Kiểm định vaccine viêm gan B có vấn đề?

Trong khi đó, Viện Kiểm định Vaccine và Sinh phẩm y tế Quốc gia lại rơi vào tình trạng “bó tay”, trước những mẫu vaccine và một số mẫu khác liên quan đến các ca tử vong được gửi đến từ Hà Tĩnh và TP HCM.

Chỉ có 1 trong số  13 labo kiểm định vaccine hoạt động.

Phát biểu trên một tờ báo Viện trưởng Viện Kiểm định Vaccine và Sinh phẩm y tế Quốc gia Lê Văn Phủng cho biết: Viện này là nơi duy nhất có thể kiểm định được tất cả các vaccine trong nước và nước ngoài, qua những tiêu chí thông thường như: an toàn chung, phát hiện xem sản phẩm đó có gây độc cho động vật thí nghiệm hay không.

Nhưng điều đáng nói, trong số 13 lobo hiện có tại Viện thì chỉ có 1 chiếc duy nhất hoạt động, nhưng lại ở mức trung bình.

Theo ông Phủng, trước đây, hầu hết các loại vaccine đều đơn lẻ, nên việc kiểm định chất lượng thuận lợi hơn. Còn bây giờ, do trình độ khoa học kỹ thuật của thế giới ngày càng phát triển, các loại vaccine được sản xuất bằng công nghệ cao, một mũi tiêm có thể cùng lúc phòng được 6 bệnh (thay vì phải tiêm 6 mũi như trước đây), thì đương nhiên cũng đòi hỏi các yếu tố kiểm định phải phát triển theo. 

Theo quy trình của Bộ Y tế, mỗi lần vaccine ngoại vào Việt Nam đều phải thử tính an toàn chung trên động vật thí nghiệm, trước khi mang ra lưu hành trên cộng đồng.

Và cũng theo quy định chung, vaccine nhập về Việt Nam đều phải qua Viện Kiểm định kiểm tra chất lượng, nếu đạt chất lượng thì được phép lưu hành trong thời hạn là 5 năm.

Sau 5 năm sẽ kiểm định lại, nếu được chất lượng tốt sẽ được Cục Dược (Bộ Y tế) cấp lại giấy phép lưu hành. Nhưng, nhiều người lo lắng về chất lượng của Viện Kiểm định với các mẫu vaccine khi hệ thống labo kiểm định kém hiệu quả như hiện nay.

Phải chăng, người dân VN hiện đang sử dụng vaccine chất lượng không được kiểm định hiệu quả?

Về vấn đề này, ông Phủng thừa nhận rằng, kiểm định chất lượng hiện nay là khâu yếu kém nhất trong tất cả các quá trình nhập khẩu và sử dụng  vaccine hiện nay.

Được biết, trên thị trường hiện có 71 loại vaccine mới được Bộ Y tế cấp phép đăng ký. Với thực trạng kiểm định này, khó có thể khẳng định chất lượng vaccine khi đưa vào sử dụng sẽ đảm bảo 100%?

Một nguồn tin từ Viện Kiểm định này cho hay, các mẫu vỏ vaccine và mũi tiêm, cũng như những mẫu của các ca tử vong tại Hà Tĩnh, TP HCM liên quan đến vaccine viêm gan B do hãng LG (Hàn Quốc) sản xuất không thể kiểm định được vì máy quá lạc hậu, không thể cho kết quả chính xác.

Như vậy, việc tìm kiếm nguyên nhân của các ca tử vong do chất lượng    vaccine hay quy trình tiêm chưa đúng có thể sẽ phải khép lại ở đây.

Bên cạnh đó, dự kiến thành lập hội đồng điều tra về những vụ tử vong liên quan đến vaccine đã không diễn ra mà thay vào đó là  việc Viện Vệ sinh dịch tễ TƯ chỉ gửi danh sách thành viên Hội đồng lên Bộ Y tế. Không hiểu, đến lúc nào thì Hội đồng này được lập và tiến hành họp và dựa vào đâu để kết luận, khi không có kết quả từ Viện Kiểm định?

