Mường lát, Thanh Hóa: Những khoảng lặng sau cơn lũ cuốn trôi gần 1.000 tỷ đồng

Xã Mường Chanh vẫn bị cô lập, muốn lên được xã phải đi bè mảng và vượt qua những cung đường đất nhão. Ảnh: Ngọc Hưng

Xã Nhi Sơn tan hoang, đổ nát sau mưa lũ

Sau cơn lũ lịch sử, xã Nhi Sơn (huyện Mường Lát) trở nên hoang tàn. Con đường 15C đoạn chạy qua Nhi Sơn có đến 36 điểm lớn, nhỏ bị sạt lở nghiêm trọng. Nhiều điểm đường trôi mất như bị một lưỡi xẻng khổng lồ cắm xuống từ đỉnh trời rồi hất hết xuống sông Mã đang cuộn sóng đỏ ngầu lao về xuôi.

Men theo quốc lộ 15C lên Nhi Sơn, xã đang bị cô lập do xuất hiện hàng chục điểm sạt lở hai bên đường là những chiếc xe tải hàng cứu trợ quần áo, mì tôm, nước uống, sách vở cho bà con và học sinh các bản: Kéo Té, Kéo Hượn, Chim. Đây là những bản đầu tiên của xã Nhi Sơn mà những xe hàng cứu trợ có thể tiếp cận được với bà con. Còn lại những bản Pá Hộc, Cặt, Lốc Há thì phải chờ đường thông… Hiện nay, những chiếc máy xúc chỉ múc được đất đá dưới lòng đường, còn đất đá hai bên đường thì phải mất vài tháng mới dọn được. Người dân lo lắng, cứ đà này, mưa nữa thì đâu lại vào đấy…

Dọc hai bên đường, người dân lặng lẽ, nhẫn nại bới tìm trong đống bùn, đất những tài sản còn sót lại. Khuôn mặt ai cũng xanh xao, mệt mỏi trước những gì đã diễn ra. Họ đều nặng trĩu nỗi lo cơm áo khi giờ đây đã trắng tay, không nhà, không đất canh tác, đồ đạc bị cuốn trôi… Những em bé người Mông khuôn mặt lấm lem bùn đất, quần áo mong manh cùng với bố mẹ đứng nhận hàng cứu trợ… Mường Lát đẹp, nên thơ ngày nào giờ như một bức tranh đổ nát.

Theo thống kê chưa đầy đủ từ UBND xã Nhi Sơn: Trong đận lũ vừa qua, toàn xã có 14 gia đình tại 6 bản bị mất nhà hoàn toàn; 15 hộ phải di dời khẩn cấp sau mưa lũ; 23 hộ nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở nguy hiểm; hơn 7ha lúa nước, 10,94 ha lúa nương, 8,9 ha ngô, hơn 2 ha sắn bị cuốn trôi và vùi lấp… Những hộ nhà bị sập, bị cuốn trôi giờ đang phải ở nhờ nhà người thân, hoặc sống tạm trong Trạm Y tế xã, Trung tâm học tập cộng đồng… Lương thực, thực phẩm thì bà con trong bản có thể cưu mang, đùm bọc, chia sẻ được, còn vấn đề nhà ở là nỗi lo nhất hiện nay của 14 hộ gia đình. Mất nhà cửa đồng nghĩa mất tất cả. Lũ đến quá nhanh, họ không kịp đem theo bất cứ tài sản, đồ đạc nào. Xã Nhi Sơn với gần 90% đồng bào Mông, hộ nghèo chiếm 87,9%. Sau đợt lũ kinh hoàng vừa xảy ra, có thể số hộ nghèo ở đây sẽ tiếp tục tăng.

Việc đi lại gặp nhiều khó khăn.

Ngồi thẫn thờ tại Trung tâm Y tế xã Nhi Sơn, ông Sung Văn Dia (ở bản Chim) bàng hoàng nhớ lại: “Khoảng 3h ngày 31/8, trời mưa to, khi vợ chồng tôi đang nằm trên giường thì nghe tiếng rung chuyển rồi đất đá đổ ầm ầm. Nơi chúng tôi nằm may mắn có chiếc hòm quần áo cản tấm ván nên không bị đất đá và cột đè lên. Hai vợ chồng hoảng loạn lao ra ngoài trời tối mịt mù. Chỉ có bùn đất ngập ngụa khắp nơi, tiếng kêu khóc vang cả góc núi, cả bản rơi vào hỗn loạn. Căn nhà con trai ông là anh Sung Văn Pó ở kế bên biến mất. Con trai và cháu gái ông là Sung Thị Sông được hàng xóm tìm và moi lên trong đống bùn đất, hiện đang điều trị ở bệnh viện, nhưng còn con dâu Thao Thị Sai và con trai Sung Văn Ly bị gỗ trong nhà đè lên người, đất đá vùi lấp không thể cứu được”.

