Não của thanh thiếu niên sau đại dịch có dấu hiệu lão hóa nhanh hơn
Các nhà nghiên cứu tại Đại học Stanford (Mỹ) nhận thấy bộ não của những thanh thiếu niên sống qua đại dịch COVID-19 có dấu hiệu lão hóa sớm và sức khỏe tinh thần kém hơn.

Não của nhiều thanh thiếu niên sống qua dịch COVID-19 có dấu hiệu lão hóa sớm - Ảnh: PHÒNG KHÁM THẦN KINH NHI QUẬN CAM
Các nhà nghiên cứu đã so sánh ảnh chụp cộng hưởng từ của 81 thanh thiếu niên ở Mỹ được chụp trước đại dịch (từ tháng 11-2016 đến tháng 11-2019), với ảnh chụp não của 82 thanh thiếu niên trong thời gian xảy ra đại dịch nhưng là sau khi dỡ bỏ lệnh phong tỏa (dữ liệu được thu thập từ tháng 10-2020 đến tháng 3-2022).
Sau khi kết hợp 64 người tham gia trong mỗi nhóm về các yếu tố bao gồm tuổi tác và giới tính, nhóm nghiên cứu phát hiện ra những thay đổi thể chất trong não xảy ra ở tuổi vị thành niên.
So với trước đại dịch, nhóm thanh thiếu niên ở giai đoạn hậu phong tỏa có vỏ não mỏng đi và sự phát triển của vùng hồi hải mã và hạch hạnh nhân lớn hơn. Điều này cho thấy các quá trình phát triển não như vậy đã tăng tốc. Nói cách khác, bộ não của họ đã già đi nhanh hơn.
Ông Ian Gotlib, giáo sư tâm lý học tại Đại học Stanford và là chủ trì nhóm nghiên cứu, cho biết: "Sự khác biệt về tuổi tác của não bộ là khoảng 3 năm. Chúng tôi đã không mong đợi mức tăng lớn như vậy, do lệnh phong tỏa chỉ kéo dài chưa đầy một năm".
Viết trên tạp chí Biological Psychiatry: Global Open Science, nhóm nghiên cứu báo cáo: mẫu đại diện cho thanh thiếu niên ở vùng Vịnh thuộc bang California, đồng ý tham gia một nghiên cứu xem xét tác động của căng thẳng đầu đời đối với sức khỏe tâm thần của tuổi dậy thì trên khắp thế giới. Do đó, những người tham gia cũng được đánh giá về các triệu chứng trầm cảm và lo lắng.
Sau đợt phong tỏa vì đại dịch, nhóm thanh thiếu niên cũng tự báo cáo những khó khăn lớn hơn về sức khỏe tâm thần, bao gồm các triệu chứng lo lắng, trầm cảm và các vấn đề nội tâm nghiêm trọng hơn.
Giáo sư Gotlib cho biết những phát hiện này phù hợp với những phát hiện từ các nhà nghiên cứu khác đang nghiên cứu tác động của đại dịch đối với sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên.
Ông nói: "Sự suy giảm sức khỏe tâm thần đi kèm với những thay đổi về thể chất trong não đối với thanh thiếu niên, có thể là do căng thẳng của đại dịch".
Theo tờ Guardian, hiện vẫn chưa rõ liệu sức khỏe tâm thần của người ở lứa tuổi này kém hơn được ghi lại trong nghiên cứu, có phải do não bộ lão hóa nhanh hơn, hay thậm chí liệu điều này có phải là tin xấu đối với thanh thiếu niên hay không.
"Chúng tôi chưa biết điều đó. Nhóm nghiên cứu đang bắt đầu quét lại tất cả não của những người tham gia ở độ tuổi 20, để hiểu rõ hơn liệu những thay đổi này có tồn tại hay bắt đầu giảm dần theo thời gian hay không", ông Gotlib nói.
Ở người lớn tuổi, những thay đổi não bộ này thường liên quan đến chức năng nhận thức bị suy giảm. "Vẫn chưa rõ ý nghĩa của chúng ở lứa tuổi thanh thiếu niên", ông Gotlib thừa nhận.
Tuy nhiên, đây là bằng chứng đầu tiên cho thấy những khó khăn về sức khỏe tâm thần trong đại dịch đi kèm với những thay đổi, dường như liên quan đến căng thẳng trong cấu trúc não.
