Lãi suất vay tiêu dùng cao "cắt cổ"?

Vay tiêu dùng với lãi suất 100%/năm?

Tại thị trường Việt Nam, hoạt động vay tiêu dùng nở rộ vài năm gần đây với các công ty tài chính nổi tiếng như HomeCredit, Prudential Finance, HD Finance, ACS Việt Nam…

Sự phát triển của các công ty tài chính tiêu dùng đã kéo theo tính đa dạng của sản phẩm – dịch vụ cung ứng và tính tiện lợi khi khách hàng tiếp cận vay vốn. Hiện nay, các công ty này đang hướng đến cho vay tín chấp tiêu dùng ở ba dòng sản phẩm – dịch vụ: dịch vụ tài chính mua xe máy trả góp, dịch vụ tài chính mua sắm đồ điện tử gia dụng và dịch vụ cho vay tiền mặt.

Chính bởi sự hấp dẫn về mặt hàng và lãi suất này đã khiến rất nhiều khách hàng bị choáng ngợp dễ dàng ký vào hợp đồng vay tiêu dùng.

Được biết, hiện nay lãi suất các khoản vay trên thường dao động 6%/tháng đến 8%/tháng. Sự chệnh lệch lãi suất phụ thuộc vào thời gian vay, khoản trả trước (số tiền trả trước của khách hàng để mua sản phẩm) và đối tượng vay với mức tín nhiệm khác nhau.

Mức lãi suất cho vay tiêu dùng hiện nay dao động từ 6-8%/tháng

Mặc dù, lãi suất cho vay của các khoản vay này thuộc dạng trên trời, nếu tính theo năm có thể lên tới 85%/năm hoặc thậm chí 100%/năm. Như vậy, nếu khoản vay tiêu dùng trị giá 100 triệu đồng tại công ty tài chính, người tiêu dùng phải trả lãi 7,1 triệu đồng/tháng và 85,2 triệu đồng/năm. Ngoài ra, khi tham gia loại hình tín dụng này, người tiêu dùng phải đóng phí bảo hiểm tai nạn và hàng loạt phí phạt khi đóng tiền trễ hạn, trả nợ trước hạn. Điều này khiến nhiều khách hàng sau khi đã vay một thời gian mới choáng váng và hối hận.

Vay lãi cao nhưng người tiêu dùng "khó thoát"

Là một người mới sử dụng dịch vụ vay mua tiêu dùng này, chị Nguyễn Thị Thu Hương, Đống Đa, Hà Nội cho biết: “Khi tôi có ý định đổi một chiếc laptop mới để phục vụ cho công việc nhưng không có đủ tiền, tôi đã tìm đến dịch vụ cho vay tiêu dùng. Ngay sau khi được tư vấn, tôi thấy làm thủ tục giấy tờ đơn giản, giải ngân cũng rất nhanh, chứ không phức tạp như các ngân hàng. Thế nên tôi đã chọn loại dịch vụ này. Thực tế thì cũng không có cách nào khác dù biết vay kiểu này là phải trả tiền gấp rưỡi, gấp đôi”.

Đa số người đi vay tiêu dùng khi được hỏi đều trả lời như như chị Nguyễn Thị Thu Hương.

Thị trường “thuận mua, vừa bán”?

Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, PV Báo Gia đình & Xã hội đã có cuộc trao đổi với Chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh.

Chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh. Ảnh TL

Theo ông, cho vay tiêu dùng là một thị trường mà ở đó có sự thỏa thuận cả của 2 bên đi vay và cho vay. Khi mỗi khách hàng quyết định đặt bút chấp nhận khoản vay là họ phải biết về quyền lợi và nghĩa vụ mình phải thực hiện sau đó. Chính vì thế, mỗi người cần tìm hiểu thận trọng những điều khoản trong hợp đồng vay tiêu dùng, tránh tình trạng nghĩ mình bị lừa.

Chia sẻ quan điểm về mức lãi suất từ 6% đến 8%/tháng của các công ty tài chính như hiện nay, Ông Vũ Đình Ánh nói: “Nếu mà đúng mức lãi suất như vậy thì tôi cho là quá cao. Nếu trong trường hợp tôi cần khoản tiền thì cũng phải rất đắn đo khi lựa chọn vay tiêu dùng”.

Cũng theo chuyên gia, quyền quyết định là ở người dân, giả sử họ không chấp nhận vay với lãi suất cao như vậy thì công ty tài chính, ngân hàng sẽ bị “hụt” một lượng lớn khách hàng, tức khắc họ sẽ điều chỉnh lãi suất cho phù hợp. Không ai có thể ép một người đi vay mà đây là thị trường “thuận mua, vừa bán.

“Theo như tôi đã chứng kiến tận mắt tại các công ty tài chính thì nhu cầu của người Việt Nam thường vượt khả năng họ chi trả rất nhiều. Tôi lấy ví dụ như không ai chấp nhận dùng một chiếc điện thoại chỉ để nghe và gọi giá 500 nghìn đồng mà họ sẵn sàng vay tới 17 triệu đồng để mua một chiếc Iphone đời mới. Khi người dân vay chỉ chú trọng đến thủ tục và giải ngân mà bỏ qua điều quan trọng là lãi suất, vì thế mới “giật mình” số tiền lãi quá cao của mỗi kì trả nợ”, chuyên gia Vũ Đình Ánh bày tỏ.

Ông Ánh cũng cho hay: “Quy định về trần lãi suất 20%/năm dành cho các công ty tài chính và tổ chức tín dụng rất khó để áp dụng. Tôi nhận định rằng sẽ không có tổ chức nào chấp nhận mức lãi suất ấy. Hoạt động vay tiêu dùng chỉ diễn ra khi lợi ích của bên cho vay và đi vay được đảm bảo. Nếu cả hai bên không có lợi hoặc một bên bị thiệt thòi thì dịch vụ này không hình thành được”.

Báo Gia đình và Xã hội sẽ tiếp tục có những thông tin sâu hơn về quy trình và cách thức vay - trả của tín dụng tiêu dùng hiện nay.

Phạm Huyền/Báo Gia đình & Xã hội