Ngày mới ở nơi mỗi đám cưới là một “sự kiện lịch sử”

Người Chứt Hà Tĩnh đã “tự tin” hơn với cuộc sống mới của mình. Ảnh: Thế Mạnh

Không còn tình trạng hôn nhân cận huyết

Hôn nhân cận huyết là một trong những vấn đề nhức nhối đối với đồng bào dân tộc Chứt tại xã Hương Liên, huyện Hương Khê tỉnh Hà Tĩnh. Xã Hương Liên trước đây vốn là vùng có điều kiện giao thông vô cùng khó khăn, chủ yếu là đồi núi khiến điều kiện phát triển của bà con đồng bào vô cùng hạn chế.

Bản Rào Tre (xã Hương Liên) của người dân tộc Chứt tại đây có 42 hộ với 150 nhân khẩu. Do đó, việc kết đôi và tình trạng hôn nhân cận huyết của đồng bào khá phổ biến. Người đồng bào dân tộc Chứt tại bản Rào Tre trước đây là nỗi trăn trở lớn với công tác dân số địa phương khi nguy cơ suy giảm giống nòi là điều có thể thấy rõ.

Phát hiện và nắm bắt tình hình thực tế tại địa phương, Bộ đội Biên phòng và chính quyền địa phương nơi đây đã triển khai nhiều giải pháp giúp người dân có cuộc sống mới. Sau 5 năm triển khai đề án phát triển đồng bào dân tộc Chứt ở bản Rào Tre, cuộc sống của người Chứt đã có nhiều thay đổi. Họ đang dần thay đổi những tập tục lạc hậu, đặc biệt là hôn nhân cận huyết đang dần bị xóa bỏ trong nhận thức của người dân.

Kể từ năm 2015 đến nay, tình trạng hôn nhân cận huyết của người Chứt đã chấm dứt. Nhờ nguồn kinh phí từ các dự án hỗ trợ, người Chứt hiện nay đã có nhiều nếp nhà kiên cố. Vấn đề phát triển kinh tế tại chỗ cho đồng bào bước đầu cũng đã có nhiều hướng đi đúng đắn.

Vài năm trở lại đây, công tác phát triển cơ sở hạ tầng như đường bê tông liên thôn, đường điện, trường học, trạm y tế xã đã khiến cho chất lượng sống của đồng bào Chứt thực sự thay đổi.

Mỗi đám cưới là một "sự kiện lịch sử"

Một đám cưới lịch sử của cô dâu dân tộc Rục và chú rể dân tộc Chứt.

Tại Rào Tre hiện nay, khoảng 18 nam dân tộc Chứt thì mới có 1 nữ. Do đó, để có thể khuyến khích người dân tộc khác kết hôn cùng người Chứt nhiều chính sách đã được đưa ra. Ở Rào Tre khi nói một đám cưới được tổ chức thì chính là một sự kiện lịch sử. Mỗi gia đình sẽ được hỗ trợ 30 triệu đồng, được cấp đất làm nhà, được tổ chức đám cưới và quà tặng… Nhờ thế, đến nay đã có 8 cặp đôi kết hôn với người ngoài bản đang có cuộc sống hạnh phúc.

Để duy trì, phát triển và nâng cao chất lượng dân số của đồng bào dân tộc Chứt, cán bộ tổ công tác Biên phòng bản Rào Tre đã xây dựng Chương trình "Nhịp cầu se duyên", với mục đích để những bạn trẻ đồng bào dân tộc Chứt có cơ hội giao lưu, tìm hiểu, kết hôn với thanh niên ở những địa phương khác. Từ đó, các bạn trẻ hai bên có điều kiện tìm hiểu nhau. Bên cạnh đó, những cặp đôi tổ chức đám cưới cũng sẽ nhận được kinh phí từ Bộ đội Biên phòng. Đến nay, cuộc sống hôn nhân gia đình của dân tộc Chứt cơ bản được thay đổi tích cực bởi sự quan tâm đặc biệt của Bộ đội Biên phòng Hà Tĩnh cùng với những chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Thiếu tá Nguyễn Văn Thiên, Tổ trưởng tổ công tác bản Rào Tre cho biết: "Mỗi một đám cưới của đồng bào tại đây với người dân tộc khác giống như một sự kiện lịch sử. Những năm trước, khi chưa có đường liên thôn thì cán bộ cắm bản gần như phải chèo đèo, lội suối đi sang tận Quảng Bình để "làm ông mai". Đám cưới cũng được bộ đội biên phòng và địa phương đứng ra tổ chức".

Năm nay, bản có thêm 3 nhân khẩu mới được sinh ra từ các cặp vợ chồng hôn nhân ngoài huyết thống. Đây là một tin mừng lớn với bà con toàn bản.

Tuy nhiên, theo thống kê của tỉnh, Rào Tre hiệnvẫn còn 15 nam, 2 nữ đến tuổi lập gia đình nên bộ đội biên phòng dùng giải pháp vận động thanh niên để tránh tình trạng hôn nhận cận huyết diễn ra.

Những năm về trước, khi mọi thứ còn đang lạc hậu, chưa phát triển đặc biệt đối với dân tộc thiểu số như dân tộc Chứt thì Bộ đội Biên phòng Hà Tĩnh đã phối hợp với chính quyền địa phương vận động đồng bào Chứt về Rào Tre lập bản, định cư lâu dài.

Kể từ đó, dưới sự quan tâm hỗ trợ của cán bộ tại tổ công tác Biên phòng bản Rào Tre, Đồn Biên phòng Bản Giàng, cuộc sống người ngày một thay đổi. Nếu trước đây, từ người trẻ đến già đều không biết chữ, cuộc sống khó khăn thâm chí nhiều người còn không quen với việc tắm rửa, vệ sinh cá nhân thì nay mọi người dần thích nghi với cuộc sống hiện đại.

Huy Hoàng

Gặp lại những đứa con của người Chứt sau 60 năm được phát hiện giữa lưng chừng đỉnh Trường Sơn