Loại tôm hùm siêu rẻ gây sốt thị trường và sự nguy hiểm gây hoang mang của loài "thủy quái" này

Sự nguy hại khôn lường của loài sinh vật ngoại lai

Hiện tôm hùm đất gây sốt trên thị trường với giá khá rẻ, chỉ dao động ở mức 200.000 - 230.000 nếu mua sỉ, còn mua lẻ giá dao động khoảng 350.000 - 400.000 đồng/kg.

Kinh doanh, tiêu thụ tôm càng đỏ ở Việt Nam sẽ bị xử lý nghiêm.

Tuy nhiên, các chuyên gia trong ngành nông nghiệp cho biết, chúng là loại sinh vật ngoại lai cực kỳ nguy hiểm. Ở nước ta tôm hùm đất là hàng cấm. Đặc tính tôm hùm đất sống bò đáy, thích đào hang, ưa tối, chuyên hoạt động về đêm.

Chúng có thể đào hang trú ẩn sâu 100-200cm, có thể sống được cả ở dưới nước lẫn trên cạn và chịu được nhiệt độ 0-37 độ C. Thức ăn chủ yếu của loại tôm này là mùn bã hữu cơ, ngũ cốc, khô đậu, rau quả, cỏ non, rong cỏ nước, tảo sống bám, côn trùng, sinh vật đáy cỡ nhỏ, xác động vật, thức ăn chế biến...

Đáng chú ý, loại tôm này có thể phá hại lúa, kênh mương, tiêu diệt tôm bản địa, vừa có thể là nguồn gây bệnh cho các loài sinh vật kể cả người.

Theo tìm hiểu, tôm hùm đất được nuôi ở nhiều quốc gia như Mỹ, Australia hay Trung Quốc. Tuy nhiên, sau một thời gian du nhập vào Việt Nam, năm 2013, loài sinh vật này đã được đưa vào danh mục sinh vật ngoại lai cấm nhập khẩu, phát triển.

Loài tôm càng đỏ này không có tên trong danh mục loài thủy sản được phép kinh doanh tại Việt Nam và được xác định là sinh vật ngoại lai xâm hại. Theo đó, việc kinh doanh, tiêu thụ loài tôm này là vi phạm quy định của pháp luật về đa dạng sinh học và thủy sản.

Mới đây, trước thông tin tôm hùm đất Trung Quốc ồ ạt tràn sang Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã gửi công văn hỏa tốc yêu cầu các cơ quan chức năng tăng cường kiểm soát loài sinh vật này.

Ngay sau đó, Tổng cục Quản lý thị trường (Bộ Công Thương) đã phát đi thông báo đề nghị các Cục Quản lý thị trường tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát, xử lý vi phạm đối với tôm càng đỏ tại Việt Nam.

Chỉ trong vòng một tuần, Chi cục Hải quan cửa khẩu Lào Cai đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 7 vụ vi phạm với tổng số lượng lên đến 945 kg tôm hùm đất nhập lậu.

Tôm càng đỏ, hay còn gọi là tôm hùm đất, nhập lậu từ Trung Quốc bị bắt giữ tại Lào Cai. Ảnh: Trung Dũng.

Vẫn được bán tràn lan trong các nhà hàng, quán nhậu

Chia sẻ trên Tuổi Trẻ, anh D. - một quản lý nhà hàng cua và hải sản tại TP.HCM, cho biết, món tôm hùm đất được giới thiệu trang trọng trong thực đơn. Theo lời anh D., tôm hùm đất là món ăn hút khách của cửa hàng, cứ 10 bàn thì 8 bàn gọi và ăn ít nhất 1 phần. Khách Việt Nam, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc... đủ cả.

Anh D. chia sẻ thêm dạo gần đây "cháy hàng" nên bên anh phải dự trữ, mỗi lần mua khoảng 50kg, sau đó hấp nhiệt, cấp đông rồi chia cho các chi nhánh.

Tôm hùm đất được bán tại một nhà hàng ở TP.HCM - Ảnh: Bông Mai

Theo ghi nhận, nhiều nhà hàng, quán nhậu khác tại TP.HCM cũng đang bán tôm hùm đất. Đại diện một hệ thống nhà hàng lớn tại TP.HCM cho hay dù có giá hơn 600.000 đồng/kg (qua chế biến) nhưng tôm hùm đất đang là món "hot", được đơn vị nhập về bán liên tục.

Chia sẻ với phóng viên, một số người gọi tôm hùm đất để nhậu nói muốn thử chủ yếu vì... lạ.

Còn tại Hà Nội, nhiều nhà hàng lớn và các tiểu thương online vẫn bán món tôm hùm đất (crawfish) trên thực đơn.

Quản lý một nhà hàng hải sản tại Long Biên (Hà Nội) đang bán món ăn này cho biết, họ nhập tôm hùm đất từ Trung Quốc qua một đơn vị khác nhưng có đầy đủ chứng từ nhập khẩu, kiểm dịch, chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm.

Không chỉ vậy, tôm hùm đất kích thước lớn vẫn đang được rao bán trên một số kênh online. Chị Hoa - chủ một mối buôn tại Đống Đa (Hà Nội) giới thiệu đang có loại tôm cấp đông lạnh giá 290.000/kg khoảng 30 con. Hôm 22/5, chị vẫn cung ứng khoảng 50kg hàng cho các đối tác chủ yếu là nhà hàng.

Tôm được quảng cáo bán trên mạng có nguồn gốc rất đa dạng, từ Mỹ, Canada, Trung Quốc... và được giới thiệu có mùi rất đặc trưng, thậm chí được quảng bá như một món ăn sang chảnh, được bán kèm gia vị và công thức chế biến với giá từ 290.000-350.000 đồng/kg (từ Trung Quốc), tầm 600.000-750.000 đồng/kg (từ Mỹ, Canada).

Theo chia sẻ của người bán, trước thông tin cấm kinh doanh, nhiều người chuyển sang nhập hàng đông lạnh.

Món ăn chế biến từ tôm hùm đất tại một nhà hàng. Ảnh: TL

Trước tình trạng tôm càng đỏ (hay còn gọi là tôm hùm đất) được nhập lậu qua biên giới, đưa vào tiêu thụ ở thị trường Việt Nam, Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia đề nghị Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 389 các Bộ, ngành và địa phương chủ động tham mưu cho trưởng ban để chỉ đạo kiểm soát hiện tượng này, tránh tác động xấu đến nuôi trồng thủy sản và bảo vệ môi trường.

Cụ thể, đối với thị trường nội địa, cơ quan này yêu cầu các lực lượng chức năng tăng cường công tác quản lý địa bàn, rà soát hệ thống các cửa hàng, cơ sở kinh doanh thủy hải sản, dịch vụ ăn uống... để có biện pháp quản lý và xử lý vi phạm theo đúng quy định của pháp luật.

Không chỉ vậy, hệ thống thông tin điện tử, website thương mại điện tử, các trang mạng xã hội cũng nằm trong danh mục phải kiểm soát thường xuyên… nhằm kịp thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm có liên quan đến tôm càng đỏ.

Món tôm hùm đất vẫn nằm trong thực đơn của nhiều nhà hàng lớn tại Hà Nội.

Đối với mặt hàng tôm hùm đất đông lạnh, ông Trần Hữu Linh - Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý thị trường cho biết trên VnExpress, việc kiểm tra này không loại trừ xử lý với mặt hàng tôm hùm đất cấp đông. "Tôm hùm đất cấp đông được các nhà hàng nhập về chế biến cũng có thể bị xem xét xử lý, tuỳ theo tính chất từng vụ việc", ông Linh cho biết.

Lily (th)