Lao động tử vong ở nước ngoài, công ty thoái thác trách nhiệm?

Công ty Hoàng Phát bị tố thiếu trách nhiệm với người tử vong. Ảnh: Đỗ Lực

Xuất khẩu lao động khi chưa thành thạo tiếng?

Chồng mất sớm, gia cảnh khó khăn, quanh năm gắn bó với đồng ruộng nhưng cuộc sống vẫn không đủ để chị Trần Thị Hà (trú tại thị trấn Kiện Khê, huyện Thanh Liêm, Hà Nam) nuôi nấng con cái. Muốn thoát khỏi cảnh nghèo, cuối năm 2016, chị Hà đã tìm đến Công ty CP Thương mại dịch vụ và tư vấn giáo dục Hoàng Phát (Công ty Hoàng Phát - PV) để đăng ký đi xuất khẩu lao động. Tại đây, chị Hà được Công ty tư vấn cho ngành nghề giúp việc gia đình.

Sau một thời gian ngắn tham gia học tập, định hướng giáo dục và hoàn thiện các thủ tục cần thiết, ngày 6/12/2016, chị Hà đã ký kết hợp đồng với Công ty Hoàng Phát và sau đó sang làm việc tại Đài Loan. Chị Hà được bố trí cho làm việc tại nhà ông Ngô Quý Nho (số 31, đường Hải Hưng, khu Kim Sơn, TP Tân Bắc, Đài Loan). Theo ông Trần Văn Năng (anh trai chị Hà), thời gian đầu sang làm việc tại Đài Loan, chị Hà liên tục gọi điện về thông báo phải làm việc trong điều kiện không đảm bảo khi thường xuyên phải đi làm đồng ruộng, phun thuốc trừ sâu… Mặt khác, do ngoại ngữ kém nên giữa chị Hà và chủ nhà có nhiều điều chưa hiểu rõ và phát sinh những mâu thuẫn. Từ các nguyên nhân trên, chị Hà đề nghị Công ty cho mình đổi chủ.

Ngày 21/1 vừa qua, chị Hà được đưa đến Cục lao công địa phương làm thủ tục chuyển chủ và trong thời gian chờ đợi, chị được bố trí ở tại nhà cán bộ công ty môi giới. Ngày 13/2, bất ngờ gia đình ông Năng nhận được hung tin chị Hà đã tử vong. Ngày 1/3, gia đình chị Hà được Công ty Hoàng Phát mời đến làm việc. Tại đây, hai bên thống nhất ký biên bản, với nhiều nội dung: Công ty cam kết hỗ trợ 100% thủ tục và chi phí về thủ tục để đưa thi hài của chị Hà về nước; hỗ trợ thủ tục để giải quyết quyền lợi về bảo hiểm rủi ro; tiền quỹ hỗ trợ việc làm ngoài nước…

Cam kết là vậy, nhưng khi gia đình ông Năng đã đề nghị Công ty hỗ trợ chi phí đưa hài cốt chị Hà về nước thì nhận được sự khước từ. Ông Năng cho biết: “Nhà nghèo, không có tiền để đưa thi thể em gái về, chúng tôi đã liên lạc với Công ty để hỗ trợ tiền nhưng ông Trần Thanh Minh - Chủ tịch HĐQT Công ty Hoàng Phát nói gia đình phải chủ động lo. Rất may cộng đồng người Việt tại Đài Loan đã kêu gọi, chung tay giúp đỡ gia đình có kinh phí để đưa hài cốt chị Hà về Việt Nam”.

Thoái trách nhiệm?

Liên quan đến vấn đề trên, ông Trần Thanh Hà - Phó tổng giám đốc Công ty Hoàng Phát cho biết, chị Hà tử vong không phải trong quá trình làm việc mà tử vong trong quá trình đi ra ngoài. Sau khi nhận được thông tin từ phía Đài Loan, Công ty đã mời người nhà chị Hà đến làm việc và hiện vẫn chưa có kết luận từ cơ quan điều tra.

Lý giải cho việc người nhà lao động gọi điện cầu cứu Công ty hỗ trợ kinh phí để đưa lao động về nước, ông Hà cho biết, chưa nhận được lời đề nghị chính thức cụ thể nào từ những người có mặt ký trong biên bản làm việc với Công ty mà chỉ nhận được cuộc gọi của nhiều người xưng là anh, em, chú, bác… đề nghị hỗ trợ. “Đến thời điểm hiện tại, Công ty chưa nhận được lời đề nghị cụ thể nào từ phía gia đình người lao động. Mặt khác, theo cam kết thì chỉ là hỗ trợ chứ không phải làm tất cả. Vì theo quy định hợp đồng chúng tôi chỉ có trách nhiệm hỗ trợ thôi…”, ông Hà nói.

Cũng theo ông Hà, Công ty sẵn sàng tham gia tổ chức tang lễ, chia sẻ khó khăn mất mát cùng với gia đình lao động. Tuy nhiên, trao đổi với chúng tôi, người nhà lao động cho biết, khi tổ chức tang lễ cho chị Hà, Công ty không xuống thăm viếng, hỗ trợ. Lý giải cho việc làm bất nhất này, ông Hà cho rằng, do Công ty không nắm được giờ giấc cụ thể nên không thể cử cán bộ đến phúng viếng. “Chúng tôi đã nói với gia đình, khi đưa thi thể chị Hà về nước chắc chắn Công ty sẽ tham gia cùng gia đình để tổ chức tang lễ, sẽ chia sẻ với khó khăn mất mát của gia đình. Tuy nhiên gia đình không thông báo lịch đưa thi thể nạn nhân và tang lễ như thế nào nên chúng tôi không thể tham gia…”, ông Hà nói.

Trong khi cả cộng đồng người Việt hảo tâm ở Đài Loan chung tay quyên góp tiền, công sức để giúp đỡ đưa tro cốt nạn nhân về với gia đình thì phía Công ty lại viện hết lý do này đến lý do kia để trì hoãn trách nhiệm. Thiết nghĩ, Bộ LĐ-TB&XH, Thanh tra Bộ LĐTB&XH và Cục Quản lý lao động ngoài nước sớm có tiếng nói vào cuộc để bảo vệ quyền lợi của người lao động.

Đỗ Lực