Mỗi ngày, 39.000 em gái thành cô dâu trước tuổi 18

Ông Arthur Erken - Trưởng Đại diện UNFPA tại Việt Nam trao bản Báo cáo tình trạng dân số thế giới 2014 cho ông Lê Quốc Phong - Bí thư BCH Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam. ảnh: Chí Cường

Thời khắc đặc biệt của lịch sử nhân loại

Đây là báo cáo thường niên, được công bố trên toàn cầu vào tháng 11 hàng năm. Theo bản báo cáo, hiện nay, toàn thế giới có 1,8 tỷ thanh, thiếu niên (TTN) trong độ tuổi từ 10-24 tuổi, chiếm 25% dân số thế giới. “Đây là thời khắc vô cùng đặc biệt của lịch sử nhân loại. Đây cũng là lần đầu tiên và duy nhất trong lịch sử  mà thế giới có nhóm dân số trẻ đông đảo như hiện nay”, ông Arthur Erken - Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam nhấn mạnh trong lời mở đầu bài phát biểu của mình tại buổi lễ.

Báo cáo năm nay cho thấy, nền kinh tế của các quốc gia đang phát triển, với nhóm dân số trẻ đông đảo, sẽ có cơ hội cất cánh nếu các quốc gia đó đầu tư mạnh mẽ vào chất lượng giáo dục, y tế và đảm bảo quyền của mọi TTN.

Mặc dù có nhiều bằng chứng cho thấy các quốc gia ngày càng chú trọng và quan tâm nhiều hơn tới TTN thông qua việc thực hiện các sáng kiến về chính sách công, nhưng TTN đang phải đương đầu với nhiều khó khăn, thách thức. Hàng ngày, có khoảng 39.000 trẻ em gái trở thành cô dâu trước khi bước sang tuổi 18. TTN hiện chưa được hưởng các quyền về SKSS/SKTD và các quyền về sinh sản – những yếu tố được coi là cơ bản nhằm giúp TTN phát huy hết tiềm năng của mình. Nguyên nhân là do những khoảng trống lớn đang tồn tại trong công tác cung cấp thông tin và dịch vụ chăm sóc SKSS/SKTD. Đặc biệt, vị thành niên ít được tiếp cận với các phương tiện tránh thai, các dịch vụ xét nghiệm, tư vấn và chăm sóc HIV.

Bản báo cáo nêu rõ khuyến cáo cần hành động ngay để đảm bảo những lợi ích của “cơ cấu dân số vàng” là cần tập trung đầu tư vào TTN. Điều này sẽ giúp các quốc gia đang phát triển gặt hái được các lợi ích mà thời kỳ “cơ cấu dân số vàng” mang lại – yếu tố giúp các quốc gia này giảm đói nghèo, nâng cao mức sống.

Đã đến lúc đầu tư cho thanh thiếu niên

Theo một nghiên cứu gần đây của Ngân hàng Thế giới, khoảng 80% các doanh nghiệp và tổ chức không tìm được nhân sự phù hợp. Điều này sẽ khiến các tổ chức, doanh nghiệp khó mà đóng góp được cho sự phát triển của Việt Nam. Bên cạnh đó, năng suất lao động của Việt Nam được đánh giá ở mức tương đối thấp so với các quốc gia lân cận. Điều này chứng tỏ giáo dục ở Việt Nam chưa đạt được mức cần thiết. Một điều quan trọng khác, bên cạnh cần tạo việc làm cho TTN là cần đầu tư, nâng cao sức khỏe, bao gồm cả SKSS/SKTD, cung cấp dịch vụ tư vấn, giáo dục giới tính cho TTN...

Trả lời câu hỏi của báo chí xung quanh vấn đề ngành Dân số làm gì để tận dụng được cơ hội “có một không hai” trong lịch sử này, ông Hồ Chí Hùng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ chia sẻ, thời kỳ “cơ cấu dân số vàng” được ước tính sẽ chỉ kéo dài trong vòng khoảng 30 năm tới. Nếu tận dụng được cơ hội này, nền kinh tế Việt Nam sẽ có cơ hội cất cánh. Tuy nhiên, Việt Nam đang đối mặt với một số trở ngại ảnh hưởng tới thế hệ trẻ, đặc biệt là chất lượng dân số và chất lượng nguồn nhân lực thấp, không đồng đều, đòi hỏi cần phải có giải pháp khắc phục. Ông Hùng cũng cho biết thêm, Tổng cục DS-KHHGĐ đang tập trung thực hiện một số đề án, mô hình nhằm nâng cao chất lượng dân số.

Thừa nhận việc các chính sách cho TTN hiện nay vẫn chưa đem lại hiệu quả như mong đợi, ông Vũ Đăng Minh, Vụ trưởng Vụ Công tác thanh niên (Bộ Nội vụ) chia sẻ: Tầm quan trọng của việc tăng cường đầu tư, chăm sóc cho thế hệ trẻ cũng đã được xác định và thực hiện qua những chính sách cụ thể, như: Luật Thanh niên, Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011 – 2020... “Chính sách cho thanh niên thì không thể ngày một, ngày hai mà có hiệu quả ngay”, ông Minh nói.

Tuy nhiên, ông Minh cũng chia sẻ: Thành công của đề án thí điểm tuyển chọn 500 trí thức trẻ tình nguyện về các xã tham gia phát triển nông thôn, miền núi khi đã thu hút hơn 5.000 các thanh niên, trí thức tốt nghiệp loại khá, giỏi tại các trường đại học, cao đẳng trên cả nước về tham gia phát triển KT-XH địa phương là đáng được biểu dương. “Bộ Nội Vụ đang đề xuất với Chính phủ việc nhân rộng mô hình này để tất cả các tỉnh, thành phố trong cả nước thực hiện mô hình. Đề xuất này cũng nhận được sự đồng tình của Bộ trưởng Bộ LĐ-TB&XH tại phiên chất vấn trước Quốc hội sáng 19/11”, ông Minh cho hay.

Thực hiện nhân rộng mô hình này, theo ông Vũ Đăng Minh là nhằm thu hút nhiều thanh niên, trí thức trẻ về góp phần xây dựng nông thôn, miền núi, nhưng đồng thời cũng là cách tạo môi trường, điều kiện để thanh niên, trí thức trẻ phấn đấu, rèn luyện, trưởng thành từ thực tiễn cơ sở.

Thu Nguyên