Ngừng thuốc tránh thai bao lâu thì có thai lại? Lời giải từ chuyên gia

Hiểu rõ cơ chế của thuốc tránh thai là việc quan trọng để chị em chủ động trong kế hoạch sinh con. Nhiều người lo ngại rằng việc sử dụng thuốc tránh thai lâu ngày sẽ gây khó khăn cho việc thụ thai nhưng y học đã chứng minh đây là quan niệm chưa chính xác.

Tuy khả năng sinh sản không bị ảnh hưởng lâu dài nhưng cơ thể vẫn cần một khoảng nghỉ để cân bằng lại hệ thống hormone tự nhiên. Với những ý kiến của ThS.BS Lê Quang Dương, Giám đốc Trung tâm Phát triển Sức khỏe Bền vững (VietHealth), bài viết sẽ giúp giải mã nguyên nhân chậm có con và xây dựng lộ trình chuẩn bị sức khỏe tốt nhất để sớm đón bé yêu.

1. Thuốc tránh thai có gây vô sinh?

Nhiều chị em sau khi ngừng thuốc 6 tháng, 1 năm mà chưa có thai thường nghĩ nguyên nhân từ việc uống thuốc ngừa thai quá lâu.

Theo ThS.BS Lê Quang Dương, đây là một quan niệm sai lầm, thực tế các biện pháp thai như đặt vòng, uống thuốc, cấy que hay tiêm thuốc ngừa thai đều không làm mất đi khả năng làm mẹ mà thậm chí còn tốt hơn, những phụ nữ sử dụng thuốc tránh thai kết hợp (chứa estrogen và progestin) trong nhiều năm thường có khả năng sinh sản ổn định hơn nhóm chỉ sử dụng trong thời gian ngắn.

Kiểm soát sinh sản chỉ là giải pháp tạm thời. Khi phụ nữ ngừng sử dụng, cơ chế bảo vệ sẽ biến mất và cơ thể sẽ bắt đầu quy trình tái khởi động khả năng thụ thai.

2. Tại sao ngừng thuốc mãi chưa có thai?

ThS.BS Lê Quang Dương cho biết, việc phụ nữ ngừng thuốc tránh thai đã lâu mà vẫn chưa mang thai là tình trạng khá phổ biến và thường không đáng lo ngại ngay lập tức. Theo các nghiên cứu y khoa, khoảng 50% phụ nữ thụ thai trong 3 tháng đầu và hơn 80% thụ thai trong vòng 1 năm sau khi ngừng thuốc.

Dưới đây là những lý do chính giải thích tại sao quá trình này có thể chậm mang thai:

Cơ thể cần thời gian "tái khởi động"

Khi sử dụng thuốc tránh thai, các hormone trong thuốc sẽ tạm thời "cho buồng trứng nghỉ ngơi" bằng cách ngăn chặn quá trình rụng trứng hàng tháng. Ngay khi bạn ngừng thuốc, cơ thể bắt đầu một quá trình tự cân bằng để kích hoạt lại hệ thống nội tiết tự nhiên.

Thông thường, đối với thuốc viên hàng ngày, bạn chỉ cần từ 2 đến 6 tuần (hoặc vài tháng tùy cơ địa) để chu kỳ rụng trứng quay trở lại quỹ đạo vốn có. Tuy nhiên, thời gian này phụ thuộc rất lớn vào loại thuốc bạn đã dùng. Nếu bạn sử dụng thuốc tiêm tránh thai (như Depo-Provera), cơ thể sẽ cần một khoảng thời gian "nghỉ" dài hơn, có thể mất từ 7 đến 10 tháng, thậm chí hơn một năm để khả năng sinh sản phục hồi hoàn toàn.

Do đó, nếu chưa thể mang thai ngay sau khi ngừng thuốc, bạn cũng không nên quá lo lắng vì đây là phản ứng sinh lý cần thiết để cơ thể chuẩn bị sẵn sàng cho một thai kỳ khỏe mạnh.

Thuốc đã "che giấu" các vấn đề nội tiết trước đó

Nhiều phụ nữ có chu kỳ kinh nguyệt không đều hoặc mắc các hội chứng như: Buồng trứng đa nang trước khi uống thuốc. Khi uống thuốc, kinh nguyệt trông có vẻ đều đặn (thực chất là ra máu do sụt giảm hormone giả định), nhưng khi ngừng thuốc, các vấn đề gốc rễ này xuất hiện trở lại khiến việc thụ thai khó khăn hơn.

Yếu tố tuổi tác và sức khỏe tổng quát

Tuổi tác: Khả năng sinh sản giảm dần theo thời gian. Nếu bạn bắt đầu dùng thuốc khi 20 tuổi và ngừng thuốc khi 35 tuổi, khả năng thụ thai tự nhiên của bạn đã thấp hơn so với trước đó.

Lối sống: Căng thẳng (stress) kéo dài, cân nặng quá thấp hoặc quá cao (BMI dưới 18 hoặc trên 35) đều ảnh hưởng trực tiếp đến sự rụng trứng.

Tần suất và thời điểm quan hệ

Ngay cả khi cơ thể đã rụng trứng bình thường, cơ hội thụ thai trong mỗi chu kỳ chỉ khoảng 20 - 25%. Việc tính sai cửa sổ thụ thai (thời điểm rụng trứng) hoặc tần suất quan hệ không đủ cũng là nguyên nhân phổ biến.

3. Lộ trình 5 bước chuẩn bị để sớm đón em bé

Nếu đã sẵn sàng thêm con, hãy thực hiện ngay các bước sau theo lời khuyên của bác sĩ:

Ngừng biện pháp tránh thai: Ngay khi cặp vợ chồng muốn có con (không cần đợi quá lâu mới bắt đầu thử).

Bổ sung vitamin tiền sản: Đặc biệt là acid folic để ngăn ngừa dị tật ống thần kinh cho bé.

Thay đổi lối sống: Bỏ thuốc lá (kể cả hút thuốc thụ động), giảm căng thẳng và duy trì tập thể dục đều đặn.

Kiểm tra sức khỏe tổng quát: Đi khám để sàng lọc các bệnh lý phụ khoa hoặc vấn đề nội tiết.

Quy tắc "1 năm và 6 tháng":

• Dưới 35 tuổi: Thử tự nhiên trong 1 năm không thành công mới cần đi khám hiếm muộn.
• Trên 35 tuổi: Chỉ nên chờ 6 tháng, nếu chưa có thai cần can thiệp y tế ngay để không lỡ "thời điểm vàng".

Việc sử dụng biện pháp tránh thai là cách văn minh để bảo vệ sức khỏe và kế hoạch hóa gia đình. Đừng để những lời đồn thổi về việc "gây vô sinh" làm bạn lo lắng. Hãy tin tưởng vào khoa học và lắng nghe cơ thể mình nhiều hơn.