Kì tích y học: Cuộc đại phẫu cứu một lúc 4 người

 

Ông Nguyễn Văn Giác, 58 tuổi, ở phường Kênh Dương (Q.Lê Chân- TP Hải Phòng) - người được ghép tim trong ca ghép đa tạng của BV Việt Đức đang cặm cụi cắt sắt. Nhìn người đàn ông cao to với nước da hồng hào, ít ai biết được ông mới trải qua cuộc đại phẫu tim và trái tim của ông là của người khác.

 

Ông Nguyễn Văn Giác, 58 tuổi, trở lại cuộc sống đời thường sau ca phẫn thuật. Ảnh: TG

Nếu không đã ở "nóc tủ"

Ông Giác đùa: Cuộc đời mình cũng ngang với Đường Tăng rồi bởi 82 kiếp nạn thì cũng đã có thể qua, đến kiếp nạn sinh - tử ghép tim này cũng thoát khỏi. Nếu không có ca phẫu thuật thì giờ này không còn ăn được gì nữa rồi, chắc "ở nóc tủ" thôi.

Thế giới đến giờ mới ghép tim cho người tuổi cao nhất là 50, với ông Giác đã 58 tuổi nên lúc đầu bác sỹ cũng không muốn ghép vì tuổi cao và nhiều bệnh: Dạ dày, thấp khớp, tiền liệt tuyến, thận. Vào thời điểm có người hiến tim đó, có tới 21 người chờ ghép tim nhưng chỉ có mình ông Giác có trùng nhóm máu B. Ông Giác cho biết, gia đình cũng được hỗ trợ hơn 1,5 tỷ đồng cho cuộc phẫu thuật "có 1 không 2" này.

Nhớ lại những năm tháng gian truân với căn bệnh suy tim của chồng, bà Lương Ngọc Thúy (52 tuổi) vẫn không khỏi rùng mình, sợ hãi vì chồng của mình có thể "ra đi" bất cứ lúc nào. Căn bệnh suy tim không chỉ khiến ông yếu, khó thở mà còn là nguyên nhân khiến chân trái của ông không tự đi lại được dẫn đến suy thận. Hai ông bà trở thành bệnh nhân quen thuộc của BV Việt Tiệp Hải Phòng vì cứ dăm bữa nửa tháng, ông lại ngất, lại phải nhập viện.

Trước khi được ghép tim, ông Giác cũng nằm tại BV Việt Tiệp. Các bác sỹ siêu âm tim rồi khẳng định ông không thể qua khỏi nếu không được ghép tim. Ông luôn trong tình trạng mệt mỏi, mất ngủ triền miên, gần một tháng trước ngày ghép ông đã sụt mất gần 16kg. "Tôi vẫn còn nhớ lời bác sỹ bảo chỉ có thay tim thì mới có cơ hội sống. Nghe vậy tôi rụng rời chân tay vì chẳng ai nghĩ "đem tim của người này đặt vào lồng ngực của người khác mà lại sống được". Gia đình tôi khóc ngất, nghĩ rằng tôi khó qua khỏi. Họ tộc đã thuê xe, quan tài cũng đã đóng, ngày liệm cũng đã xem, rồi chết đưa về đâu để phòng khi xấu nhất xảy ra" - bà Thúy nhớ lại.

Vậy nhưng cuối cùng, thần may mắn đã mỉm cười với ông, ngày 12/4/2011 ông đã được lên bàn mổ ghép tim từ một người chết não hiến tặng. Sau 4 giờ nằm trên bàn mổ, ca phẫu thuật thành công. Từ ngày ông Giác được ghép tim đến nay cũng được gần một năm, có mặt tại nhà riêng của ông, chúng tôi cảm nhận rõ bầu không khí hạnh phúc từ ngôi nhà bé nhỏ nằm sâu trong hẻm.

