Người dân chờ gì khi Hà Nội xây mới nhà chung cư, tập thể cũ?

Người lớn, trẻ nhỏ sống tại khu tập thể cũ trên đường Lê Hồng Phong (Hà Đông) luôn trong tâm thế sợ hãi. ảnh: Lê Bảo

Khổ trăm bề khi ở nhà tập thể

Bà Nguyễn Thị Hiền trú tại Khu tập thể đường sắt A7 (Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội) ngồi trầm ngâm lo toan khi mùa mưa bão sắp đến. Bà Hiền kể: "Khu tập thể xuống cấp nghiêm trọng và được Hà Nội xếp thuộc mức độ nguy hiểm C nên bất cứ ai sinh sống tại đây cũng không khỏi lo lắng. Dãy nhà không chỉ bị sụt lún, nghiêng từ nhiều năm nay mà những căn hộ luôn trong tình trạng ẩm thấp khiến chuột bọ hoành hành. Chỉ một thời gian ngắn nữa thôi khi mùa mưa đến, nước cống sẽ dềnh lên khiến cuộc sống của chúng tôi ở đây bị đảo lộn".

Tại khu Ngọc Khánh (Ba Đình – Hà Nội), có nhiều dãy nhà được TP Hà Nội đánh giá mức độ nguy hiểm cấp độ D nhiều năm nay. Điều dễ nhận thấy bằng mắt thường phía ngoài là một số dãy nhà bị nghiêng, lún, thậm chí cầu thang bị hư hỏng nghiêm trọng. Để đối phó với sự xuống cấp, cơ quan chức năng đã phải gia cố các dãy nhà bằng khung thép khu vực cầu thang, chống đỡ dầm bê tông để tránh sự đổ sập. Chia sẻ với chúng tôi, ông Thành Minh, trú tại nhà A Ngọc Khánh ngậm ngùi nói: "Nhà xuống cấp nghiêm trọng nên các mảng tường bị bong tróc, nhiều lần các mảng vôi vữa trên trần sập xuống khiến người dân được phen hú vía. Không chỉ thế, các kết cấu khác như: Dầm, trần nhà, hành lang, đường điện, nước… cũng xuống cấp theo nên cuộc sống của người dân luôn trong trạng thái lo sợ".

Tại khu vực Thành Công, nhiều nhà tập thể, chung cư cũ đã xuống cấp nghiêm trọng.

Được khởi công xây dựng từ những năm 70 của thế kỷ trước, khu tập thể 3 tầng với 4 dãy A, B, C, D là khu nhà ưu tiên của các cán bộ tỉnh Hà Sơn Bình cũ. Tính cả phần hành lang, mỗi căn nhà có diện tích hơn 41m2, là không gian sinh hoạt của cả gia đình từ 2 - 4 người. Nhiều năm gần đây, cùng với sự xuống cấp nghiêm trọng của các dãy nhà cộng với mỗi căn hộ có diện tích nhỏ hẹp nên hầu hết người trẻ tuổi đã chuyển đi nơi khác sinh sống, những người "bám trụ" lại với những căn tập thể dột nát chủ yếu là người lớn tuổi.

Tại khu B, hành lang tầng 2, tầng 3, người dân tận dụng làm chỗ để xe máy, phơi đồ cũng trong tình trạng nứt toác. Các trụ bê tông bị nước ngấm nên rêu đen bám mảng lớn và gần như mất khả năng chịu lực. Bà Nguyễn Thị Thanh (80 tuổi) sống tại tầng 3, nhà B từ năm 1976 cho biết: "Có đến 3 dãy nhà được lợp bằng ngói đất nung, sau nhiều lần cải tạo sửa chữa thì "tay đòn" đỡ ngói cũng đã bị mục ruỗng hết nên giờ không ai dám cải tạo thêm. Chính vì vậy, mỗi khi trời mưa khiến gia đình tôi và nhiều hộ dân khác vô cùng khổ sở".

Người dân mong muốn gì?

Cầu thang phải sử dụng dầm thép để “chống nạng”.

Chia sẻ với chúng tôi về mong muốn trong thời gian tới khi TP Hà Nội đồng loạt đẩy nhanh tiến độ cải tạo, xây mới các nhà chung cư, tập thể cũ, nhiều người dân không khỏi vui mừng. Tuy nhiên, câu chuyện về việc đảm bảo quyền lợi, lợi ích của người dân đã và đang khiến người dân quan tâm hơn cả. Quan điểm của nhiều người dân cho rằng, các đơn vị xây dựng có thể triển khai xây mới để khu vực khang trang, sạch đẹp và hiện đại hơn là điều cần thiết, phù hợp với xu hướng mới.

Nói về điều này, bà Nguyễn Thị Sáu trú tại khu tập thể Nhà máy thuốc lá Thăng Long (ngõ 133 Nguyễn Trãi, Thượng Đình, Thanh Xuân, Hà Nội) nhấn mạnh: "Các căn hộ tại đây đều có diện tích quá bé, cuộc sống bao năm qua quá vất vả, cực khổ khi dãy nhà không đảm bảo phục vụ cuộc sống tối thiểu. Chính vì vậy, nếu Hà Nội xây mới nhà tập thể chúng tôi hoàn toàn ủng hộ, sẵn sàng đi thuê trọ một thời gian trong quá trình xây dựng. Bên cạnh đó, chúng tôi mong muốn đơn vị chức năng thống nhất để đảm bảo quyền lợi về diện tích căn hộ lớn hơn, đảm bảo đủ nhu cầu tối thiểu sinh hoạt cho các thành viên của gia đình sau khi hoàn thiện".

Mới đây, tại Hội thảo "Cải tạo chung cư cũ trên địa bàn TP Hà Nội giai đoạn 2021-2025", ông Luyện Văn Phương (Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội) cho rằng, việc cải tạo, xây mới nhà chung cư cũ chủ yếu vướng mắc về trình tự thực hiện dự án; quy định 100% chủ sở hữu đồng thuận; quy định cải tạo, xây dựng phải triển khai toàn khu; quy định khống chế về các chỉ tiêu dân số, chiều cao, mật độ xây dựng…

Cũng nói lên việc chậm cải tạo, xây mới các chung cư cũ ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh (Phó Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc) nêu là do quy định của Luật Nhà ở, Nghị định 101/2015/NĐ-CP của Chính Phủ. Vì vậy, trong thời gian tới, việc tổ chức lập quy hoạch cần được nghiên cứu gắn liền với mô hình đầu tư, biện pháp và phương thức đầu tư. Cụ thể, Nhà nước đóng vai trò chủ đạo trong công tác tổ chức nghiên cứu lập quy hoạch; thực hiện tổng thể cho toàn khu chung cư cũ, nhóm chung cư cũ, tập hợp chung cư cũ độc lập trên địa bàn; nghiên cứu phương án cải tạo chung cư cũ theo hướng giữ ổn định chỉ tiêu dân số, tái tạo quỹ nhà để sử dụng vào chức năng thương mại, dịch vụ khi tăng chiều cao công trình...

Lê Bảo

Vì sao việc cải tạo chung cư, tập thể cũ ở Hà Nội lại chậm trễ, kéo dài cả thập kỷ?