Làng gốm cổ nhất Đông Nam Á ở Việt Nam

Đây là làng gốm được xem là cổ nhất Đông Nam Á, cũng là làng gốm duy nhất ở Việt Nam đến nay vẫn được làm hoàn toàn bằng tay.

 

Làng Bàu Trúc có hơn 400 hộ, hầu hết là đồng bào dân tộc Chăm, trong đó hơn 80% hộ làm nghề gốm truyền thống.

Nghề làm gốm ở đây đã có từ rất lâu đời. Theo người dân địa phương, Bàu Trúc nguyên có tên gốc Chăm là Paley HamuTrok, nghĩa là “làng trũng”, nhô ra cuối triền sông. Nghề làm gốm do ông Pôklông Chanh khởi tạo từ ngàn xưa, ông là một trong những vị tổ sư của nghề gốm từ thời xa xưa và được dân làng giữ đến ngày nay.

Người Chăm ở làng Bầu Trúc có cách làm gốm rất đặc biệt. Nguyên liệu làm gốm là đất sét mịn, có độ dẻo cao được làm sạch, đập nhuyễn, ngâm nước, sau đó nhồi với cát trắng hạt nhỏ theo tỷ lệ nhất định. Ngoài ra, các nghệ nhân không dùng bàn xoay như các nơi khác mà dùng đôi bàn tay để nặn ra những sản phẩm độc đáo.

Ngắm nhìn những nghệ nhân tỉ mỉ, uyển chuyển tạo hình từng sản phẩm gốm, cảm tưởng như ở ngôi làng nhỏ này, nghệ thuật và cuộc đời hòa quyện thành một.

 

Làng gốm Bàu Trúc nằm cách TP Phan Rang – Tháp Chàm khoảng 10 km về phía Nam. Nghề làm gốm ở đây đã có từ rất lâu đời

Nghệ nhân di chuyển xung quanh bàn gốm. Gốm ở Bàu Trúc được làm hoàn toàn bằng tay

Đất làm gốm được lấy từ các lớp đất nằm sâu ở triền sông Quao, có độ dẻo cao

Sau đó, dùng tay nhào đi nhào lại thật kỹ

Tạo hình gốm

Một nghệ nhân gốm Bàu Trúc tỉ mỉ tạo hình một chú mèo

Một sản phẩm đặc trưng của người Chăm

Đem phơi sản phẩm

Công đoạn chà láng cho sản phẩm gốm mịn màng, đạt kỹ thuật

Tạo hoa văn

Một số hoa văn trên sản phẩm gốm Bàu Trúc

Sau khi phơi khô, người ta dùng “vòng quơ” để tu sửa cho hoàn chỉnh sản phẩm

Những sản phẩm đã cơ bản hoàn thành và chờ đem nung

Do gốm không nung bằng lò, mà chất thành từng đống, ủ rơm rạ nung thủ công. Các nghệ nhân kết hợp pha màu, ém khói khi nung, tạo ra các vết màu vàng đỏ, đỏ hồng, đen xám, vệt nâu…độc đáo trên sản phẩm.