Mỗi năm sẽ tôn vinh 100 sản phẩm thuốc nội

Loại bỏ yếu tố tâm lý “sính ngoại” thì niềm tin của người dân và cả y, bác sĩ vào chất lượng thuốc nội hiện vẫn chưa cao. Ảnh: T.L

Tỷ lệ thuốc nội được kê đơn tại bệnh viện tuyến trên chỉ chiếm 11,9%

“Để thuốc nội phát triển thì thời gian tới, ngoài các giải pháp về cơ chế chính sách, thương mại, cần có giải pháp về kỹ thuật. Các nhà sản xuất dược phẩm trong nước cần nghiên cứu nâng cao chất lượng sản phẩm, phải chứng minh được rằng thuốc nội có chất lượng cao, hình thức đẹp không thua kém gì thuốc ngoại nhập trong khi giá thành lại rẻ hơn, phù hợp với phần lớn người dân Việt Nam. Đây là một chặng đường dài, đầy gian nan nhưng bắt buộc phải làm”. Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, chương trình “Con đường thuốc Việt” mỗi năm sẽ bình chọn và tôn vinh 100 sản phẩm thuốc Việt có chất lượng tốt, đảm bảo hiệu quả điều trị, an toàn trong sử dụng và được nhân dân tin cậy. Chương trình này sẽ góp phần nâng cao nhận thức của người dân đối với thuốc trong nước cũng như tăng cường vai trò, trách nhiệm của bác sĩ với việc kê đơn, sử dụng thuốc nội hợp lý, hỗ trợ ngành dược phát triển.

TS Trương Quốc Cường, Cục trưởng Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) chia sẻ, công nghiệp dược nội địa vài năm gần đây đã có bước phát triển với 121 nhà máy sản xuất thuốc trong nước đạt tiêu chuẩn GMP (tiêu chuẩn thực hành tốt sản xuất). Nhiều sản phẩm dược của Việt Nam đã được xuất khẩu đi các nước trong khu vực và thế giới. Rất nhiều tập đoàn dược phẩm nước ngoài đã chọn những nhà máy sản xuất thuốc trong nước để sản xuất nhượng quyền hoặc gia công sản phẩm xuất khẩu  Tuy nhiên, giá trị bằng tiền của thuốc nội địa sử dụng ở các bệnh viện cũng như thị trường tự do đều chưa cao, hiện mới đạt xấp xỉ 48% tổng trị giá thị trường. Nghĩa là vẫn còn hơn 50% tổng số tiền mua thuốc của người dân đã chi cho thuốc ngoại nhập.

Đáng chú ý, trong số 48% nói trên thì đa phần là tiền tiêu thụ thuốc trên thị trường tự do và các bệnh viện tuyến dưới, trong khi tỷ lệ thuốc trúng thầu vào các bệnh viện tuyến Trung ương cũng như tỷ lệ thuốc được kê đơn, sử dụng ở tuyến này rất hạn chế. TS Nguyễn Thành Lâm, Trưởng phòng Quản lý giá thuốc- Cục Quản lý dược cho biết, hiện số thuốc nội trúng thầu và được kê đơn, sử dụng ở các bệnh viện tuyến huyện chiếm khoảng 62%, lên đến bệnh viện tuyến tỉnh giảm xuống gần một nửa, chỉ còn 34%. Đặc biệt, ở bệnh viện tuyến Trung ương, tỷ lệ thuốc nội được kê đơn, sử dụng chỉ chiếm 11,9%, nhiều bệnh viện chuyên khoa còn có mức tiêu thụ thấp hơn nữa. Chẳng hạn tại Bệnh viện Nhi Trung ương, theo PGS.TS Lê Thanh Hải – Giám đốc bệnh viện, tỷ lệ thuốc nội trúng thầu và được kê đơn, sử dụng ở đây mới chiếm tỷ lệ khoảng 1/10.

Vai trò của bác sĩ trong việc đưa thuốc nội vào các bệnh viện là yếu tố quyết định bởi người bệnh không tự ra quyết định chọn thuốc; Tuy nhiên, bác sĩ sẽ chỉ kê đơn thuốc nội khi họ thấy tin tưởng vào chất lượng của thuốc. PGS.TS Lê Thanh Hải cho rằng, loại bỏ yếu tố tâm lý “sính ngoại” thì niềm tin của người dân và cả y, bác sĩ vào chất lượng thuốc nội hiện vẫn chưa cao. “Chỉ khi nào bác sĩ kê đơn thuốc cho con cháu, cho người nhà của mình các loại thuốc nội thì khi đó mới có thể nói thuốc nội đã thực sự chiếm được niềm tin. Và để làm điều này, để đưa được thuốc nội vào bệnh viện nhiều hơn, tất cả phụ thuộc vào vai trò của các nhà sản xuất thuốc trong nước...”, Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương chia sẻ.

Làm sao để người dân tin vào thuốc nội?

Theo thống kê của Bộ Y tế, hiện cả nước có 175 doanh nghiệp sản xuất tân dược, ngoài ra có khoảng 120 cơ sở sản xuất đông dược. Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, hệ thống sản xuất này đã đáp ứng khoảng 50% nhu cầu sử dụng thuốc trong nước. Tuy nhiên theo tính toán, các nhà máy sản xuất thuốc trong nước hiện mới hoạt động được một nửa công suất. Trên thực tế, năng lực sản xuất thuốc trong nước là khá lớn và có khả năng đáp ứng cơ bản nhu cầu thuốc chữa bệnh của người dân nếu như tìm được đầu ra.

Mặc dù có nhiều thuốc nội hiện nay đã đạt chất lượng tương đương thuốc ngoại trong khi giá cả rẻ hơn hẳn, tuy nhiên theo các chuyên gia thì số lượng này chưa nhiều. Hơn nữa, thuốc sản xuất trong nước vẫn chủ yếu là các loại thuốc thông dụng, thuốc generic (thuốc gốc), số mặt hàng hạn chế, mẫu mã chưa bắt mắt. Vì thế, dù chính sách hiện nay có nhiều quy định ưu tiên nhưng thuốc nội vẫn bị thuốc ngoại lấn át. TS Nguyễn Thành Lâm phân tích, trong Luật Đấu thầu có mục riêng về đấu thầu thuốc, giao Bộ Y tế ban hành danh mục những thuốc nào trong nước sản xuất đã đáp ứng được nhu cầu thì không được nhập thuốc ngoại. Thế nhưng, việc ban hành danh mục này chỉ có thể thực hiện được khi bản thân các doanh nghiệp dược trong nước đã đảm bảo về nguồn thuốc, chất lượng thuốc và các bác sĩ cũng tin tưởng vào chất lượng thuốc đó.