Ngày ông Giác mới về, nhiều người không nghĩ ông còn sống. Nhiều người kéo đến xem có còn sống thật không. Có người không tin ông được ghép tim còn bắt vạch bụng ra xem vết mổ. Vừa chơi đùa với cháu, ông Giác bộc bạch chân tình: "Mình được 73 kg, tăng thêm hơn hai mươi kí so với trước khi mổ. Mình vui lắm, bây giờ có thể trở về với gia đình, người thân", khóe mắt ông Giác long lanh những giọt lệ hạnh phúc.

Ông Giác cũng cho hay, cơ thể đã hoàn toàn bình thường, không hề xuất hiện những triệu chứng cũ. Trước ông làm về xây dựng, điện nước, thợ sắt, giờ mổ xong ông đã đi làm được bình thường. Thậm chí, ông có thể đi xe máy từ Hải Phòng lên BV Việt Đức khám.

 

Trong bụng có thận của người khác

Với ông Tạ Văn Tuyến, một bệnh nhân được ghép thận cũng cảm nhận cuộc sống của mình đã thực sự đổi thay. "Các bác sỹ và người hiến tạng đã đưa tôi sống lại. Cảm ơn những người đã cho tôi cuộc sống thứ hai này" - ông Tuyến chia sẻ.

Kể về lịch sử căn bệnh viêm cầu thận mãn, ông nhớ lại đó là vào những năm 1999, sau một đợt điều trị viêm amidan dài thì thấy người tự dưng béo phù lên, đi bệnh viện thì phát hiện bị viêm cầu thận mãn tính. Không thấy bác sĩ cảnh báo gì cộng với sự chủ quan nên ông vẫn ăn uống thoải mái. "Đến năm 2008, một người bạn rủ tôi vào BV Việt Xô khám định kỳ thì phát hiện ra suy thận gần độ 3. Một kết quả quá sốc, tôi vẫn không tin vào sự thật nên đi làm các xét nghiệm ở BV E, BV Bạch Mai, BV 103 bác sĩ đều kết luận như vậy", ông Tuyến chia sẻ.

Nhận tin có người chết não được người nhà đồng ý hiến tạng ông đã chuẩn bị một tâm lý cực kỳ thoải mái. "Tôi cùng một người thanh niên 30 tuổi được ghép thận từ nguồn cho chết não này. Cậu kia run lắm vì còn trẻ, cưới vợ chưa sinh con. Còn tôi, mọi việc đã gần như an bài, con cái cũng đã trưởng thành nên không bị áp lực nhiều. Do tâm lý thoải mái nên tỉnh rất nhanh, tâm trạng sung sướng hẳn", ông Tuyến nói.

Cửa hàng mũ bảo hiểm của vợ chồng ông Tuyến khá to tại Hà Nội, công việc buôn bán nhẹ nhàng cũng rất phù hợp với bệnh nhân sau phẫu thuật. Hiện tại sức khỏe của ông Tuyến đã hồi phục bình thường, không còn tình trạng lơ mơ, mệt mỏi như trước. "Tôi có thể làm việc được từ hai tháng sau ghép tạng. Đấy là điều may mắn với tôi bởi các bác sỹ bảo thường phải sau gần một năm mới hồi phục. May mắn hơn là tôi không gặp bất cứ biến chứng nào sau ghép, cơ thể khỏe lên nhiều lắm. Vợ tôi cũng động viên tôi sang Singapore để ghép nhưng qua tìm hiểu tôi thấy nước mình cũng không thua kém gì các nước khác. Đi ghép các nước khác rồi về cũng phải vào viện để kiểm tra định kỳ, mà ở đâu ghép thì ở đó kiểm tra vẫn thuận lợi hơn. Hơn nữa, ghép ở nước ngoài chi phí đắt hơn trong nước rất nhiều", ông Tuyến chia sẻ.

 

Mở ra cơ hội sống cho người suy tạng

PGS. TS Nguyễn Tiến Quyết - Giám đốc BV Việt Đức cho biết, toàn bộ 4 ca ghép đều do các bác sĩ của BV Việt Đức thực hiện. Thành công này đã giúp BV Việt Đức nhận được giải thưởng Nhân tài đất Việt năm 2011 với đề tài "Nghiên cứu triển khai ghép gan, thận, tim lấy từ người cho chết não".