Chưa bao giờ người dân Mường Lát phải đối mặt với muôn vàn khó khăn như hiện tại, nhà cửa ruộng vườn bị tàn phá, cạn kiệt về lương thực, khan hiếm nước sạch, nguy cơ dịch bệnh bùng phát sau lũ. Mưa lũ khiến nhiều đường ống dẫn nước ở Mường Lát bị vùi lấp, đứt gãy không thể hoạt động. Nhiều công trình nước sạch bị hư hỏng nghiêm trọng, không thể sử dụng đã dẫn đến tình trạng nguồn nước khan hiếm. Đi cùng với đó là nỗi lo bùng phát dịch bệnh sau lũ.

Nhiều hộ dân tại thị trấn Mường Lát đã phải sử dụng bình, can nhựa đi xa cả cây số để xin nước về sử dụng. Nguồn nước cũng có phần hạn chế vì số lượng người lấy nhiều, trong khi vị trí có nước sạch chỉ một vài điểm. Học sinh bán trú Trường THPT Mường Lát phải đi bộ hơn 1km để đến nơi có nước tắm rửa, vệ sinh ngay bên đường.

Bà Hà Thị Gia (ở bản Pọong) đang sơ tán tại Trường THCS Tam Chung cho biết: “Nhà tôi bị cuốn trôi mất rồi. Mấy hôm nay, 4 khẩu của gia đình đang phải sống tạm ở trường. Hiện tại, gạo, muối mắm, mì tôm... đều được nhà nước cung cấp đủ cả, không thiếu thốn thứ gì. Duy chỉ có nước sạch là khó khăn. Các chú bộ đội phải vận chuyển bằng xe đi xa mới lấy được nước, mà có nước cũng không dám dùng nhiều vì phải chia nước cho mấy chục hộ khác nữa. Chúng tôi cũng không dám tắm, chuyện đó phải tự túc đi xa”.

Theo Trung tâm Y tế huyện Mường Lát, hiện nay, công tác xử lý môi trường, phòng, chống dịch bệnh trên địa bàn gặp khó khăn do nhiều bản còn bị chia cắt. Trên địa bàn huyện chưa phát hiện các bệnh về da, mắt, tiêu hóa… tuy nhiên nguy cơ bùng phát là dịch bệnh rất cao.

Mường Lát cần lắm sự chia sẻ từ cộng đồng

Bộ đội biên phòng, công an giúp dân dựng lại nhà.

Theo báo cáo nhanh của huyện Mường Lát, tính đến ngày 10/9, đợt mưa lũ vừa qua đã gây thiệt hại khoảng 1.000 tỷ đồng. Chiều tối 8/9 và ngày 9/9, ông Phạm Minh Chính - Trưởng ban Tổ chức Trung ương đã đến thăm, kiểm tra tình hình, tặng quà nhân dân vùng lũ các huyện Mường Lát và Quan Hóa của tỉnh Thanh Hóa.

Tại huyện Mường Lát, ông Phạm Minh Chính đã kiểm tra thực địa các điểm sạt lở và đề nghị tỉnh Thanh Hoá tiếp tục tập trung chỉ đạo các ngành chức năng, huy động tối đa nhân lực, thiết bị, giải phóng khối lượng đất, đá còn lại, sớm thông tuyến để kịp thời đưa hàng cứu trợ lên với nhân dân vùng lũ. Chia sẻ mất mát, đau thương với các gia đình có người chết và mất tích, có nhà bị trôi, sập hoàn toàn do đợt mưa lũ vừa qua, ông Phạm Minh Chính động viên người dân đoàn kết, nêu cao tinh thần tương thân tương ái để cùng nhau nỗ lực vượt qua khó khăn, khắc phục hậu quả lũ lụt, tập trung lao động sản xuất để sớm ổn định cuộc sống.

Thông tin từ Sở GTVT Thanh Hóa vào đầu giờ chiều 10/9, Sở đang nỗ lực hết sức để thông tuyến quốc lộ 15C sớm nhất có thể để vận chuyển hàng cứu trợ lên cho bà con vùng lũ.

Sau trận mưa lũ lịch sử vừa rồi, hệ thống cơ sở hạ tầng của Mường Lát bị lũ phá hủy nặng nề. Hơn bao giờ hết, người dân nơi đây thiết tha mong muốn sự đùm bọc, chia sẻ của cả cộng đồng.

Ngọc Hưng