Mông lung số phận cầu Long Biên

Các phối cảnh về cầu Long Biên trong dự án của KTS Nguyễn Nga.

Ý tưởng biến cầu thành bảo tàng

Trong hàng loạt các sự kiện được Bộ VH,TT&DL tổ chức kỷ niệm Ngày di sản 23/11 hàng năm, triển lãm “Huyền thoại cầu Long Biên” thu hút được nhiều sự chú ý. Triển lãm được trưng bày tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam với nhiều bức ảnh về cầu Long Biên từ xưa đến nay…và “tương lai”. Đáng chú ý nhất vẫn là những bức ảnh phối cảnh 3D về cầu Long Biên thể hiện ý tưởng của bà Nguyễn Nga (kiến trúc sư quy hoạch đô thị Paris). Những bức ảnh này cho thấy, cầu Long Biên trong tương lai sẽ được cải tạo thành một bảo tàng nghệ thuật đương đại.

Những nhịp cầu sẽ được bao phủ bởi những tấm kính trong suốt, trưng bày đầu máy hơi nước với những toa cổ được cải tạo thành quán cà phê và nhà hàng. Vòm kính, phòng trưng bày, quán cafe, Nhà hàng từ cầu Long Biên đến nhà hát Lớn sẽ là phố đi bộ - trục văn hoá lịch sử; tàu điện cổ sẽ chạy bằng năng lượng sạch trên phố đi bộ Hàng Ngang, Hàng Đào, Tràng Tiền nối nhà hát Lớn đến cầu Long Biên. Bãi giữa sông Hồng được cải tạo thành công viên nghệ thuật với các khu vực đạp xe đi dạo, vườn cây, đầm hoa sen và có thể tổ chức các lễ hội; đầu cầu phía Gia Lâm là tháp Sen - Bảo tàng nghệ thuật đương đại; phố Gầm Cầu sẽ thành phố nghề, phòng trưng bày, phố nghệ thuật quốc tế - vườn treo. Khoảng 20 dãy phòng dành cho khu nhà hàng với các phong cách ẩm thực khác nhau. Ngoài ra còn có không gian cho nghệ thuật thị giác như hội hoạ, điêu khắc, chạm trổ, nhiếp ảnh hay nghệ thuật trình diễn….

Dự án này đã từng được KTS Nguyễn Nga đưa ra với tổng kinh phí để thực hiện ước tính khoảng 4.860 tỉ đồng. Theo nữ kiến trúc sư này, trong tổng số tiền đó Chính phủ Pháp sẽ tài trợ 80 triệu Euro cho việc cải tạo cầu Long Biên nếu Việt Nam đưa ra một phương án cải tạo hợp lý; còn khoảng gần 50% kinh phí còn lại sẽ huy động xã hội hóa…

Dự án đã từng gây tranh cãi khi nó bắt đầu xuất hiện vào năm 2011. Một cuộc hội thảo về dự án cũng đã thu hút được nhiều nhà văn hóa tham dự. Nhiều nhà khoa học đồng tình với ý tưởng độc đáo của dự án, nhưng nhiều người cũng tỏ ra băn khoăn, liệu hình ảnh cây cầu có thực sự được sạch đẹp, văn minh như các phối cảnh 3D được trưng bày?

Đã có quyết định khác về cầu Long Biên (?)

Trong khi các tranh luận về số phận cầu Long Biên vẫn tiếp tục diễn ra thì nhiều người đặt ra câu hỏi: Phải chăng Bộ VH,TT&DL đang ủng hộ cho ý tưởng này thông qua việc cho trưng bày dự án lồng ghép vào các hoạt động của Ngày di sản?

Tìm hiểu về các kế hoạch liên quan đến số phận của cầu Long Biên, chúng tôi được biết, vào ngày 13/7 vừa qua, HĐND TP Hà Nội đã thông qua Đồ án quy hoạch GTVT Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 với hơn 92% số phiếu tán thành. Với các công trình đường bộ vượt sông Hồng, Hà Nội chủ trương xây dựng 16 công trình trong đó có 4 cầu hiện đã xây dựng; 2 cầu đang triển khai là cầu Nhật Tân trên đường vành đai 2 và cầu Vĩnh Thịnh trên đường vành đai 5; cải tạo nâng cấp cầu Long Biên thành cầu đô thị và xây dựng mới 10 cầu.

Như vậy, nếu theo đúng đồ án được HĐND TP Hà Nội thông qua thì cầu Long Biên sẽ được nâng cấp và không có chuyện cầu biến thành bảo tàng nghệ thuật.