Làng chân dài ở Hà Nam

Tại nơi hợp nhất của ba dòng sông Đáy, Nhuệ, Châu Giang, từ bao đời nay thôn Đình Tràng (xã Lam Hạ, Phủ Lý, Hà Nam) được gọi là "làng khổng lồ" do có rất nhiều người cao nổi trội, trong đó có hai anh em tuyển thủ bóng chuyền xuất sắc Ngô Văn Công (1m92) và Ngô Văn Kiều (1m96). Thôn có 272 hộ với hơn 1.300 nhân khẩu. Số nam, nữ thanh niên tuổi từ 15 đến 25 có khoảng 250 người thì 70% có chiều cao 1m70 trở lên.

Anh Nguyễn Quốc Toàn (thôn Đình Tràng) có thân hình cao lớn, vừa đứng dậy đã chạm đầu vào nóc quán, anh Toàn có chiều cao "khiêm tốn" là 1m82. Vui chuyện, anh bảo: "Ở đây, nam giới có chiều cao 1m79-1m80 nhiều lắm, còn nữ giới cũng khối người cao 1m72-1m75. Nhưng phá kỷ lục về chiều cao phải kể đến bốn anh em Ca, Cảnh, Kiều, Công".

Ông Trương Đình Tuyển - Trưởng thôn Đình Tràng - cho biết, từ thời xa xưa, người dân thôn Đình Tràng đã có vóc dáng cao lớn nổi trội hơn so với các làng khác. Theo ước lượng của các cán bộ trong thôn, chiều cao trung bình của nữ giới nơi đây là 1m70, còn nam giới là 1m80.

Ông giới thiệu về gia đình "khổng lồ" của vận động viên Ngô Văn Công và Ngô Văn Kiều. Gia đình anh Ngô Văn Công có chiều cao vượt trội từ nhiều đời trước, bà ngoại cao 1m80, ông nội cao 1m82.

Gia đình anh Ngô Văn Công được xếp vào danh sách cao nhất trong thôn, bố mẹ đều xấp xỉ 1m80, ngoài anh và anh Kiều thì anh cả Ngô Văn Ca sinh (năm 1977- cao 1m90), anh thứ hai Ngô Văn Cảnh (sinh năm 1979- cũng ngót nghét 1m85). Anh Công kể sơ sơ trong họ cũng có tới hơn 20 người cao trên 1m80, còn số người cao từ 1m70 trở lên thì không đếm xuể.

Cụ Trịnh Văn Đạt, phụ trách Hội Người cao tuổi thôn và là trưởng tộc họ Trịnh, không giấu nổi niềm tự hào: "Từ xưa đến nay, đi đến đâu, thanh niên thôn Đình Tràng cũng to cao hơn người. Họ Trịnh nhà tôi cũng có nhiều người cao lắm". Nói có sách mách có chứng, ông kể sơ sơ trong cuốn "Gia phả chiều cao" của thôn có tới vài chục người cao trên 1m80, như chị Huyền (cao 1m80), anh Đô (cao 1m87), anh Dũng (cao 1m85), chị Thơm (cao 1m75), em Ngô Văn Phong tuy mới 14 tuổi nhưng đã cao tới 1m75.

Ngoài gia đình anh em vận động viên Ngô Văn Công, các gia đình có nhiều người cao lớn trong thôn Đình Tràng phải kể đến gia đình bác Hồ Văn Nam có 3 người con thì cả ba đều cao trên 1m80. Gia đình anh Trọng, chị Phượng (bán bia hơi trong làng) có 3 người con thì cô chị Ngô Thị Minh Lệ (22 tuổi - cao 1m73), cô em thứ hai Ngô Thị Thu Thao (20 tuổi - cao 1m71), cậu em trai Ngô Trọng Nghĩa tuy mới 13 tuổi, nhưng đã cao tới 1m72.

Chị Phạm Thị Luyện (bán hàng tạp hóa trong thôn) tươi cười khoe rằng cậu con trai Phạm Thành Đồng tuy mới gần 3 tuổi, nhưng đã cao tới 1m20, nặng hơn 20kg.

Theo ghi nhận của cụ Hoàng Thị Phách (năm nay gần 100 tuổi) thì họ Ngô và họ Phạm là hai họ có nhiều người cao nhất trong làng. Trong đó, vận động viên Ngô Văn Kiều với chiều cao 1m96 là người giữ chiều cao "khủng" nhất trong thôn từ trước tới nay.

Đến nay, người dân quanh vùng vẫn truyền tai nhau câu vè nói về chiều cao của người Đình Tràng: "Cà khếu, đèn sì, cao nhất nhì miền Bắc". Ông Nguyễn Văn Hùng (Bí thư thôn) đưa ra con số thống kê khiến bất kỳ thôn nào ở nước ta cũng thầm mong: "Chiều cao trung bình của nữ giới 1m65, nam giới 1m73. Nếu mà chỉ xét về tiêu chí chiều cao thì hàng trăm trai gái trong thôn đều đạt tiêu chuẩn".

Anh Mai Văn Thắng bảo: "Hai anh em Công, Kiều làm rạng danh cho bóng chuyền Việt Nam và cũng nhờ hai đứa có chiều cao vượt trội mà nhiều người biết đến "làng chân dài Đình Tràng"".

