Lạ lùng kiểu… điện

Hễ cứ thấy đâu có cái chuyện gì là lạ, ngường ngược là lại đâm bổ vào xem (dù biết rằng, cái nhận được nhiều khi là… vô bổ). Thế nên khi nhìn thấy thông tin “ông EVN” (ngành điện) công bố năm nay có thể lãi tới 3.500 – 4.000 tỷ đồng là tôi lao vào đọc ngay. Tôi đọc vì nó lạ. Đọc rồi lại càng thấy… lạ hơn.

Không lạ sao được, khi mà chưa trọn một năm đã có khoảng 100.000 doanh nghiệp Việt biến mất tăm tích trên thương trường, số còn lại thì cũng 10 phần ngắc ngoải tới... 8-9 thì cái việc một trong những “con chim đầu đàn” của doanh nghiệp Nhà nước như “ông EVN” sống được đã là lạ. Đằng này, không những sống khỏe, ông còn lãi khủng tới 4.000 tỷ đồng thì quả là hoành tráng quá. Mừng cho “ông” và cũng là mừng cho Nhà nước. Bởi, trong dăm ba năm trước, khi nền kinh tế còn tưng bừng đi lên, doanh nghiệp phấn khởi với không ít khoản lãi lớn, lãi bé ở đủ các thể loại đầu tư thì chỉ nghe có mỗi “ông EVN” là triền miên kêu lỗ. Hầu như năm nào ông cũng lỗ. Ít thì 5-7 ngàn tỷ đồng, nhiều thì lên tới cả chục ngàn tỷ đồng. Thậm chí, có những khoản lỗ như lỗ do chênh lệch tỷ giá còn lên tới gần 26.700 tỷ đồng.

Không lạ sao được khi tại thời điểm đầu năm thôi, “ông” còn kêu la quá trời vì lỗ, cuối năm đã thấy công bố trong họp báo là… lãi tưng bừng (Đó là nói bây giờ, khi mà những thông tin kiểm tra, kiểm toán đã được công bố, còn trước đây, năm nào “ông” chẳng lỗ?!). Trong khủng hoảng kinh tế toàn cầu và sự kiệt quệ của nền kinh tế trong nước, “ông điện” phải chăng đã có hướng đi đúng đắn, giải pháp kinh doanh tốt nên mới lãi to như vậy? Đi đúng hướng thì rõ rồi! Doanh nghiệp Nhà nước lại kinh doanh trong lĩnh vực độc quyền, ông chệch hướng sao được?! Còn giải pháp kinh doanh tốt ư? Chẳng tốt sao được khi cả nước có mình ông bán, cả vạn vạn, triệu triệu người mua. Chẳng tốt sao được khi ông kêu lỗ một tiếng, người ta thấy giá điện lập tức “nhảy múa” như lên đồng, bất kể đó là tháng áp Tết hay mùa “nhạy cảm”.

Không lạ sao được khi ngành điện thăng hoa ngay trên đống “xác chết” to đùng của hệ thống doanh nghiệp. Không lạ sao được khi ngành điện đã lãi khủng ngay trước khi bước vào vận hành theo lộ trình giá thị trường năm tới. Không lạ sao được khi ông điện cho hay “lãi để bù vào lỗ” những năm trước đây (mà khoản này xem ra vẫn chỉ là như muối bỏ biển). Không lạ sao được khi lộ trình tăng giá dù “chưa được trình” song làm sao có thể… không trình. Nó cũng lạ như chuyện trước ngày Quốc hội khai mạc phiên họp cuối năm, một anh bạn đồng môn của điện là xăng dầu cũng đã đi một nước cờ cao tay khi hạ nhiệt giá bán lẻ tận… 500 đồng/lít.