Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XIV: Nhiều thông tin “nóng” được đại biểu Quốc hội tiết lộ

Đại biểu Lưu Bình Nhưỡng cho biết, có Chủ tịch tỉnh tiếp dân 9 phút xong đi nhậu. ẢNh: Q.H

Lãnh đạo tỉnh “lên ghế” nhưng án vẫn chưa thi hành

Cạnh việc tán thành những thành quả đạt được, đại biểu Nguyễn Văn Pha (đoàn Nam Định) lấy dẫn chứng minh họa cho việc thi hành án một cách “nửa vời” của cơ quan chức năng. Ông Pha nói: “Năm 2015, thực hiện chương trình phối hợp giữa Ủy ban Trung ương MTTQVN với Thanh tra Chính phủ, Bộ Tư pháp, Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Hội Luật gia Việt Nam… tôi được giao cho dẫn đầu một đoàn liên ngành các cơ quan trên đến một tỉnh phía Nam xem xét một vụ việc cụ thể tồn tại rất dai dẳng, lâu dài về thi hành án dân sự. Tính đến 2015, khi tôi đi, vụ án này đã có hiệu lực 14 năm, tòa án đã xử đến 4 lần và hồ sơ đầy đủ văn bản của TANDTC, VKSNDTC khẳng định vụ án đã xét xử đúng pháp luật, không có căn cứ để có thể xem xét kháng nghị về mặt giải quyết. Trong hồ sơ cũng tồn tại có tới cả chục văn bản của Bộ Tư pháp, của Tổng cục thi hành án dân sự - Bộ Tư pháp gửi chính quyền địa phương, cơ quan thi hành án dân sự địa phương đề nghị sớm dứt điểm vụ án này.

Làm việc với chúng tôi, lý do duy nhất địa phương nêu ra là vì người phải thi hành án đó là một ông cụ năm đó 80 tuổi, lúc nào cũng tự thủ mấy can xăng ở trong nhà và nói nếu cưỡng chế sẽ đốt. Chúng tôi đã yêu cầu địa phương cho trực tiếp thực địa đến nơi có tài sản thi hành án đó và hỏi chính quyền, mặt trận, đoàn thể địa phương, anh em đều nói thực ra nếu quyết tâm vẫn… làm được. Tôi hỏi trực tiếp đồng chí công an tỉnh, đại diện cho công an tỉnh tham gia đoàn, họ bảo nếu anh đến cụ thiêu thì công an có làm được không, anh cười và bảo khống chế tốt. Khi quay trở lại tỉnh làm việc với Ban chỉ đạo thi hành án dân sự tỉnh, tôi có nêu vấn đề ra và yêu cầu sớm giải quyết, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng ban chỉ đạo thi hành án dân sự có nói với tôi, kỳ này đang tổ chức Đại hội đảng bộ các cấp, tiến đến Đại hội Đảng toàn quốc, cho nên xin phép đồng chí để đại hội Đảng xong sẽ cho thi hành.

Thời gian cứ thế trôi qua, Đại hội Đảng các cấp cũng xong, đồng chí Phó Chủ tịch đó cũng đã lên vị trí rất cao ở tỉnh rồi nhưng bản án vẫn không thi hành. Tôi nhớ đến cuối năm 2016 khi tôi chuyển công tác khác vẫn như vậy thôi. Tôi có sơ xuất và vừa rồi sáng nay có hỏi anh em mặt trận là đã thi hành chưa nhưng tôi xin nói rằng, không cần phải thi hành chưa nhưng nội những gì tôi nói ở trên đã đủ thấy rõ ràng có vấn đề. Thực sự nếu chúng ta có ý thức phục vụ nhân dân, bớt vô cảm đi, hãy coi những khó khăn của người dân như khó khăn của người nhà nhà mình thì chắc vụ việc không thể tồn tại lâu như thế”.

Nhiều bản án chưa được Chủ tịch tỉnh thi hành

Về những hạn chế trong giải quyết khiếu nại tố cáo, đại biểu Lý Tiết Hạnh (đoàn Bình Định) cho rằng, báo cáo Chính phủ có nêu về hạn chế, yếu kém là việc giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền của một số địa phương còn chậm. Tình trạng giải quyết kéo dài, quá thời hạn quy định, giải quyết chưa đúng trình tự thủ tục, chính sách pháp luật, chưa phù hợp với thực tiễn. Báo cáo nêu nội dung này nhưng phân tích nguyên nhân vì sao có tình trạng này thì chưa rõ. Đồng thời, tôi rất băn khoăn với câu "chưa phù hợp với thực tiễn".

Từ thực tiễn địa phương, đại biểu Lý Tiết Hạnh nhận định việc này có nhiều nguyên nhân, trong đó có những vụ việc chậm do việc các địa phương đã giải quyết thấu tình đạt lý, rất đầy đủ, sát với thực tiễn nhưng người dân vẫn có tâm lý muốn chuyển đơn đến các cơ quan Trung ương. Các cơ quan Trung ương, các bộ, ngành Trung ương đôi khi chỉ chuyển một văn bản về địa phương và đồng thời gửi cho người dân có khiếu nại. Người dân căn cứ vào trong văn bản đó để tiếp tục đến các cơ quan hành chính nhà nước tại địa phương để thể hiện nguyện vọng của mình và lấy cơ sở là các văn bản của cơ quan Trung ương chuyển về. Tình hình cứ lòng vòng chuyển đơn như thế rất phức tạp, làm ảnh hưởng không nhỏ đến vấn đề giải quyết khiếu nại, tố cáo cũng như chất lượng, hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của các địa phương.

Sau khi các cơ quan hành chính nhà nước đã giải quyết, nếu không đồng ý với kết quả giải quyết của cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền thì người khiếu nại có quyền khởi kiện ra tòa. Đại biểu Lý Tiết Hạnh nói: “Tuy nhiên, theo các báo cáo, hiện nay tỷ lệ thi hành án hành chính thấp, đạt 38%, vẫn còn 151 bản án phải thi hành mà người thi hành là Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh. Việc này đã làm ảnh hưởng hạn chế tới việc giải quyết các vụ việc khiếu nại theo thủ tục tư pháp và chuyển gánh nặng cho các cơ quan hành chính nhà nước. Tôi kiến nghị cần có biện pháp để nâng cao tỷ lệ thi hành án và có chế tài đối với các cơ quan hành chính nhà nước trong việc thi hành các bản án hành chính”.

Minh Anh - Hoàng Thị Dinh