“Không phát hiện=không lây truyền” – Thông điệp mới nhằm giảm kỳ thị với người nhiễm HIV

“Không phát hiện = Không lây truyền” được dịch từ tiếng Anh U=U (Undetectable = Untransmittable) là một thông điệp mới về lợi ích của điều trị bằng thuốc kháng virus (ARV) với người nhiễm HIV. Thông điệp này dựa trên bằng chứng khoa học và nhấn mạnh rằng một người có HIV nếu được điều trị bằng thuốc kháng virus (ARV) và khi đạt tải lượng virus ở ngưỡng không phát hiện được trong máu thì nguy cơ lây truyền HIV sang người khác qua đường tình dục từ không đáng kể đến không có nguy cơ.

Cục trưởng Cục Phòng chống HIV/AIDS Nguyễn Hoàng Long cho biết, tải lượng virus không phát hiện được trong máu được định nghĩa là khi có dưới 200 bản sao/ml máu. Thông điệp “K=K” có ý nghĩa một người có HIV được điều trị ARV khi có tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện sẽ vừa bảo vệ sức khoẻ cho bản thân mình và ngăn ngừa lây nhiễm HIV sang bạn tình.

Tuyên bố trên do Cộng đồng y khoa và khoa học toàn cầu đi tiên phong trong nghiên cứu và điều trị HIV/AIDS công bố tại Hội nghị Quốc tế lần thứ 9 về AIDS tại Paris tháng 7-2017. Họ công bố rằng “một mức tải lượng virus HIV không phát hiện được có nghĩa là HIV không còn khả năng lây truyền”. Tuyên bố đồng thuận U=U đã được hơn 782 tổ chức y tế tại hơn 95 quốc gia trên thế giới công nhận và thông qua.

Tại Việt Nam, nâng cao nhận thức về K=K đối với những người sống chung với HIV, những người cung cấp dịch vụ y tế và cộng đồng có rất nhiều lợi ích bao gồm khuyến khích tuân thủ điều trị liên tục, xét nghiệm tải lượng virus định kỳ và giảm kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Hoàng Long nhấn mạnh, tải lượng virus HIV không phát hiện được chỉ ngăn ngừa lây truyền HIV sang các bạn tình chứ không ngăn ngừa được các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác như lậu, giang mai… trong khi bao cao su có thể giúp ngăn ngừa lây truyền HIV cũng như các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác và ngăn ngừa việc có thai.

“Một số người có thể sử dụng một số chiến lược dự phòng HIV vì nhiều lý do khác nhau như dùng bao cao su hay PrEP ngay cả khi họ đạt được tải lượng virus dưới ngưỡng ức chế để giảm lo lắng về nguy cơ lây truyền, phòng tránh các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác, phòng tránh mang thai, hoặc nếu người bạn tình nhiễm HIV có tiền sử không tuân thủ điều trị ARV. Việc tuân thủ điều trị nghiêm ngặt, hoặc dùng thuốc ARV theo đơn đã kê của thầy thuốc có ý nghĩa rất quan trọng để duy trì ức chế tải lượng virus”, ông Nguyễn Hoàng Long nói.

Theo ông Lê Minh Giang - Phó Giám đốc Trung tâm Đào tạo và Nghiên cứu về Lạm dụng chất và HIV, Trường Đại học Y Hà Nội, một người có HIV được điều trị ARV khi có tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện sẽ vừa bảo vệ sức khoẻ cho bản thân mình và ngăn ngừa lây nhiễm HIV sang bạn tình. Đồng thời giúp giảm sự kỳ thị và phân biệt đối xử liên quan đến HIV và khuyến khích những người nhiễm HIV tuân thủ điều trị.

Ông Lê Minh Giang cho biết, thông điệp K=K không chỉ có ý nghĩa với những người sống chung với HIV mà còn ý nghĩa quan trọng với những người không nhiễm HIV. Theo ông Giang, những người không nhiễm HIV sẽ có thêm công cụ mới, phương tiện mới để phòng chống HIV, bên cạnh những biện pháp trước đây là bao cao su, thuốc dự phòng lây nhiễm.

TA (th)