Tối đa trong 2 tháng nữa sẽ có đủ vaccine

Theo quan sát của chúng tôi, tại các phòng tiêm chủng dịch vụ của các trung tâm kiểm dịch y tế quốc tế Hà Nội, Trung tâm y tế dự phòng Hà Nội số lượng người đưa con đến tiêm phòng giảm đáng kể.

Tại các BV Phụ sản TƯ, BV Phụ sản Hà Nội cũng đã tiến hành ngừng tiêm vaccine viêm gan B mũi đầu cho trẻ.

Theo một lãnh đạo của BV Phụ sản Hà Nội, sự việc liên quan đến vaccine xảy ra liên tiếp như thời gian vừa qua cũng làm cho phía các bác sĩ lẫn bệnh nhân dè dặt trong tiêm phòng cho trẻ sơ sinh.

Hiện bệnh viện vẫn đang tiêm vaccine viêm gan B cho trẻ, nhưng không phải loại của LG (Hàn Quốc). Còn cụ thể đang tiêm vaccine loại nào thì vị lãnh đạo này bảo: không rõ, để kiểm tra lại (!?).

Theo Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ TƯ Nguyễn Trần Hiển, có 5 nhóm nguyên nhân dẫn đến các ca tử vong do tiêm vaccine gần đây là: Chất lượng vaccine, chất lượng dịch vụ tiêm chủng, các bệnh ngẫu nhiên xuất hiện đồng thời, phản ứng do tiêm, các nguyên nhân chưa được biết đến.

Cũng theo ông Hiển, trong vòng thời gian ngắn tới, phía Viện sẽ lập xong đề án tìm nguồn vaccine thay thế. Theo đó, sẽ có hai nguồn chính được nhắm đến, một là dùng vaccine do trong nước sản xuất, hai là đề nghị Tổ chức Y tế Thế giới và UNICEF tìm nguồn viện trợ bổ sung.

Sau một đến  hai tháng, số vaccine này sẽ có để phục vụ người dân. Ngoài ra, Bộ Y tế cũng sẽ đề nghị Chính phủ cấp kinh phí hỗ trợ để mua thêm.

Theo ông Hiển, việc tiêm vaccine viêm gan B cho trẻ trong 24 giờ đầu sau sinh là khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Tiêm càng sớm thì đáp ứng tạo miễn dịch càng cao. Điều này rất quan trọng, bởi có khoảng 90% số trẻ nhiễm virus viêm gan B lúc mới sinh trở thành người mang bệnh mạn tính, sau nhiều năm sẽ dẫn đến xơ gan và các biến chứng nghiêm trọng khác.

Vì vậy, sắp tới Việt Nam vẫn theo khuyến cáo này, song phải hết sức lưu ý đến sức khỏe của trẻ trước khi tiêm. Nếu trẻ yếu hay gặp các vấn đề bất thường khi ra đời thì nên hoãn.

Còn một số bác sĩ tại Trung tâm Kiểm dịch y tế Quốc tế Hà Nội (số 4,  Sơn Tây - HN) thì cho rằng, nếu trẻ không được tiêm phòng vaccine viêm gan B trong viện sau khi sinh thì gia đình cứ cho trẻ tiêm vaccine phòng lao trước, sau đó khi trẻ đủ 60 ngày thì đưa trẻ đến các trung tâm tiêm phòng để tiêm mũi vaccine kết hợp các bệnh: bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B và viêm đường hô hấp trên (Giá của mũi tiêm này là 530.000đ và 335.000 đồng- Thuốc của Bỉ sản xuất).

Còn nếu không, gia đình vẫn có thể tiêm phòng mũi vaccine viêm gan B  của Cuba (giá 40.000đ/mũi) hoặc của Bỉ (giá 53.000đ/mũi).     

Vân Khánh