Nghĩa trang Bình Hưng Hòa đóng cửa: Nghe bốc mộ, vừa mừng vừa lo

Thông tin đóng cửa nghĩa trang Bình Hưng Hòa đã có từ năm 2008, tuy nhiên vì nhiều lý do, chính quyền TP Hồ Chí Minh vẫn chưa thể thực hiện được. Các hộ dân phường Bình Hưng Hòa và khu vực lân cận vẫn đang phải sống trong môi trường “quần thể” nghĩa trang ô nhiễm.

 

Sống lẫn với người quá cố

 

Ông Văn lo lắng vì ngôi mộ mới chôn gần nhà. Ảnh: Đ.B

 

“Chúng tôi biết là nghĩa trang đã đóng cửa bởi có họp hành với dân rồi. Người dân khu phố 5 ai gặp tôi cũng hỏi bao giờ triển khai di dời đây? Tôi bảo không biết, ai cũng buồn. Nhà tôi ở nơi giáp ranh, mong việc di dời thành hiện thực 10 lần thì bà con sống trong nghĩa trang mong đến 20 lần”.   Ông Trần Đức Lượt, Trưởng khu phố 5

Sống gần nghĩa trang Bình Hưng Hòa có nhiều khu phố, nhưng khu phố 4 và 19 là đúng nghĩa gần vì giáp ranh. Riêng khu phố 5 có những hộ sống trong nghĩa trang, dùng đường “nội trang” để lưu thông với thế giới bên ngoài. “Có 3 tổ dân phố lâm vào tình cảnh như thế. Đó là tổ 95, 97 và 88. Mỗi tổ có hơn 40 hộ dân đấy”, ông Trần Đức Lượt, Trưởng khu phố 5 cho biết.

 

Nghĩa trang Bình Hưng Hòa buổi trưa nắng gắt, nhìn chói chang với những ngôi mộ trắng toát. Ông Lượt hỏi tôi: “Có thấy mùi thum thủm không?”. Tôi với tay tháo khẩu trang, quả thật là có mùi thum thủm khó chịu. “Lúc nào cũng có mùi này hả bác?”, tôi hỏi mà lòng thấy hơi... sợ. “Chỉ có lúc bốc mộ thôi. Nhưng trong đây tuần nào mà chẳng bốc mộ. Cũng có thể nói, mùi này ngự trị quanh năm”. Hóa ra là thế, nghĩ lại cũng không có gì đáng sợ lắm nhưng quanh năm suốt tháng mà ăn ngủ với mùi thum thủm của... bốc mộ thì khó chịu thật!

 

Trên con đường đất “nội trang” rộng khoảng 2m với ngã 3, ngã 4 chằng chịt, thỉnh thoảng lại có tiếng xe máy rú ga sau lưng của các thanh niên sống trong khu vực nghĩa trang Bình Hưng Hòa. Sau những hàng mộ trắng, xanh là sân, là võng, là quần áo phơi đầy của người dân khu phố 5. Chúng tôi thấy lời ông Lượt không sai tí nào. Trong “quần thể” này, người sống và người quá cố cùng nhau chia đất dựng “nhà”.

 

Trên con đường “nội trang” ấy, có lúc chúng tôi thấy sau nhà là mộ, có lúc lại thấy sau mộ là nhà. Có những khoảng đường dài một bên là nhà một bên là mộ, người sống và người quá cố ngày đêm đối diện nhau. Thoáng thấy một nóc nhà xanh mới, chúng tôi định hỏi ông Lượt nhà ai mới làm, nhưng khi đến gần lại hóa ra “nhà” mồ, còn ngôi nhà bên cạnh của người sống không đẹp bằng, không cao bằng.

