Người Sài Gòn cúng tiễn ông bà sau 3 ngày tết

Đốt vàng mã trong lễ cúng tiễn đưa ông bà

Đây là tục lệ không thể thiếu khi kết thúc ngày Tết của người Việt, và cũng đánh dấu kết thúc ngày Tết tại các gia đình nên người ta còn gọi là làm hết Tết, hay đốt tết. Có nhiều gia đình làm lễ hóa vàng từ ngày mùng 2 âm lịch. Nhưng chủ yếu là bắt đầu từ ngày mùng 3 Tết đến khoảng mùng 10 Tết Nguyên đán.

Sau khi mời Tổ tiên về dự Tết với con cháu vào ngày 30 Tết (nếu tháng thiếu thì vào ngày 29 Tết), đến ngày mùng 3 Tết hoặc ngày khai hạ mồng bảy Tết, là ngày cuối cùng, tiệc xuân đã mãn, con cháu lại cáo lễ để tiễn đưa Tổ tiên trở về âm cảnh được gọi là “đưa ông bà”, lễ hóa vàng cho Tổ tiên, hay lễ tạ năm mới.

Ông Lê Xuân Khương, ngụ tại Q.12 cho biết, hằng năm gia đình ông đều cúng tiễn ông bà vào ngày mùng 3 Tết. Đây là tục lệ từ xưa để lại, bản thân ông chỉ noi theo mà làm. Mâm cơm cúng tiễn ông bà do ông và vợ tự sắm sửa từ sáng sớm. Ngoài những vật phẩm phải có như xôi, gà, vàng mã thì ông còn cúng theo sở thích lúc sinh thời của bậc sinh thành, đó là một miếng trầu têm sẵn và một lon bia. Theo ông Khương, đây là một tập tục rất hay, giúp con cháu nhớ đến ông bà tổ tiên, giữ gìn giềng mối xã hội, nhất là trong thời buổi làm ăn vất vả như hiện nay.

Mâm cỗ cúng tiễn tổ tiên vào ngày mùng 3 được sửa soạn khá thịnh soạn, cũng tựa như mâm cỗ đón tổ tiên về ăn Tết chiều 30 (bữa cơm tất niên). Mâm cỗ thường có bốn chiếc bát, bốn chiếc đĩa cùng 4 đôi đũa. Lễ vật trong lễ cúng tiễn tổ tiên cũng giống như lễ cúng gia tiên gồm: nhang, hoa, ngũ quả, trầu cau, rượu, đèn nến, bánh mứt, thức cúng mặn hoặc chay cùng các món ăn ngày Tết đầy đủ, sạch sẽ.

Mâm ngũ quả, hương hoa, giấy tiền vàng mã, đèn nến, trầu cau, rượu, trà, bánh chưng (hoặc bánh tét). Cỗ mặn hoặc chay với đầy đủ các món ăn ngày Tết, được chế biến sạch sẽ, bày biện đầy đặn, trang nghiêm. Nếu gia chủ cúng mặn thì con gà trống là vật phẩm không thể thiếu.

Để tiễn ông bà, các gia đình thường sắm đồ mới đồ vàng mã kèm theo ít tiền vàng làm “lộ phí”. Nhiều người tin rằng, sau khi đốt vàng mã, người cõi âm sẽ nhận được. Vì thế, sau khi lễ, các gia chủ sẽ hóa vàng. Phần tiền, vàng của gia thần phải hóa trước, tiền vàng, đồ dùng của tổ tiên hóa sau.

Bên cạnh việc cúng ở nhà, nhiều người hay đến chùa vào mùng 1, mùng 3, mùng 8 để thắp hương cho tổ tiên, ông bà. Còn ngày mùng 2 đa số dành cho người thân nên ít đến chùa hơn. Chính vì thế những ngày này các chùa thường rất đông người đến thắp hương và làm lễ.

Vì thế, vào những ngày này, các chùa ở TP HCM rất đông người đến thắp hương, cầu nguyện. Các gian thờ những người đã khuất luôn đông đúc người cúng bái. Đặc biệt các dịch vụ ăn theo như giữ xe, bán chim phóng sinh, nhang đèn cũng vì thế được dịp hét giá cho những người có nhu cầu.

Ở chùa Hoằng Pháp, rất đông người đến viếng chùa, thắp hương cầu khấn. Ở các nơi tại vị của tượng Phật tổ, Phật bà Quang Âm, tượng các vị La Hán,... đều kín người chắp tay thành kính cầu nguyện.

Thờ cúng tổ tiên là 1 tục lệ đẹp trong văn hóa người Việt

Chị Đặng Thị Thu Hồng, ngụ tại Q.Thủ Đức nói: “Do gửi tro cốt của mẹ chị ở chùa Hoằng Pháp, nên mùng 3 Tết mỗi năm, chị và gia đình đều đến chùa Hoằng Pháp (Hóc Môn) để thắp hương cho mẹ chị. Dù con chị còn nhỏ, nhưng chị và chồng quyết định cho cháu đi theo, để cháu thắp hương cho bà ngoại, để cháu sớm biết đến và ghi nhớ công ơn ông bà tổ tiên”.

Tục thờ cúng ông bà tổ tiên từ bao đời nay đã ghi dấu ấn trong tâm thức của mỗi con người Việt Nam, tục rước, tiễn đưa ông bà làm cho mối quan hệ giữa những người thân trong gia đình trở nên gần gũi hơn, con cháu hiểu được đạo nghĩa mà ông bà, cha mẹ đã góp công gìn giữ, nhớ ơn các bậc sinh thành. Đây một tục lệ tốt đẹp, thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc Việt. Tuy nhiên, hiện nay việc đốt vàng mã đã bị lạm dụng, trở nên lãng phí, và gây nguy hiểm trong công tác phòng cháy chữa cháy.

Thy Nhân