Mức án tù kỳ quặc tại Thanh Hóa

Theo bản án sơ thẩm số 90/2013 ngày 27/11/2013 của Tòa án Nhân dân tỉnh Thanh Hóa, trong quãng thời gian từ tháng 11/2006 đến tháng 4/2007, bị cáo Mai Thị Chung đã vay tiền, chiếm đoạt của 7 người số tiền là 1,264 tỷ đồng (tròn số); Lợi dụng việc vận chuyển 3.169 tấn xi măng từ Công ty Xi măng Bỉm Sơn đi Chi nhánh Công ty Xi măng Bỉm Sơn tại tỉnh Thái Bình (sau đây gọi là Chi nhánh Thái Bình) để chiếm đoạt 931 triệu đồng (tròn số).

Trong quãng thời gian từ 16/1đến 26/2/2007, lợi dụng sự quen biết một số cán bộ của Trung tâm Giao dịch tiêu thụ Công ty Xi măng Bỉm Sơn, bị cáo Chung đã làm giả 8 bản fax (giấy đề nghị cấp hàng) và 5 phiếu đăng ký nhận hàng của Chi nhánh Thái Bình để chiếm đoạt 3.142 tấn xi măng, trị giá 2,2 tỷ đồng của Công ty Xi măng Bỉm Sơn.

Bị cáo Chung cho rằng, các khoản vay, chậm thanh toán trên là giao dịch dân sự, do bị bắt nên bị cáo chưa kịp trả nợ. Ngoài ra, toàn bộ số tiền bán xi măng của Công ty Xi măng Bỉm Sơn, bị cáo đã trả đủ cho công ty này qua Chi nhánh Thái Bình. Chính vì vậy, việc Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh Thanh Hóa truy tố bị cáo 2 tội danh trên là oan sai cho bị cáo.

Tìm hiểu những tài liệu liên quan đến vụ án, chúng tôi nhận thấy việc Tòa án Nhân dân tỉnh Thanh Hóa kết tội bị cáo Chung là không có căn cứ pháp luật, đi ngược lại quan điểm của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao và Tòa án Nhân dân Tối cao. Bởi lẽ, trước đó tại bản án số 14/2009 ngày 19/2/2009, Chung bị Tòa án Nhân dân tỉnh Thanh Hóa tuyên phạt 15 năm tù về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”. Tiếp đó, tại bản án số 60 ngày 18/6/2009, Tòa án Nhân dân Thanh Hóa tiếp tục tuyên phạt Chung 30 năm tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”. Tuy nhiên, HĐXX đã không tổng hợp hình phạt của hai bản án này nên vô tình bị cáo Chung đã phải mang trên người mức án kỷ lục của Việt Nam, lên đến 45 năm tù. Trong khi đó, theo quy định, khi tổng hợp hình phạt tù có thời hạn thì Chung chỉ phải chịu mức án tối đa 30 năm.

Ngoài sai sót trên, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao và Tòa án Nhân dân Tối cao còn chỉ ra hàng loạt những sai sót của Tòa án Nhân dân Thanh Hóa. Theo nhận định của Quyết định kháng nghị số 30/VKSNDTC ngày 6/12/2010, bị hại trong vụ án không phải là Công ty Xi măng Bỉm Sơn. Mặt khác, tổng số 3.100 tấn xi măng là của Chi nhánh Thái Bình, đã được Chung quyết toán với Công ty. Do đó, Chung không có dấu hiệu “gian dối” hoặc “chiếm đoạt” xi măng của Chi nhánh Thái Bình.

Quyết định kháng nghị số 30 khẳng định: “Quá trình điều tra, truy tố, các cơ quan tố tụng kết luận Chung nhận xi măng không vận chuyển về Thái Bình mà bán luôn tại thị xã Bỉm Sơn để chiếm đoạt là không đúng với các chứng cứ, tài liệu trong hồ sơ vụ án. Theo đó, việc trả nợ và chưa trả nợ giữa Chung với Chi nhánh Thái Bình đều có giấy xác nhận nợ, phía Chi nhánh Thái Bình không có đơn khiếu nại tố cáo với cơ quan có thẩm quyền. Bởi vậy, các cơ quan tố tụng lại kết luận Chung chiếm đoạt 3.142 tấn xi măng của Công ty Xi măng Bỉm Sơn là không đúng… Ngoài ra, việc tòa kết luận Chung nhận 3.169 tấn xi măng rồi bán tại Bỉm Sơn để chiếm đoạt là không có căn cứ và không phù hợp với các tài liệu có trong hồ sơ vụ án”.

Ngày 11/10/2012, Hội đồng Giám đốc thẩm (TANDTC) đã có 2 quyết định số 10 và số 11/HS-GĐT tuyên hủy các bản án sơ thẩm của Tòa án Nhân dân tỉnh Thanh Hóa; yêu cầu các cơ quan tố tụng địa phương điều tra, truy tố xét xử lại từ đầu. Tuy nhiên, bất chấp những kết luận của các cơ quan tố tụng Trung ương, Tòa án Nhân dân tỉnh Thanh Hóa khi tiến hành xét xử lại vẫn bảo lưu quan điểm và tuyên phạt bị cáo Chung 29 năm tù giam.