Trái cây tưởng càng ăn càng tốt, nhưng 5 loại quả này người axit uric cao nên dè chừng
Bệnh thường gặp - 11 giờ trướcGĐXH - Trái cây giàu vitamin, tốt cho sức khỏe là điều không phải bàn cãi. Thế nhưng với người có nồng độ axit uric cao, ăn trái cây không đúng loại, không đúng cách lại có thể khiến tình trạng gout và rối loạn chuyển hóa nặng hơn. Một số loại quả quen thuộc, vị ngọt dễ ăn nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ làm axit uric tăng cao nếu sử dụng thường xuyên. Dưới đây là 5 loại trái cây người axit uric cao nên lưu ý để tránh “tốt hóa hại”.
Muốn giảm cân mà không bị đói? 6 loại hạt này giúp no lâu, kiểm soát cân nặng hiệu quả
Sống khỏe - 11 giờ trướcGĐXH - Giảm cân không có nghĩa là phải nhịn ăn hay cắt bỏ hoàn toàn chất béo. Một số loại hạt quen thuộc, giàu chất xơ và chất béo lành mạnh có thể giúp no lâu, hạn chế cơn thèm ăn và hỗ trợ kiểm soát cân nặng nếu dùng đúng cách. Dưới đây là 6 loại hạt được chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nên bổ sung khi muốn giảm cân an toàn.
Chuyên gia cảnh báo: Chế phẩm nha khoa chứa thạch tín khó phát hiện có thể gây hoại tử, tăng nguy cơ ung thư
Y tế - 16 giờ trướcGĐXH - Thạch tín – chất độc từng bị loại bỏ khỏi nha khoa hiện đại vẫn âm thầm xuất hiện trong một số chế phẩm điều trị răng miệng trôi nổi. Việc sử dụng các sản phẩm này không chỉ gây hoại tử lợi, xương hàm mà còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc mạn tính và ung thư nếu phơi nhiễm kéo dài.
Cô gái 22 tuổi sốc khi biết mình suy thận, thừa nhận 3 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 16 giờ trướcGĐXH - Ở tuổi 22, cô gái không ngờ mình bị suy thận mạn. Điều đáng nói, 3 thói quen này đang phổ biến ở giới trẻ Việt.
"Cầm dao mổ rồi mới thấy, nhiều quả thận ra đi mãi oan uổng chỉ vì thiếu hiểu biết": 30 cảnh báo từ BS phòng mổ, ai cũng phải đọc
Sống khỏe - 19 giờ trướcĐừng để khi máy hỏng rồi mới lo sửa thì chi phí và đau đớn sẽ gấp ngàn lần", bác sĩ nhấn mạnh.
Người đàn ông 42 tuổi nhập viện vì viêm tụy cấp từ dấu hiệu nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 20 giờ trướcGĐXH - Người đàn ông nhập viện do viêm tụy cấp trong tình trạng đau bụng dữ dội, chướng bụng, bí trung đại tiện...
Ăn đúng 7 'siêu thực phẩm' này, làn da sáng mịn dần lên mà không cần mỹ phẩm đắt tiền
Bệnh thường gặp - 23 giờ trướcGĐXH - Muốn da sáng mịn, căng khỏe không chỉ trông chờ vào mỹ phẩm hay spa đắt tiền. Những thực phẩm quen thuộc, giàu vitamin và chất chống oxy hóa nếu ăn đúng cách có thể nuôi dưỡng làn da từ sâu bên trong. Dưới đây là 7 siêu thực phẩm được chuyên gia đánh giá cao, giúp da cải thiện rõ rệt nếu duy trì đều đặn mỗi ngày.
Người đàn ông 45 tuổi phát hiện ung thư tuyến tụy từ dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều người cho rằng rối loạn tiêu hóa, đau bụng, tiêu chảy chỉ là "chuyện vặt” của dạ dày, đường ruột. Thế nhưng, ít ai ngờ rằng, những biểu hiện tưởng chừng đơn giản ấy đôi khi lại là tín hiệu cảnh báo sớm của ung thư tuyến tụy – căn bệnh được mệnh danh là “vua của các loại ung thư” vì mức độ nguy hiểm và khó phát hiện.
Người đàn ông 49 tuổi nguy kịch do ngã từ độ cao 4m khi dọn nhà đón Tết
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Trong lúc dọn nhà cửa, người bệnh ngã từ độ cao khoảng 4 mét gây vết thương thấu ngực, bụng phức tạp, chảy máu nhiều...
Bé gái 7 tuổi đột ngột ngất ở trường do viêm cơ tim tối cấp
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Viêm cơ tim tối cấp diễn tiến nhanh, trẻ rơi vào rối loạn nhịp tim nặng và phải can thiệp ECMO để giành lại sự sống.
8 dấu hiệu bệnh suy thận, người Việt cần biết để phòng bệnh từ sớm
Sống khỏeGĐXH - Việc nhận biết sớm các dấu hiệu suy thận đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa và làm chậm tiến triển của bệnh.