Kỷ niệm 55 năm ngày truyền thống ngành DS-KHHGĐ (26/12/1961 - 26/12/2016): Biến những khó khăn, thách thức thành lợi thế

Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh gặp mặt các cán bộ, cộng tác viên dân số tiêu biểu toàn quốc. Ảnh: Chí Cường

55 năm xây dựng và trưởng thành

Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Nguyễn Văn Tân, Phó Tổng cục trưởng phụ trách Tổng cục DS-KHHGĐ cho biết, cùng với quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, công tác DS-KHHGĐ Việt Nam đã từng bước được xây dựng và trưởng thành. 55 năm qua là một chặng đường đầy cam go, thử thách, nỗ lực của ngành DS-KHHGĐ Việt Nam.

Nhờ có sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp uỷ Đảng và chính quyền, sự tham gia tích cực của các Bộ, ban, ngành, tổ chức, đoàn thể chính trị - xã hội trong cả nước, sự hợp tác, giúp đỡ quý báu của các nước và các tổ chức quốc tế, công tác DS-KHHGĐ đã đạt được nhiều thành công trong suốt 55 năm qua. Việt Nam đã khống chế được tỷ lệ tăng dân số; đạt và duy trì ổn định mức sinh thay thế. Việt Nam đang trong giai đoạn cơ cấu dân số vàng với khoảng 63 triệu người trong độ tuổi lao động. Chất lượng dân số ngày càng được cải thiện, tuổi thọ trung bình ngày càng tăng lên…

Với bề dày lịch sử hình thành và phát triển, ngành DS-KHHGĐ đã luôn đoàn kết, phấn đấu thi đua hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước giao. Năm 1999, ghi nhận những thành công và đóng góp của Việt Nam, Liên Hợp Quốc đã trao “Huy chương Giải thưởng Dân số Liên Hợp Quốc” cho Việt Nam. Năm 1999 và 2007, ngành DS-KHHGĐ được trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất. Năm 2009 và 2010, Tổng cục DS-KHHGĐ được Thủ tướng Chính phủ tặng Cờ thi đua “Đơn vị xuất sắc trong phong trào thi đua” và nhiều phần thưởng cao quý khác. Năm 2011, ngành DS-KHHGĐ được trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất.

Phong trào thi đua được tổ chức rộng khắp trong cả nước, thu hút sự tham gia đông đảo của các cá nhân, tập thể. Tại địa phương, nhiều cá nhân, tổ chức đã được trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất, Nhì, Ba, Cờ thi đua của Chính phủ, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Cờ thi đua cấp Bộ, Bằng khen của Bộ trưởng, của Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố.

Trên đà thành công và kế thừa các bài học kinh nghiệm 55 năm qua, ngành DS-KHHGĐ phấn đấu triển khai thành công Chiến lược Dân số và Sức khỏe sinh sản Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020, góp phần thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội chung của đất nước, tập trung nâng cao chất lượng dân số, cải thiện tình trạng sức khỏe bà mẹ trẻ em, phát huy lợi thế cơ cấu dân số vàng, duy trì mức sinh thấp hợp lý, giải quyết tốt những vấn đề về cơ cấu dân số và phân bố dân số, góp phần thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Nỗ lực vượt thách thức, hoàn thành nhiệm vụ được giao

Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, công tác DS-KHHGĐ vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Báo cáo về công tác DS-KHHGĐ năm 2016, TS Lê Cảnh Nhạc, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ cho biết: Năm 2016 là một năm công tác DS-KHHGĐ đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Kinh phí đầu tư cho Chương trình DS-KHHGĐ bị cắt giảm, dẫn tới không đủ nguồn lực để đảm bảo thực hiện các hoạt động thiết yếu nhằm đạt các mục tiêu Chương trình. Đến 21/10 và 14/11/2016, Bộ mới phê duyệt kế hoạch hoạt động và tạm ứng kinh phí lần 1 với tổng kinh phí toàn quốc là 286 tỷ đồng (chưa bằng một nửa của năm 2015, chưa đủ để trả thù lao cho cộng tác viên năm 2016) và không có vốn ODA. Nhiều tỉnh, thành phố bị động trong việc bố trí kinh phí để triển khai hoạt động của Chương trình. Cơ sở vật chất, trang thiết bị thiếu và yếu. Nhiều Trung tâm DS-KHHGĐ huyện được xây dựng từ lâu, nay đã xuống cấp nhưng chưa được đầu tư xây dựng, nâng cấp, sửa chữa nên điều kiện làm việc của cơ quan dân số nhiều địa phương hết sức khó khăn. Nhiều cơ sở y tế, trang thiết bị, dụng cụ đã cũ, hư hỏng, không được cung cấp bổ sung, hạn chế chất lượng dịch vụ được cung cấp.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Trương Quốc Cường ghi nhận những thành tích đáng tự hào mà ngành DS-KHHGĐ đã đạt được trong suốt hơn nửa thế kỷ qua. Đặc biệt, Thứ trưởng cũng chỉ rõ, năm 2016 là năm đầy thử thách với công tác DS-KHHGĐ. Đây là năm đầu tiên không còn Chương trình mục tiêu Quốc gia mà hòa trộn vào Chương trình mục tiêu Y tế - Dân số. Thứ trưởng đánh giá cao Tổng cục DS - KHHGĐ đã có sự chủ động, tham mưu ứng phó với tình hình; một số tỉnh, thành phố đã rất tích cực chủ động, tạm ứng kinh phí, đầu tư kinh phí địa phương cho Chương trình.

Thứ trưởng Trương Quốc Cường nhấn mạnh: “Với kinh nghiệm hơn nửa thế kỷ thực hiện Chương trình DS-KHHGĐ, chúng ta nhất định sẽ thành công, nhất định sẽ biến những khó khăn, thách thức thành lợi thế. Nhân dịp này, thay mặt lãnh đạo Bộ Y tế, tôi xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc và mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm hơn nữa của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, sự ủng hộ của các Bộ, ngành, đoàn thể, các tổ chức quốc tế, các tổ chức xã hội, cộng đồng, gia đình, mỗi cá nhân và đặc biệt là đội ngũ làm công tác DS-KHHGĐ trong cả nước đối với sự nghiệp dân số nước nhà. Vì một sự thịnh vượng chung của quốc gia, dân tộc”.

Hà Thư - Mai Thùy