Mọi người dân đều có quyền được chăm sóc

Cán bộ dân số huyện Cam Lâm - Khánh Hòa tư vấn các biện pháp tránh thai an toàn cho ngư dân miền biển. Ảnh: Dương Ngọc

Vì sự an toàn, nhân phẩm và sức khỏe của người dân

Xin bà cho biết ý nghĩa của việc Liên Hợp Quốc chọn chủ đề trên cho ngày Dân số Thế giới năm nay?

- Thiên tai, dịch họa là những việc nằm ngoài sự mong muốn của con người. Tuy nhiên, nó vẫn diễn ra và con người thường bị động trong sự diễn biến của nó. Hàng năm trên Trái đất có hàng trăm cơn bão lũ, động đất, lở đất diễn ra khiến hàng triệu người dân bị tác động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống.

Trận động đất kinh hoàng xảy ra gần Thủ đô Kathumandu, Nepal ngày 25/4/2015 vừa qua là một trong những thiên tai đã cướp đi sinh mạng của hơn 8.000 người, hàng ngàn người bị thương, phá hủy nhà cửa, cơ sở hạ tầng và các di sản văn hóa hết sức giá trị của đất nước Nepal. Phụ nữ và trẻ em gái trong độ tuổi sinh sản là những nhóm dân số dễ bị tổn thương khi thiên tai xảy ra. Theo ước tính của Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) có 2 triệu phụ nữ Nepal trong độ tuổi sinh sản bị ảnh hưởng bởi trận động đất này, 126.000 phụ nữ mang thai có nhu cầu cấp thiết trong việc tiếp cận các dịch vụ y tế. Tuy nhiên, cơ sở y tế bị quá tải, nhiều nơi bị hư hỏng hoặc bị phá hủy hoàn toàn. Các thiết bị y tế đang bị thiếu một cách trầm trọng. Tất cả những điều này đã ảnh hưởng tới việc tiếp cận sức khỏe sinh sản, bao gồm sinh đẻ an toàn của các phụ nữ mang thai. Mặc dù các lều trại đã được xây dựng nhưng cuộc sống của hầu hết phụ nữ và trẻ em gái nơi đây cũng đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng...

Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc đã có sáng kiến và hành động cụ thể nào để hỗ trợ người dân dễ bị tổn thương trong thiên tai, thưa bà?

- Khi thiên tai ập đến, UNFPA đem tới những dịch vụ y tế sức khỏe sinh sản quan trọng cho phụ nữ cùng với “Bộ đồ dùng cứu trợ khẩn cấp” đặc biệt của UNFPA (do ông Bernard Coquelin, Điều phối viên cứu trợ khẩn cấp của UNFPA đã phát minh). Bộ đồ dùng này sẽ giúp phụ nữ và trẻ em gái bảo vệ bản thân và đáp ứng các nhu cầu vệ sinh cá nhân căn bản trong thiên tai và khủng hoảng nhân đạo.

“Bộ đồ dùng cứu trợ khẩn cấp” mà UNFPA cung cấp được đón nhận như một mặt hàng trợ cấp hết sức cần thiết, quan trọng để bảo vệ những nhóm dân số dễ bị tổn thương nhất. Băng vệ sinh làm bằng chất liệu có thể tái sử dụng, quần áo, khăn tắm, xà phòng, bàn chải đánh răng và kem đánh răng là những đồ dùng mà phụ nữ và trẻ em gái cần phải có khi thiên tai xảy ra. Các hạng mục này đáp ứng cả nhu cầu vệ sinh cơ bản trước mắt của những người dân bị ảnh hưởng và tạo điều kiện cho phụ nữ có thể duy trì cuộc sống.

Giảm thiểu thấp nhất sự tổn thương

Xin bà cho biết,“Bộ đồ dùng cứu trợ khẩn cấp” này có phù hợp với mọi phụ nữ trên thế giới không? UNFPA có gặp khó khăn gì trong việc cung cấp bộ đồ này khi có sự khác biệt ở mỗi quốc gia?

