Miền Trung lại “sốt” đỉa

Ngày kiếm vài trăm nghìn đồng

Tại các huyện Ngọc Lặc, Như Xuân của tỉnh Thanh Hóa, những lúc nông nhàn như thời điểm hiện tại, bà con lại ra đồng bắt đỉa để bán cho đầu nậu. Giá đỉa giao động ở mức 400.000 - 500.000 đồng/kg, thời điểm khan hiếm có khi mặt hàng này đội giá lên gấp rưỡi. Mỗi buổi, một người “săn” đỉa ít nhất cũng được 0,5kg, tính ra tối thiểu có 200.000 đồng. Số tiền không dễ kiếm đối với người nông dân trong lúc vụ hè thu đã kết thúc.

Tại xã Xuân Quỳ (huyện Như Xuân), một người dân cho biết: “Hiện nay, giá đỉa lên cao vì ngày càng hiếm. Năm ngoái, tôi mua của bà con rồi bán lại cho đầu nậu với giá 500.000 đồng/kg. Nhưng thời điểm này, đỉa khan hiếm nên giá có khi cao hơn”.

Ông Hồ Xuân Trung, một đầu nậu ở huyện Như Xuân đứng ra thu mua đỉa cho biết, có ngày ông mua cả tạ, rồi bán lại cho thương lái người Việt chuyển đi đâu không rõ. “Nghe nói họ gom hàng rồi đem xuất sang Trung Quốc, gia đình tôi chỉ là điểm trung chuyển, chưa bao giờ gặp trực tiếp hoặc xuất hàng cho người Trung Quốc”, ông Trung nói.

Tình trạng săn bắt đỉa cũng bắt đầu “sốt” trở lại ở các huyện Can Lộc, Đức Thọ (Hà Tĩnh) cả tháng nay. Anh Nguyễn Văn Toàn ở Mỹ Lộc (Can Lộc) cho biết, “nghề” săn bắt đỉa lại bùng lên hơn một tháng trở lại đây. Theo anh Toàn, thậm chí ở một số cánh đồng xã Mỹ Lộc và các xã lân cận có chung bờ ruộng xuất hiện rất nhiều người lạ đến săn đỉa. “Một tốp dăm người phụ nữ không phải người trong xã, đeo túi, vợt, lội ruộng, vầy nước bẩn để bắt đỉa. Sáng họ đến, trưa họ ăn cơm ngay tại ruộng, chiều lại rút đi đâu không rõ”, anh Toàn nói.

“Việc nhóm người lạ đến săn lùng đỉa tại các cánh đồng của các huyện Can Lộc, Đức Thọ cũng khiến người dân bản xứ thắc mắc, tò mò… không biết họ bắt đỉa về làm gì? Có hỏi thì họ rất thẳng thắn, bắt đỉa để bán lấy tiền thôi!”, anh Toàn cho biết thêm.

Được biết, nhóm người này hành nghề rất chuyên nghiệp, mỗi người chọn một đám ruộng rồi dùng chân khuấy nước để đỉa bò lên và dùng rổ, vợt để vớt đỉa bỏ vào túi vải. Nghe nói, bắt được 1 con đỉa tính bằng cả chục ngàn đồng. Mỗi 1kg đỉa có giá 500.000-600.000 đồng.

Cũng theo anh Toàn, người ta bắt đỉa về bán cho các mối thu gom là người địa phương, sau đó các đầu mối thu gom lại bán đi nơi khác. Việc thu mua đỉa để làm gì thì chính người đi săn bắt và các mối thu mua ở địa phương đều không hay biết, chỉ nghe phong thanh họ bắt đỉa bán cho các thương lái Trung Quốc.

Chiêu trò cũ?

Hiện nay, nhờ bắt đỉa mà nhiều người thu mua kiếm được hàng chục triệu đồng/tháng. Một nghề béo bở, dễ kiếm ra tiền. Ông Trung bật mí rằng, trước đây ông chỉ thu mua lươn, rắn, ếch rồi nhập cho các đầu mối lớn hơn. “Thu nhập từ nghề này đủ nuôi gia đình 6 người sống sung túc, nhà cao cửa rộng. Nhưng khi có mối lấy đỉa với giá cao như vậy, tính ra một tháng buôn đỉa bằng nửa năm buôn lươn rắn ốc ếch mà tôi đã làm gần chục năm nay”, ông Trung cho biết.

Tuy nhiên, một số người thu mua đỉa trực tiếp như ông Trung đừng vội mừng. Năm ngoái bài học cơn sốt ảo thị trường đỉa đã khiến nhiều thương lái ở Nghệ An, Vĩnh Phúc và một số huyện ở Hà Nội thu mua trực tiếp “chết đứng” vẫn còn nguyên giá trị. Tháng 8/2013, anh Hồ Hữu Dũng ở thị trấn Quế Phong, người đứng ra thu gom hàng tạ đỉa khô đã sạt nghiệp với mớ hàng tồn không xuất đi đâu được vì thương lái Trung Quốc đã bất ngờ biến mất. Anh Dũng phàn nàn: “Ban đầu, các thương lái đặt vấn đề với chúng tôi sẽ nhập đỉa với giá 200.000 đồng/kg. Nhưng qua từng ngày họ lại nâng giá lên gấp đôi. Tôi đứng ra thu mua hàng tạ đỉa khô của nông dân trong vùng. Sau đó họ biến mất mới chết dở. Tiền bạc trong nhà đổ vào việc gom hàng cả rồi”.

Thêm vào đó là hậu quả hủy hoại môi trường sau cơn sốt đỉa. Bài học thực tế đã xảy ra ở TPHCM, Tây Ninh, khi các đầu nậu thu gom đỉa chuyển địa điểm đi nơi khác, không có nơi nào tiêu thụ, người dân đành đổ hết đỉa xuống ao hồ, khiến môi trường sinh thái nơi đây bị ảnh hưởng.

Còn nhớ, cơn sốt đỉa từ cuối năm 2012 đã lan tràn khắp các tỉnh miền Nam, miền Trung và ngay chính tại Thủ đô Hà Nội. Nhiều người dân sống ở ngoại thành khu vực Từ Liêm (Hà Nội) đã bỏ bê công việc, nhao đi lùng bắt đỉa bán với giá 800.000 - 1 triệu đồng/kg. “Cơn sốt” đỉa được đẩy lên bằng những lần tăng giá đỉa. Sau khi thu mua với giá cũ, các thương lái đã nhập lại hàng cho đầu nậu người Việt bằng giá mới. Khi giá thu mua lên tới đỉnh điểm cũng là lúc các thương lái này đã bán lại hết số đỉa thu mua rồi… biến mất, để lại những cánh đồng đỉa lúc nhúc.

Đây là chiêu trò của thương lái, đầu nậu có vốn lớn. Không biết họ là ai? Xuất xứ từ đâu? Người dân mơ hồ cho rằng đó là thương lái Trung Quốc. Câu chuyện đỉa từng là bài học đớn đau này, biết bao giờ mới chấm dứt?

Hà Phương