Mùa đông ít lạnh, đột biến rét tháng 12 ghi nhận nhiệt độ thấp nhất 10 năm qua

Dù được nhận định mùa đông năm nay ấm, nhưng đợt không khí lạnh vừa qua, tại Mẫu Sơn ghi nhận nhiệt độ -2,5 độ, thấp nhất cùng thời kỳ tháng 12 kể từ khi có quan trắc từ năm 2012.

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia vừa có những đánh giá về tình hình thời tiết khí hậu tháng 12 và nhận định diễn biến tháng 1/2024 trên toàn quốc.

Theo bà Trần Thị Chúc, Phó trưởng phòng dự báo khí hậu, trong tháng 12 vừa qua, trên Biển Đông xuất hiện 1 áp thấp nhiệt đới, vào sáng 20/12, di chuyển từ phía Tây Nam đảo PaLa-Oan (Philippines) vào Biển Đông. Chiều 21/12, sau khi di chuyển vào vùng biển phía Tây Nam quần đảo Trường Sa, áp thấp nhiệt đới suy yếu thành vùng áp thấp, sau đó tiếp tục suy yếu và tan dần.

Cũng trong tháng này, nắng nóng còn xuất hiện cục bộ thuộc miền Đông Nam Bộ. Ngoài ra, trong tháng nhiều nơi xuất hiện các giá trị nhiệt độ cao nhất ngày vượt giá trị lịch sử so với cùng thời kỳ như Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Lào Cai, Hải Phòng, Nghệ An, Hà Tĩnh, Bình Định, Sóc Trăng, Phú Yên, Kiên Giang, Khánh Hòa, Bình Thuận....

Về diễn biến không khí lạnh, bà Trần Thị Chúc cho biết, trong tháng qua xuất hiện 2 đợt vào các ngày 6, 16/12 và được tăng cường thêm trong 19 và 21/12. Đợt không khí lạnh ngày 16/12 đã gây ra một đợt rét đậm, rét hại diện rộng từ 17-23 tại Bắc Bộ, sau đó từ 24-27/12 tiếp tục xảy ra rét đậm, rét hại diện rộng tại các tỉnh Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ.

Nhiệt độ thấp nhất đợt này từ 8-11 độ, vùng núi 4-7 độ, vùng núi cao có nơi thấp dưới 3 độ. Tại Mẫu Sơn vào 22/12, nhiệt độ thấp nhất đạt -2,5 độ, được đánh giá là giá trị thấp nhất trong cùng thời kỳ tháng 12 kể từ khi có quan trắc từ năm 2012.

Trên vịnh Bắc Bộ ghi nhận được gió Đông Bắc mạnh cấp 7, giật cấp 9. Sương muối, băng giá cũng xảy ra tại một số nơi vùng núi phía Bắc.

Ngoài ra, trong tháng 12, tại khu vực Đông Bắc và ven biển Thanh Hóa-Nghệ An nhiệt độ phổ biến cao hơn từ 0,5-1 độ; khu vực Tây Bắc và Bắc Tây Nguyên cao hơn từ 1,5-3 độ, các khu vực khác cao hơn từ 1-1,5 độ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Tại khu vực Trung Bộ cũng xuất hiện 2 đợt mưa diện rộng. Nguyên nhân chủ yếu là do ảnh hưởng của các đợt không khí lạnh kết hợp với nhiễu động gió Đông, gây mưa vừa, mưa to đến rất to và ghi nhận một số nơi xảy ra lượng mưa ngày vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ.

Tháng 1 có rét đậm nhưng không kéo dài

Nhận định về xu thế khí hậu tháng 1 tới, bà Trần Thị Chúc thông tin, nhiệt độ trung bình trên toàn quốc vẫn phổ biến cao hơn so với trung bình nhiều năm từ 1-2 độ. Tổng lượng mưa tại khu vực Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm; các khu vực khác thấp hơn từ 5-15mm, riêng khu vực Thừa Thiên Huế đến Khánh Hòa thấp hơn từ 20-40mm so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Trong tháng 1, không khí lạnh có xu hướng hoạt động yếu hơn trung bình nhiều năm, số ngày rét đậm, rét hại tại khu vực miền Bắc cũng ít hơn và không kéo dài nhiều ngày.

Đáng lưu ý, khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ từ tháng 1 bắt đầu là thời kỳ mùa khô, ít có dấu hiệu xuất hiện các đợt mưa trái mùa.

Trước đó, ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng dự báo thời tiết, Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, mùa đông năm 2023-2024, không khí lạnh được nhận định hoạt động yếu hơn trung bình nhiều năm. Số ngày rét đậm, rét hại xu hướng thấp hơn so với trung bình nhiều năm. Các đợt rét đậm, rét hại sẽ tập trung trong thời kỳ tháng 1 và 2/2024.

Đặc biệt, ông Hưởng nhấn mạnh: "Dự báo các đợt không khí lạnh là yếu, nhưng vẫn không loại trừ khả năng có những đợt không khí lạnh mạnh gây ra hiện tượng cực đoan như sương muối, băng giá và có thể xảy ra mưa tuyết.

Điển hình năm 2016 cũng là mùa đông ấm và cũng là năm đang xảy ra hiện tượng El Nino, tuy nhiên đã xảy ra một đợt không khí lạnh rất mạnh gây ra băng giá và mưa tuyết, nhiệt độ thấp nhất giảm mạnh, vùng núi xuống dưới 0 độ, một số nơi nhiệt độ thấp dưới mức lịch sử đã từng quan trắc được".