Không nên giết kiến để nọc độc lan rộng

Mấy tuần gần đây, tại các phòng khám da liễu tại Bệnh viện (BV) Nhi Trung ương, BV Da liễu Hà Nội, BV Da liễu Trung ương tiếp nhận khoảng 10 -20 bệnh nhân bị viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang, gia tăng đáng kể so với trước đây.

Loài kiến này thường sống ở các ruộng lúa, vườn cây, cỏ mục, bãi rác thải, công trình đang xây dựng... Kiến ba khoang xuất hiện nhiều vào đầu mùa mưa và rất thích ánh sáng đèn ban đêm. Sau những cơn mưa, do nước ngập không còn nơi cư trú, chúng bay vào trong nhà theo ánh đèn, đậu vào khăn mặt, quần áo, giường chiếu, chăn màn.

Khi tiếp xúc với người, loài côn trùng này gây tổn thương da. Thuật ngữ chuyên môn gọi là “viêm da tiếp xúc do côn trùng”, còn người dân gọi là bệnh “giời leo”.

ThS.BS Phạm Thị Mai Hương, BV Nhi Trung ương cho biết, trong vài tuần qua đã có nhiều bệnh nhân nhi bị viêm da tới bệnh viện khám. Các trường hợp viêm da thường xuất hiện ở vùng hở như mặt, cổ, ngực, vai, gáy, tay. Vùng tổn thương dát đỏ, thành vệt theo chiều tay quệt, trên có mụn nước hoặc mụn mủ nhỏ li ti ở giữa, có vùng hơi lõm màu vàng nâu, hình tròn hoặc bầu dục. Bệnh nhân có cảm giác rát bỏng tại chỗ, nếu thương tổn trên diện rộng, trẻ em có thể sốt nhẹ, nổi hạch.

Theo ThS.BS Phạm Thị Mai Hương, người tiếp xúc với côn trùng khoảng 6-8 giờ thường bị ngứa và xuất hiện ban đỏ. Sau 12-24 giờ tiếp theo sẽ xuất hiện thương tổn điển hình như phồng rộp. Sau 3 ngày thương tổn bắt đầu đỡ rát bỏng, bong vảy. Sau 5-7 ngày vảy bong hết nhưng để lại vết thâm lâu mất.

ThS.BS Phạm Thị Mai Hương cho biết, viêm da tiếp xúc do côn trùng có thể bị nhầm với một số bệnh ngoài da, đặc biệt là bệnh Zona. Zona thường gặp ở những người đã từng bị thủy đậu, với các dấu hiệu báo trước như đau nhức dọc theo dây thần kinh ở nửa người, nơi vùng da chuẩn bị nổi thương tổn. Tổn thương cơ bản là các mụn nước lõm ở giữa, mọc thành chùm ở một bên cơ thể.

Theo các chuyên gia về da liễu, các đối tượng khi tiếp xúc với côn trùng, cần rửa vùng tiếp xúc bằng nước sạch và xà phòng, sau đó dùng thuốc sát trùng nhẹ. Khi thương tổn đã phỏng rộp, tùy vào mức độ tổn thương mà bác sĩ chỉ định thuốc phù hợp. Nhẹ chỉ cần sát trùng, bệnh sẽ tự khỏi. Nếu bị nặng cần bôi thuốc dịu da, uống kháng sinh khi có dấu hiệu bội nhiễm.

Để phòng tránh bị kiến ba khoang đốt, TS Trương Xuân Lam -Trưởng phòng Nghiên cứu côn trùng học thực nghiệm, Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật khuyến cáo: “Nếu thấy kiến bay vào nhà, nên tắt bớt đèn, trước khi đi ngủ nên dọn dẹp nhà cửa, giường, chiếu. Nếu đã bị kiến đốt, không nên dùng tay trần để bắt, giết chết và chà xát chúng để hạn chế nọc độc lan rộng...”.

Tri Thường