 

Cũng trên con đường “nội trang” đó, chúng tôi thấy hai phụ nữ, người thì bế con đặt lên mộ rồi cho ăn trưa, người thì mắc võng trên mộ để ru con ngủ. Hóa ra khu mộ đối diện nhà của họ có nhiều bóng râm mát hơn là khu nhà mái tôn nóng bức. Một lần nữa, chúng tôi được chứng kiến “nhà” người quá cố “ngon lành” hơn nhà người sống. Chỉ thương cho bọn trẻ, nhìn cảnh sống ấy, chúng tôi băn khoăn liệu sau này ký ức tuổi thơ của chúng sẽ là những hình ảnh gì? Không phải đồng ruộng, không phải con sông, chỉ là hình ảnh mộ phần bạt ngàn, tít tắp!

 

Nỗi khổ mang tên… Bình Hưng Hòa

 

Mộ mát hơn nhà.

 

Người dân khu phố 5 sống trong nghĩa trang Bình Hưng Hòa mỗi người khổ một kiểu. “Mỗi lần có bốc mộ là chúng tôi khổ sở vô cùng. Có gia đình gọi thợ bốc mộ nhưng cũng có gia đình tự bốc. Nhưng họ chỉ lấy xương cốt chứ có xử lý những vấn đề còn lại đâu. Có những lúc bốc mộ mùi kinh quá, chúng tôi phải đóng cửa đi đâu đó cả ngày”, bà Lan, một cư dân khu phố 5 nói.

 

Với gia đình ông Nguyễn Thành Văn, sống cuối con hẻm và giáp ranh với nghĩa trang Bình Hưng Hòa, lại có nỗi khổ khác: “Toàn bộ khu này không có nước máy nên phải xài nước giếng. Nhà nào khá thì mua nước tinh khiết nấu ăn, chỉ tắm giặt bằng nước giếng nhưng nhiều khi ngứa ngáy không chịu nổi. Nhà nào nghèo thì đành nấu ăn, uống nước giếng luôn. Chỉ khoan 30m-40m là có nước rồi. Nhiều khi thấy nước đóng váng nhiều quá, người nào cũng ớn nhưng cuộc sống gần nghĩa trang biết làm sao bây giờ”.

 

“Trước đây, mấy lúc gió ngược còn ngửi mùi và khói lò thiêu nặng lắm. Giờ nghe họ nói lò thiêu (Trung tâm hỏa táng Bình Hưng Hòa) đã thay đổi công nghệ gì đấy, nhưng mùi vẫn không hết hẳn đâu, chỉ giảm bớt thôi”, ông Lượt lại chen thêm vào câu chuyện. Bà Lan tiếp tục câu chuyện: “Chúng tôi mong nghĩa trang di dời lắm. Nhưng di dời kiểu nào cũng phải làm cho gọn, chứ như lúc di dời nghĩa trang Đức Lộ (một nghĩa trang nhỏ thuộc khu vực Bình Hưng Hòa) để xây trường học vào tháng 6/2010 nhằm lúc trời mưa, vôi khử mùi khử trùng trôi hết khiến mùi hôi thối dai dẳng không ai chịu nổi. Sau đó lại thành ổ ruồi, ổ muỗi phát kinh. Nếu kỳ này di dời lớn, họ bốc mộ đàng hoàng và hàng loạt thì đỡ, nếu bốc mộ lai rai cho đến hết thì chắc người dân khu này khó mà thở để sống đến khi hoàn thành việc giải tỏa nghĩa trang Bình Hưng Hòa”.

 

Có một hoàn cảnh sống đặc biệt, sống gần hay sống lẫn với người quá cố, những người dân khu phố 5, một bộ phận dân cư nhỏ của khu đất rộng 60ha mang tên nghĩa trang Bình Hưng Hòa, có những nỗi lo cũng đặc biệt mà hầu hết người dân TPHCM không ai nghĩ đến. Để mộ bình thường thì họ cũng lo mà bốc mộ đi họ cũng phải lo. Liệu những nỗi lo “đậm chất” Bình Hưng Hòa này có thấu đến những nhà hoạch định kế hoạch di dời nghĩa trang chăng?

 

Đỗ Bá