Làm gì sau quan hệ tình dục không an toàn?
GĐXH - Tôi quan hệ không an toàn với bạn trai, lo mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Tôi cần làm gì để bảo vệ sức khỏe? (Trang, TP HCM)
Không ít người cho rằng chỉ khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như ngứa ngáy, tiết dịch, đau rát hoặc nổi mụn ở vùng kín mới cần đi xét nghiệm các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo đây là một quan niệm sai lầm, bởi nhiều bệnh nguy hiểm có thể âm thầm tồn tại trong cơ thể suốt nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng mà không gây triệu chứng rõ ràng.
Việc chủ động xét nghiệm sau khi có hành vi quan hệ tình dục không an toàn được xem là cách quan trọng để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và bạn tình.

Ảnh minh họa.
Không phải bệnh nào cũng phát hiện được ngay sau khi quan hệ
Quan hệ tình dục không an toàn được hiểu là quan hệ qua đường âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng mà không sử dụng các biện pháp bảo vệ như bao cao su hoặc các biện pháp dự phòng phù hợp khác. Hành vi này có thể làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lây truyền qua đường tình dục như HIV, giang mai, lậu, Chlamydia, viêm gan B hay nhiễm virus HPV.
Điều đáng lưu ý là mỗi bệnh lại có một "giai đoạn cửa sổ" khác nhau. Đây là khoảng thời gian từ khi phơi nhiễm đến khi các xét nghiệm có thể phát hiện được tác nhân gây bệnh. Nếu xét nghiệm quá sớm, kết quả có thể âm tính dù người bệnh đã nhiễm bệnh.
Chính vì vậy, việc lựa chọn đúng thời điểm xét nghiệm có ý nghĩa rất quan trọng để đảm bảo độ chính xác của kết quả.
Sau quan hệ không an toàn bao lâu nên xét nghiệm?
Theo khuyến nghị của các cơ quan y tế quốc tế, thời điểm xét nghiệm sẽ khác nhau tùy từng loại bệnh.
Đối với giang mai, người có nguy cơ nên thực hiện xét nghiệm khoảng một tháng sau lần quan hệ không an toàn. Trong trường hợp kết quả âm tính nhưng vẫn có nguy cơ phơi nhiễm cao, nên kiểm tra lại sau khoảng ba tháng để có kết quả chính xác hơn.
Với HIV, một số xét nghiệm hiện đại có thể phát hiện sớm sau khoảng hai tuần kể từ khi phơi nhiễm. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia vẫn khuyến nghị xét nghiệm lại sau ba tháng nếu kết quả ban đầu âm tính nhằm loại trừ hoàn toàn nguy cơ.
Đối với viêm gan B, thời gian xét nghiệm thường được khuyến nghị từ ba đến sáu tuần sau khi phát sinh hành vi nguy cơ.
Trong khi đó, virus HPV có thời gian biểu hiện rất khác nhau. Một số trường hợp có thể phát hiện bất thường sau vài tuần nhưng cũng có người mất nhiều tháng mới xuất hiện dấu hiệu hoặc được phát hiện qua các xét nghiệm chuyên biệt.
Riêng với bệnh lậu và Chlamydia, những người có nhiều bạn tình hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao nên thực hiện xét nghiệm định kỳ từ 3-6 tháng một lần, kể cả khi không có triệu chứng.
Đừng đợi có triệu chứng mới đi khám
Một trong những khó khăn lớn nhất trong việc kiểm soát các bệnh lây truyền qua đường tình dục là nhiều trường hợp gần như không có biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu.
Người bệnh vẫn có thể sinh hoạt bình thường trong khi vô tình lây bệnh cho bạn tình hoặc để bệnh âm thầm gây tổn thương cơ thể.
Các bác sĩ khuyến cáo, nếu sau quan hệ không an toàn xuất hiện các dấu hiệu như ngứa vùng kín, tiểu buốt, tiểu rát, tiết dịch bất thường, chảy mủ, đau bụng dưới, nổi mụn hoặc chảy máu bất thường thì cần đi khám ngay, không nên tự điều trị tại nhà.
Tuy nhiên, ngay cả khi hoàn toàn không có triệu chứng, việc xét nghiệm đúng thời điểm vẫn rất cần thiết để phát hiện sớm bệnh và điều trị kịp thời.
Ai cần xét nghiệm định kỳ?
Các tổ chức y tế quốc tế khuyến nghị mọi phụ nữ và nam giới có hoạt động tình dục nên chủ động xét nghiệm HIV ít nhất một lần trong đời.
Đối với phụ nữ dưới 25 tuổi đã có quan hệ tình dục, việc kiểm tra lậu và Chlamydia định kỳ hằng năm được xem là cần thiết. Những người từ 25 tuổi trở lên nhưng có bạn tình mới hoặc nhiều bạn tình cũng nên duy trì việc xét nghiệm thường xuyên.
Thai phụ cần được tầm soát HIV, giang mai, viêm gan B và viêm gan C ngay từ đầu thai kỳ để giảm nguy cơ lây truyền bệnh cho thai nhi.
Nhóm có nguy cơ cao như người có nhiều bạn tình hoặc thường xuyên quan hệ không sử dụng biện pháp bảo vệ nên xét nghiệm HIV mỗi 3-6 tháng và kiểm tra các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác ít nhất mỗi năm một lần.
Chủ động xét nghiệm là cách bảo vệ sức khỏe hiệu quả nhất
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi ngày có hơn một triệu ca mắc mới các bệnh lây truyền qua đường tình dục trên toàn cầu. Đáng chú ý, phần lớn các trường hợp này không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu.
Điều đó cho thấy cảm giác khỏe mạnh không đồng nghĩa với việc hoàn toàn không mắc bệnh.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng xét nghiệm không phải là dấu hiệu của sự lo lắng quá mức, mà là hành động có trách nhiệm đối với sức khỏe của bản thân và cộng đồng. Sau bất kỳ lần quan hệ tình dục không an toàn nào, việc theo dõi sức khỏe và thực hiện xét nghiệm đúng thời điểm sẽ giúp phát hiện sớm nguy cơ, điều trị kịp thời và hạn chế các biến chứng lâu dài.
