Nắng nóng dễ khiến bệnh thần kinh, tâm thần bộc phát

Tránh đi ra ngoài vào thời điểm nắng gắt khi không cần thiết. Ảnh: T.G

Stress vì nắng nóng

Áp lực công việc kinh doanh khiến chị Vân Anh (ở Thanh Oai, Hà Nội) nhiều khi bị stress. Những ngày nắng vừa qua, công việc phải đi lại nhiều giữa trời nắng nóng, chị thường xuyên thấy người mệt mỏi, đau đầu, cáu giận vô cớ. Đêm đến chị không ngủ được trọn vẹn, có hôm bị tỉnh giấc giữa đêm rồi nói mơ, khi lại trắng đêm không thể nào ngủ được. Chỉ một việc không như ý cũng dễ khiến chị “tăng xông”. Đi khám, bác sĩ cho biết chị bị rối loạn giấc ngủ - biểu hiện ban đầu của rối loạn sức khỏe tâm thần, tâm lý.

Bà N.T.P (ở Hưng Yên) bị tâm thần phân liệt đã điều trị ổn định trong nhiều năm, nay bỗng dưng phát bệnh trở lại. Theo người nhà kể, từ hôm bước vào đợt nắng nóng cao điểm, bà P ăn uống ít hơn, có hôm không ăn, không ngủ được, bứt rứt trong người. Thi thoảng thấy bà nói lảm nhảm và bảo hay nghe thấy tiếng nói trong đầu. Vào viện, bác sĩ cho hay bệnh của bà tái phát lại và phải tăng liều lượng thuốc điều trị lên gấp đôi.

TS.BS Trần Thị Hồng Thu, Phó Giám đốc kiêm Trưởng khoa Lâm sàng (Bệnh viện Tâm thần Ban ngày Mai Hương) cho biết, hiện chưa có nghiên cứu nào khẳng định rõ nắng nóng là nguyên nhân trực tiếp tác động đến bệnh rối loạn tâm thần. Tuy nhiên, thời tiết là một trong những yếu tố tác động có thể làm gia tăng hoặc giảm thiểu nguy cơ stress của con người.

Với thời tiết nóng bức như mấy ngày gần đây, tâm lý con người bị ảnh hưởng ít nhiều. Con người dễ có cảm giác khó chịu và căng thẳng hơn cả về cơ thể và tinh thần. Đặc biệt với những người vốn dĩ đã nhạy cảm với yếu tố thời tiết như những người đang bị bệnh hay những người làm việc ngoài trời cũng dễ bị tác động tiêu cực do thời tiết. Không ít người đã tiềm ẩn stress, căng thẳng, đến khi nóng quá, sức khỏe suy sụp. Chẳng hạn, mọi người có cảm giác mất sức, ăn không ngon, ngủ kém, nhịp tim và huyết áp tăng lên… Về tâm lý dễ căng thẳng sinh cáu gắt, bực tức, không điều khiển được tâm lý, hành vi. Đa phần mọi người có cảm giác mệt mỏi, khó tập trung…

Người có tiền sử bệnh trầm cảm, sang chấn về tâm lý hoặc tâm thần càng dễ bị bốc hỏa, tái phát bệnh. Khí hậu nóng làm gia tăng thân nhiệt, sẽ kích thích mạnh thần kinh của con người. Những ngày gần đây, nhiều người thân của người bệnh mắc bệnh trầm cảm, rối loạn lo âu, loạn thần... đã đưa người nhà đến khám bệnh sau thời gian dài điều trị ổn định. Các biểu hiện thường gặp là rối loạn hành vi như ăn ngủ thất thường, đau đầu, giảm nhận thức, thay đổi tâm tính, trở nên cáu kỉnh, gia tăng các triệu chứng tâm thần như nói năng lảm nhảm, đập phá, kích động…

Làm ngay điều này để tránh bốc hỏa ngày nắng

BS Thu khuyến cáo, để đề phòng thần kinh “tăng xông” vào mùa nắng nóng, mọi người nên tránh đi ra ngoài trời vào lúc nắng gắt, không làm việc quá sức. Uống nhiều nước, tránh các đồ uống có cồn như bia rượu, chất kích thích…

Đối với những người nguy cơ cao bị rối loạn tâm thần như phụ nữ sau sinh, người có sang chấn tâm lý như mất người thân, mất việc, thất tình, bị tai nạn, bệnh tật… càng phải để ý. Khi gặp các triệu chứng mất ngủ, căng thẳng kéo dài nên đi khám để được tư vấn điều trị kịp thời.

Những gia đình có người thân từng mắc các bệnh về tâm thần, vào những ngày nắng nóng đỉnh điểm như hiện nay cần thường xuyên quan tâm, để mắt tới người mắc bệnh. Tránh để bệnh nhân ở môi trường oi bức, ngột ngạt. Tránh kích thích tâm lý đối với người bệnh như la mắng, đánh đập, chế diễu khiến họ gặp các xáo trộn về tâm lý, cộng với môi trường nắng nóng, ngột ngạt càng khiến họ bị kích động.

Các chuyên gia về tâm thần kinh học khuyến cáo, nên đưa bệnh nhân đi tái khám kịp thời để bác sỹ điều chỉnh thuốc tránh bệnh trở nặng và người bệnh có thể gây ra hành động nguy hiểm khi bệnh nhân có ít nhất một trong các dấu hiệu: Mất ngủ liên tục trong 2-3 ngày, mỗi ngày chỉ ngủ được 2-3 giờ hoặc ít hơn. Bệnh nhân lo lắng, bồn chồn mà không có lý do, luôn cảm thấy bất an và lo sợ những điều xấu nhất sẽ xảy ra với mình hoặc gia đình; mệt mỏi, mất năng lượng đột ngột, cáu gắt vô cớ quá mức liên tục trong 2-3 ngày; bỏ ăn hoặc ăn rất ít…

Phương Thuận