Ngăn chặn 'dòng chảy ma túy' ở Sơn La (P1): Khu vực 'nóng' về ma tuý

"Nước mắt cho phụ nữ, khổ đau cho trẻ em và nhà tù cho đàn ông" là câu nói đầy ám ảnh về những bản có nhiều người bị bắt vì phạm tội liên quan ma túy ở Điện Biên và Sơn La. Những cái tên Na Ư, Lóng Sập, Tân Xuân rồi Tàng Kangnam cho đến giờ vẫn gợi nhớ về nỗi đau ma túy. Nhắc đến Sơn La, người ta nhớ đến các "ông trùm" người Lào, người Việt mỗi lần giao dịch đều có số lượng khủng. Đại tá NguyễnVăn Hiệp, nguyên Phó Cục trưởng Cục PCMT&TP BĐBP, nguyên Đoàn trưởng Đoàn Đặc nhiệm PCMT&TP miền Bắc có nhiều thời gian "ăn chực, nằm chờ" đánh án ở Sơn La. Ông cho biết "Có những đêm, chúng tôi mật phục trên biên giới, dùng ống nhòm hồng ngoại, soi thấy những toán người Lào đi cả chục người, mang theo cả súng AK để vận chuyển ma túy. Có lần, chúng nằm phục ngay cạnh đường, các đố tượng cứ rầm rập đi qua". Với sự mạnh tay của lực lượng chức năng Việt Nam và Lào, những năm trở lại đây, các toán, nhóm vận chuyển ma túy có vũ trang đã được kiềm chế, tuy nhiên không vì thế mà đánh giá tình hình mua bán, vận chuyển ma túy nơi đây đã hạ nhiệt. Từ điểm nóng Mộc Châu, Vân Hồ, các ông trùm dịch chuyển, mở rộng địa bàn qua khu vực biên giới huyện Sông Mã, Yên Châu.

Lý giải tình hình mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy từ Lào vào Việt Nam qua khu vực biên giới tỉnh Sơn La luôn diễn biến phức tạp, Thượng tá Phạm Thái Hòa, Trưởng phòng PCMT&TP, BĐBP tỉnh Sơn La cho biết: Tỉnh Sơn La chỉ cách khu vực Tam Giác Vàng- "công xưởng ma túy của thế giới" chỉ vài trăm cây số. Với hơn 200km đường biên giới, tiếp giáp với chủ yếu tỉnh Hủa Phăn (Lào), chạy theo những dãy núi cao, hiểm trở- thuận lợi cho việc "cõng hàng" qua biên giới. Các "ông trùm" cũng triệt để tận dụng những khó khăn của người dân (đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số) sinh sống ở khu vực biên giới để mua chuộc, lôi kéo tham gia tiếp tay. Người dân hai bên biên giới có mối quan hệ thân tộc; nương rẫy canh tác gần nhau nên khó kiểm soát việc đi lại. Biên giới có nhiều đường qua lại, cả đường chính và đường mòn. Các đối tượng mua bán, vận chuyển ma túy ngày càng mưu mô, thủ đoạn và phương thức hoạt động ngày càng tinh vi. "Hàng" được tập kết sẵn ở sát khu vực biên giới để bất cứ lúc nào các ông trùm cũng có thể điều tay chân đưa "hàng" vào Việt Nam.

Nhiều đối tượng sau thời gian "chạy việc" đã nâng cấp bản thân lên "ông chủ", tách ra làm ăn riêng nhằm mục đích "buôn tận gốc, bán tận ngọn". Đặc biệt, các đối tượng sinh sống ở khu vực biên giới, có mối quan hệ thân tộc, cấu kết ngoại, nội biên thành một đường dây khép kín, rất khó để tiếp cận, điều tra. Những đối tượng đã bị bắt giữ khai nhận rằng, ma túy ở Lào không những rẻ, dễ mua mà còn không cần phải bỏ vốn ban đầu vì cứ mang ma túy về, khi nào bán được thì trả tiền. Thậm chí, nếu chẳng may bị "mất hàng" do lực lượng chức năng thu giữ, các "ông trùm" người Lào săn sàng hoặc giảm một nửa tiền hoặc cho không như một sự "chia sẻ" kì thực cũng là giữ mối làm ăn.