15 tuổi, Ngô Văn Kiều gầy tong teo mà người đã vổng lên hơn 1,70m. Thấy Kiều lênh khênh, người cậu Ngô Văn Kiếm từ Nha Trang về thăm quê mới kéo cháu vào học bóng đá. Nhưng đi đá bóng mà cao quá lại hóa ra chật vật. Cuối cùng, Kiều đã thực sự phát huy được ưu thế chiều cao của mình ở lĩnh vực bóng chuyền. Giờ Kiều đã trở thành chủ công số 1 của bóng chuyền Việt Nam, là đội trưởng đội bóng chuyền nam quốc gia kiêm đội trưởng đội bóng chuyền Sanest Khánh Hòa.

Chiều cao giúp đàn ông thôn Đình Tràng tự tin trong cuộc sống, nhiều người tìm được công việc tốt nhờ lợi thế này. "Năm nào ở xã hay huyện tổ chức thi kéo co phong trào là năm ấy Đình Tràng vô địch" - anh Thắng vui vẻ kể.

Thế nhưng, chân dài quá cũng làm nảy sinh nhiều chuyện dở khóc dở cười. "Mặc dù nhiều chị em trong làng cũng có chiều cao tương đối nhưng vẫn thấp hơn con trai, nên nhiều khi để tìm được người xứng đôi vừa lứa không phải là chuyện dễ dàng. Con trai cao đã đành, nhưng con gái cao để kiếm tấm chồng mới là chặng đường gian nan. Không ít đàn ông nơi khác lấy vợ Đình Tràng, khi nổi cơn thịnh nộ muốn tát cho vợ một cái thì cũng... khó", anh Ngô Văn Mười chia sẻ.

Chị Ngô Thị Quế vốn nổi tiếng xinh đẹp, học giỏi, nhưng phải cái chiều cao vọt lên 1m78 khiến các chàng trai không dám tơ tưởng. Chị cứ thế cô đơn cho tới khi ra trường. Trường hợp của vợ chồng chị Tĩnh cũng từng khóc dở mếu dở vì chiều cao chênh lệch. Anh Nguyễn Văn Thân (chồng chị, người Nho Quan) chỉ cao 1m50, trong khi chị cao đến 1m67. Hơn nhau những một... cái đầu, phải đấu tranh mãi hai người mới nên vợ nên chồng.

Các cụ già trong làng kể vui rằng, trước đây người dân còn quan niệm các cặp vợ chồng phải "xứng đôi vừa lứa" nên con trai các làng khác ít khi chọn vợ là người Đình Tràng vì ngại... chiều cao. Đôi nào "phá rào" thì phải độn gỗ dưới chân để chụp ảnh cưới. Cũng có trường hợp những cô con dâu Đình Tràng được bố mẹ chồng rất quý bởi đã "cải thiện" chiều cao cho dòng họ nhà chồng.

Do có chiều cao "quá cỡ" nên nhiều người trong làng phải đóng giường dài 2m20 trở lên, chứ giường 2m nằm kích chân hoặc phải nằm co. Quần áo, giày dép cũng phải chịu khó tìm mua hoặc may cỡ lớn hơn người bình thường. Nhiều anh chàng "cao kều" hay những cô nàng "lênh khênh" Đình Tràng đi ra đi vào cửa nhà khác, nếu không để ý cúi xuống thì thường xuyên bị... đụng đầu.

Cho đến nay, chưa có một cuộc điều tra thăm dò nào tìm hiểu về nguyên nhân chiều cao vượt trội của người dân thôn Đình Tràng. Trong các thư tịch cổ của làng cũng không thấy ghi chép lại, nhưng theo suy luận của người dân trong thôn thì có lẽ họ được hưởng gene di truyền từ nhiều đời trước. Lại có người cho rằng do thôn Đình Tràng sử dụng một nguồn nước ăn có tố chất đặc biệt nào đó.

Tiến sĩ Nguyễn Khắc Cảnh (Đại học Khoa học xã hội và nhân văn TP HCM) đã đưa ra lý giải về chiều cao bất thường của người làng Đình Tràng về mặt nhân trắc học, cho rằng có thể từ xa xưa đã có một nhóm người có chiều cao vượt trội tới làng sinh sống hoặc có một cá thể trong làng bị đột biến gene trở nên cao lớn hơn. Qua nhiều thời kỳ, đã có sự pha trộn giữa nguồn gene của nhóm người cao này với người dân trong làng.

Theo PGS Nguyễn Xuân Viết (giảng viên Đại học Sư phạm Hà Nội I), để có thể lý giải về chiều cao đột biến của dòng họ Ngô nói riêng cũng như dân làng Đình Tràng nói chung cần có một cuộc điều tra khoa học mới có thể đưa ra kết luận chính xác.

Hơn nữa, ngày xưa khu vực quanh làng Đình Tràng rất nhiều sông, làng nằm ở ngay ngã ba, ngã tư sông nên biệt lập với các làng khác, người trong làng kết hôn qua lại nên nguồn gene cao chỉ phát triển trong nội bộ làng, không bị phân tán ra ngoài. Dân Đình Tràng lại chủ yếu sống bằng đánh bắt cá, ăn tôm cá quanh năm nên thể chất cũng ngày càng phát triển.

Theo Lao Động