PGS.TS Nguyễn Tiến Quyết cho biết thêm: Đề tài thành công mở ra cơ hội sống cho nhiều người bị suy tạng giai đoạn cuối tưởng vô phương cứu chữa. Bởi chỉ những ai có người nhà bị các bệnh về suy tạng như suy tim, suy gan, suy thận mới có thể hiểu nỗi mong mỏi của người bệnh về một điều kỳ diệu: Có người hiến tạng cho họ thoát khỏi cửa thần chết. Những con người đó sẽ không phải ra đi trong tuyệt vọng nếu họ được ghép tạng.

Đến nay, BV Việt Đức đã có 5 trường hợp chết não hiến tạng và đã ghép tim cho 1 trường hợp, 2 người được ghép gan, 10 người được ghép thận, 2 người được ghép van tim. Người bệnh được ghép tạng cuộc sống đã thực sự được đổi thay. Họ đã có cuộc sống đúng nghĩa, rời xa giường bệnh, không phải thường trực ám ảnh về cái chết có thể đến bất cứ lúc nào.

"Tôi cho rằng, thành công này còn vô cùng có ý nghĩa về mặt kinh tế. Vì hiện nay, chi phí ghép tạng ở Việt Nam rẻ bằng 1/3 khu vực và trên thế giới. Chẳng hạn, chi phí ghép thận, ở các nước cùng khu vực sẽ mất khoảng 35.000 USD, còn tại BV Việt Đức thì chỉ nộp từ 200 - 230 triệu. Còn ca ghép gan đầu tiên từ người chết não tại viện, chi phí chỉ hết 500 triệu, trong khi chi phí này ở các nước trên thế giới là từ 1- 1,5 tỷ đồng. Vì thế, ghép tạng ngay trong nước giúp người bệnh tiết kiệm được tiền bạc, chi phí", PGS.TS Nguyễn Tiến Quyết nói.

 

"Cảm ơn những người đã cho tôi cuộc sống thứ hai này", ông Tạ Văn Tuyến nói.  Tháng 4/2011, nhờ 1 người chết não, 4 người đã được ghép tạng cùng một lúc ở BV Việt Đức. Người hiến tạng là một bệnh nhân 30 tuổi chết não vì tai nạn giao thông, đã được gia đình tự nguyện hiến tạng cho BV Việt Đức, bao gồm tim, 1 lá gan, 2 quả thận và 2 giác mạc. Các bác sĩ BV Việt Đức đã thực hiện một cuộc đại phẫu thành công mỹ mãn về ghép tạng trên cơ thể người, cùng lúc tiến hành 4 ca ghép tạng (trong đó có 2 ca ghép thận, 1 ca ghép gan và 1 ca ghép tim).   Gần 150 bác sĩ và cán bộ y tế đã tham gia kíp phẫu thuật này. Hai ca ghép thận thành công sau gần 3 tiếng, ca ghép tim sau 5 tiếng và phức tạp nhất là ca ghép gan kéo dài gần 12 tiếng đồng hồ. Cuộc đại phẫu cho thấy trình độ y học của các bác sĩ Việt Nam không thua kém các bác sĩ trên thế giới. Đặc biệt, phải nói thêm rằng, chi phí cho một ca ghép tạng ở nước ta thấp hơn rất nhiều so với nước ngoài.   Nếu tính trung bình, một ca ghép tim, gan ở nước ngoài tiêu tốn khoảng 3 tỷ đồng thì ở VN chỉ mất khoảng 500 triệu/1ca. Gần một năm sau ngày ghép, các bệnh nhân đã trở lại cuộc sống gần như một người bình thường. Ca ghép đã cứu sống họ nhưng đồng thời cũng vinh danh ngành Y tế với giải thưởng Nhân tài đất Việt năm 2011.