Vì lợi nhuận siêu khủng nên dù liên tục bị bắt giữ nhưng các "ông trùm" vẫn tìm mọi cách để thẩm lậu ma túy vào Việt Nam tiêu thụ. Điều này đã đặt ra những thách thức mới cho lực lượng PCMT&TP BĐBP Sơn La. Và, ngăn chặn "dòng chảy ma túy" từ bên kia biên giới là cuộc chiến đầy cam go, đòi hỏi những người lính Biên phòng làm công tác phòng, chống tội phạm phải có bản lĩnh, trình độ, tâm huyết bởi luôn phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, thử thách và cả hiểm nguy. Mỗi năm, tỉnh Sơn La có cả nghìn vụ việc với cả nghìn người phạm tội liên quan đến ma túy. 

Theo thống kê chưa đầy đủ, từ 2022 đến nay, lực lượng chức năng tỉnh Sơn La phát hiện bắt giữ: 3.523 vụ/4.527 đối tượng phạm tội về ma tuý, thu giữ: 84,57 kg heroin; 11,92 kg nhựa thuốc phiện; 1.281.448 viên ma tuý tổng hợp; 46,37 kg ma túy đá; 7,05 tỷ đồng; 31 khẩu súng, 200 viên đạn và một số tang vật có liên quan. Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống và kiểm soát ma túy 549 vụ/ 583 đối tượng, phạt tiền 789,8 triệu đồng. Những con số cho thấy độ "nóng" về tội phạm liên quan đến ma túy ở Sơn La.

Theo Thượng tá Phạm Thái Hòa, hiện nay, BĐBP Sơn La đang tập trung thực hiện Đề án "Chuyển hóa, xây dựng xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Sơn La không có ma túy, giai đoạn 2023 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030" theo Quyết định 135 ngày 19 tháng 1 năm 2023 của UBND tỉnh Sơn La. Theo Thượng tá Phạm Thái Hòa, bên cạnh việc tấn công, trấn áp các đối tượng chủ mưu, cầm đầu, các tụ điểm ma túy gây nhức nhối ở khu vực biên giới tỉnh Sơn La, trong năm 2023 và 2024, lực lượng PCMT&TP BĐBP Sơn La nhắm nhiều tới đối tượng người Lào. Có thể xác định rõ nguồn ma túy là từ Lào bởi vậy việc đánh chặn "nguồn cung" là một phương pháp ngăn chặn tội phạm ma túy từ sớm, từ xa. BĐBP Sơn La cũng có nhiều tham vấn hỗ trợ lực lượng Công an các tỉnh Hủa Phăn về nghiệp vụ để triệt phá các các "kho hàng" tập kết sát đường biên chờ đưa vào Việt Nam tiêu thụ.

Thời gian qua, BĐBP Sơn La phối hợp chặt chẽ với PC04, PC09 Công an tỉnh Sơn La trong hoạt động bắt giữ, hoàn chỉnh hồ sơ, tổ chức giám định tang vật; mời đại diện Viện Kiểm sát nhân dân các cấp tham gia kiểm sát ngay từ đầu đối với những đối tượng ngoan cố; những khó khăn về nhà tạm giữ, phương tiện vận chuyển cũng từng bước được tháo gỡ. Điều kiện thuận lợi nâng cao hiệu quả công tác là động lực để những cán bộ làm công tác PCMT&TP BĐBP Sơn La tích cực, nỗ lực hơn nữa trên mặt trận ngăn chặn dòng chảy "cái chết trắng" từ bên kia biên giới.

(Còn nữa)