- Tùy vào bối cảnh văn hóa của mỗi quốc gia, UNFPA sẽ thay đổi những đồ dùng cụ thể trong “Bộ đồ dùng cứu trợ khẩn cấp”, chẳng hạn như ở Nepal thì UNFPA cung cấp áo sari, váy lót và khăn choàng, đây là những đồ dùng mà đa số phụ nữ ở đây sử dụng hàng ngày. Việc cung cấp cho phụ nữ bộ đồ dùng cứu trợ khẩn cấp là hết sức cần thiết để họ có thể duy trì cuộc sống và đảm bảo chăm sóc vệ sinh cá nhân, đặc biệt là trong thời kỳ kinh nguyệt. Bên cạnh việc cung cấp bộ đồ dùng cứu trợ khẩn cấp cho cộng đồng bị ảnh hưởng, UNFPA còn cung cấp thông tin và dịch vụ về sức khỏe tình dục và sức khỏe sinh sản cho phụ nữ và trẻ em gái.  Ngoài các bộ dụng cụ chăm sóc sức khỏe sinh sản và bộ đồ dùng cứu trợ khẩn cấp dành cho phụ nữ và trẻ em gái mà chúng tôi đã cung cấp tại các khu vực khó khăn nhất bị ảnh hưởng bởi trận động đất ở Nepal, UNFPA cũng đã xây dựng không gian thân thiện bên trong các lều trại dành cho phụ nữ và cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế và sức khỏe sinh sản thiết yếu, bao gồm các biện pháp tránh thai, sinh con an toàn và chăm sóc sau sinh.

Việt Nam cũng là một trong những nước bị ảnh hưởng nặng nề bởi sự tác động lớn của biến đổi khí hậu như hạn hán, bão lũ, tình trạng nước biển dâng, xâm nhập mặn... UNFPA khuyến cáo Việt Nam cần có giải pháp nào để giảm thiểu được thấp nhất sự tổn thương của người dân trong thiên tai?

-  Theo tôi, điều đầu tiên là chúng ta phải xác định được các giải pháp liên quan tới chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục ngay từ khi chuẩn bị ứng phó. Điều đó sẽ giúp chúng ta đảm bảo rằng các nhu cầu quan trọng của các nhóm dân số dễ bị tổn thương sẽ không bị bỏ qua.

Việt Nam là một trong những nước chịu nhiều tác động lớn từ thiên nhiên như hạn hán, bão lũ…Do đó  điều quan trọng là xác định được các đối tượng có nguy cơ cao và thảo luận cách thức làm thế nào để giảm thiểu các mối đe dọa mà phụ nữ và trẻ em gái dễ phải đối mặt. Đồng thời cần khuyến khích sự tham gia của thanh, thiếu niên vào quá trình chuẩn bị sẵn sàng ứng phó. Bên cạnh đó, một hoạt động không thể thiếu là tuyên truyền vận động hỗ trợ cho các hoạt động thu thập thông tin và thực hiện báo cáo với các cơ sở dữ liệu phân theo giới tính và tuổi trong các phòng khám và cơ sở y tế. Xác định các cơ quan, đơn vị hữu quan có hoạt động liên quan tới công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục và xác định đơn vị có chức năng thực hiện công tác đầu mối. Tạo lập mối quan hệ  liên kết giữa các đơn vị cung cấp dịch vụ cho phụ nữ, thanh thiếu niên với các dịch vụ khác như SKSS/SKTD, sức khỏe tâm thần và hỗ trợ tâm lý, cuộc sống, giáo dục… Đặc biệt, rất cần sự tham gia, lập kế hoạch hỗ trợ người dân với các nhà tài trợ nhân đạo, các cơ quan chính phủ, các tổ chức phi chính phủ và các tổ chức cộng đồng.

Trân trọng cảm ơn bà!

 

“Hội nghị Quốc tế về Dân số và Phát triển (ICPD) năm 1994 Chương trình Hành động Cairo đã tái khẳng định rằng bất kỳ người dân nào tại bất cứ thời điểm nào trong cuộc sống - bao gồm cả những nhóm dân số chịu tác động hay đang trong quá trình phục hồi sau khi các trường hợp khẩn cấp xảy ra đều được hưởng các quyền về chăm sóc sức khỏe tình dục và sức khỏe sinh sản, được quyền sống một cuộc sống không có bạo lực tình dục hay bất kỳ hình thức bạo lực nào.

Chủ đề của Ngày Dân số Thế giới năm nay cũng chính là một hành động nhằm tái khẳng định lại các quyền được hưởng đó của người dân dễ bị tổn thương trong thiên tai…”

(Bà Ritsu Nacken- Quyền Trưởng Đại diện UNFPA tại Việt Nam)

Hà Anh/Báo Gia đình & Xã hội