, mang thai và sinh con tuổi chưa thành niên không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, học tập và cơ hội việc làm của các em, mà còn làm gia tăng bất bình đẳng xã hội, cản trở sự phát triển bền vững của đất nước.

Vì vậy, theo người đứng đầu ngành Dân số, Nghị quyết số 21-NQ/TW, Hội nghị lần thứ sáu Ban chấp hành Trung ương khóa XII chỉ rõ "Tiếp tục chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang Dân số và Phát triển", không có nghĩa là sẽ không thực hiện kế hoạch hóa gia đình mà vẫn tiếp tục thực hiện hiệu quả chương trình để mọi phụ nữ có nhu cầu tránh thai đều được tiếp cận thuận tiện với dịch vụ kế hoạch hóa gia đình.

Ưu tiên, hỗ trợ cho vị thành niên tiếp cận thông tin và dịch vụ KHHGĐ thuận tiện, an toàn, hiệu quả 

Thông tin tại buổi mít tinh cho thấy, trong ba thập kỷ qua, thế giới đã đạt được những thành tựu đáng kể. Số lượng phụ nữ sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại đã tăng gấp đôi trong khoảng thời gian từ năm 1990 đến năm 2021. Tỷ lệ sinh con ở nhóm vị thành niên trong độ tuổi 15 đến 19 tuổi đã giảm khoảng 1/3 kể từ năm 2000.

Tại những quốc gia có thu nhập thấp và trung bình thấp, năm 2024, ước tính có 380 triệu người sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại, tăng gần 100 triệu người so với năm 2012, giúp ngăn ngừa được hơn 143 triệu ca mang thai ngoài ý muốn, 29 triệu ca phá thai không an toàn và 144.000 ca tử vong mẹ.

Tuy nhiên, trên toàn cầu vẫn còn nhiều thách thức. Theo báo cáo của WHO, trong số 1,1 tỷ người có nhu cầu kế hoạch hóa gia đình thì 164 triệu người có nhu cầu chưa được đáp ứng về biện pháp tránh thai. Tại các nước đang phát triển, bình quân có khoảng gần 1/3 số phụ nữ sinh con ở tuổi vị thành niên.

Từ thực tế trên cho thấy, việc được tiếp cận các dịch vụ kế hoạch hóa gia đình và sức khỏe sinh sản là rất quan trọng đối với sức khỏe của phụ nữ và trẻ em trên toàn thế giới, giúp ngăn ngừa tử vong mẹ cũng như là giảm mang thai ngoài ý muốn.

Theo đó, Ngày Tránh thai thế giới là chiến dịch toàn cầu, nhấn mạnh vai trò của kế hoạch hóa gia đình trong việc bảo vệ sức khỏe, giảm nghèo, cải thiện sức khỏe bà mẹ và trẻ em, nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy phát triển bền vững.

Tại Việt Nam, chủ đề của Ngày Tránh thai thế giới 26/9/2025 đó là "Không mang thai ở tuổi chưa thành niên vì tương lai, hạnh phúc của chính bạn" nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng của vị thành niên, thanh niên có trách nhiệm quan hệ tình dục an toàn và chủ động thực hiện tránh có thai ngoài ý muốn vì lợi ích của chính mình và tương lai đất nước.

Để góp phần thực hiện được mục tiêu của Nghị quyết 21 đề ra: "Mọi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đều được tiếp cận thuận tiện với các biện pháp tránh thai hiện đại; giảm 2/3 số vị thành niên và thanh niên có thai ngoài ý muốn", tại buổi lễ, người đứng đầu ngành Dân số đề nghị Chi cục Dân số/Phòng Dân số tham mưu Sở Y tế các tỉnh/thành phố phối hợp với các sở, ban, ngành chỉ đạo thực hiện các nội dung liên quan, đảm bảo đầy đủ và kịp thời các điều kiện để mọi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ tiếp cận thông tin và dịch vụ kế hoạch hóa gia đình thuận tiện, an toàn và hiệu quả; tiếp tục quan tâm ưu tiên, hỗ trợ cho các đối tượng vị thành niên, thanh niên.

Cùng với đó, thí điểm triển khai đổi mới các hoạt động giáo dục dân số, sức khỏe sinh sản cho vị thành niên, thanh niên; triển khai các mô hình giảm thiểu tảo hôn, giảm mang thai và sinh con ở tuổi chưa thành niên phù hợp phù hợp với nhóm đối tượng; đặc điểm, tình hình thực tế của mỗi địa phương.

Ngoài ra, đẩy mạnh truyền thông, tư vấn và tăng cường cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình có chất lượng, phù hợp với điều kiện học tập, làm việc và sinh hoạt của các nhóm vị thành niên, thanh niên, góp phần cải thiện sức khỏe vị thành niên, thanh niên, đóng góp vào các mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.

Tại buổi mit tinh, ông James Alexander, Phó Tổng Giám Đốc Công ty TNHH Bayer Việt Nam cho biết, năm 2025 thế giới kỷ niệm 65 năm ra đời viên thuốc tránh thai, tạo ra cuộc cách mạng về quyền tự chủ của phụ nữ phòng tránh có thai ngoài ý muốn kiểm soát khả năng sinh sản. Bayer Việt Nam cam kết tiếp tục hỗ trợ trong việc nâng cao nhận thức và kiến thức cho phụ nữ Việt Nam về chăm sóc sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình.

Nhiều hệ lụy khi mang thai và sinh con ở tuổi vị thành niên

GĐXH – Theo các bác sĩ, mang thai và sinh con ở tuổi vị thành niên, cả mẹ và bé sẽ phải đối mặt với nhiều nguy cơ, ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần về sau.