Người thu nhập thấp sẽ được thuê nhà ưu đãi

Người dân nghèo sẽ được hỗ trợ trực tiếp bằng tiền, còn cán bộ công nhân viên chức nhà nước, lực lượng vũ trang và công nhân tại các đô thị sẽ được thuê nhà dài hạn với giá ưu đãi.

Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam

Do vậy cần phải tách bạch hai vấn đề. Thị trường BĐS nên tiếp tục được “bơm nhiêu liệu” để phát triển sôi động hơn nữa và cái này sẽ để thị trường điều chỉnh. Còn Nhà nước sẽ đứng ra lo chuyện nhà cửa cho những người chưa có khả năng.

Khởi động dự án nhà ở xã hội cho trên 1,2 triệu CBCNVC

Vấn đề nhà ở xã hội đã được nhắc đến khá nhiều, song hiện nay mới có 3 dự án của các địa phương, nhưng cũng chỉ mang tính “thí điểm”. Vậy với dự án khổng lồ của Bộ Xây dựng liệu bao giờ được thực hiện?

- Trong số những đối tượng mà chúng tôi xác định thì Bộ Xây dựng vừa trình Chính phủ đề án hỗ trợ nhà ở cho người nghèo. Dự án này chủ yếu nhắm vào những hộ gia đình ở vùng sâu, vùng xa. Cụ thể, mỗi hộ sẽ được hỗ trợ trực tiếp bằng tiền từ 10-11 triệu đồng để làm nhà. Ngân sách TƯ hỗ trợ 8 triệu, vốn đối ứng của ngân sách địa phương là 2 triệu đồng. Những hộ ở các địa điểm khó khăn về giao thông sẽ được hỗ trợ thêm 1 triệu đồng tiền vận chuyển. Mục tiêu của chúng tôi là giúp mỗi hộ có ngôi nhà khoảng 25m2, với tiêu chí “một cái nền cứng, một khung nhà cứng và một mái cứng”.  Còn những hang mục khác thì sẽ làm sau.

Còn những đối tượng còn lại là CBCNVC, lực lượng vũ trang và công nhân các khu công nghiệp, chúng tôi đang tiến hành xây dựng đề án. Dự kiến sẽ trình Chính phủ vào tháng 6 năm nay.

Ông có thể cho biết quy mô và cơ chế hỗ trợ của đề án này như thế nào?

- Nhà nước sẽ cấp đất và bỏ vốn ra xây dựng các khu chung cư, sau đó sẽ cho những đối tượng này mua trả góp hoặc thuê dài hạn. Hiện các cơ quan của bộ đang tiến hành xây dựng đề án. Mục tiêu dự kiến là trong vài năm tới sẽ giải quyết nhu cầu nhà ở khu vực đô thị cho khoảng 1,2 triệu CBCNVC. Tổng vốn cho chương trình này có thể lên tới 35.000 tỷ đồng. Để thực hiện, có thể sẽ lập các công ty, tổng công ty chuyên trách xây dựng, phát triển nhà ở xã hội.

Vậy định hướng cơ chế tài chính đối với các loại nhà ở này? Nếu theo thời giá hiện nay thì mức đóng góp của người dân sẽ ra sao?

- Tôi nhớ, khi chính tôi thuê nhà của nhà nước, tiền thuê nhà mỗi tháng phải trả chỉ bằng mấy điếu thuốc lá. Cơ chế tài chính vậy mới không thể duy trì được chương trình nhà ở dài hạn. Đối với dự án, chúng tôi xác định nhà nước ứng vốn ra trước nhưng phải thu hồi vốn. Như vậy mới có kinh phí để duy tu, bảo dưỡng và tái đầu tư cho những thế hệ sau. Chúng tôi không xác định đây là việc kinh doanh để lấy lãi và không đặt chỉ tiêu phải thu hồi vốn 100%.

Cần thay đổi cách nghĩ của người dân

Hiện nay, Chính phủ cho 3 địa phương là Hà Nội, TP HCM, Bình Dương làm thí điểm nhà ở xã hội. Tuy nhiên thực tế triển khai còn xảy ra một số bất cập. Thậm chí như dự án nhà cho công nhân ở khu công nghiệp đã xây xong nhưng không có người thuê.

- Vì đây là những dự án thí điểm nên chắc chắn sẽ phát sinh những bất cập. Ví dụ tại khu công nghiệp Bắc Thăng Long, nhà ở làm xong nhưng lại không phát triển cơ sở hạ tầng, đường sá lầy lội, phương tiện đi lại khó khăn. Bên cạnh đó là những quy định chưa rõ ràng, nhiều thủ tục phiền hà chưa hợp lý khiến công nhân khó tiếp cận để thuê. Tôi cũng nghe nói đến một nội quy rất “buồn cười” là công nhân không được phép nấu ăn. Nếu để hạn chế cháy nổ và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm thì chí ít cũng phải có bếp ăn tập thể. Khi thực hiện dự án lớn sẽ phải tính đến những vấn đề này. Nhưng theo tôi quan trọng nhất là hạ tầng cơ sở phải đồng bộ và thủ tục đơn giản.

Hiện nay những thủ tục trong việc cấp phép đầu tư xây dựng, đất đai rất phức tạp. Ông đánh giá thế nào về tính khả thi của đề án?

- Theo tôi đây là dự án hợp lòng dân, có hiệu quả xã hội rất lớn, góp phần lành mạnh hoá thị trường BĐS hiện nay. Mô hình này đã được thực hiện rất nhiều ở các nước trên thế giới, không chỉ ở các nước phát triển. Hiện nay Chính phủ đang chỉ đạo các bộ, ngành làm đơn giản, thông thoáng về lĩnh vực liên quan đến đầu tư, xây dựng. Luật đất đai cũng đang tiến hành sửa đổi. Cho nên tôi tin rằng trong một, hai năm tới những vấn đề về thủ tục sẽ được giải quyết.

Điều chúng tôi  băn khoăn lại nằm ở một vấn đề... rất xã hội. Hiện nay quan điểm “miếng đất cắm dùi” đối với người Việt Nam còn nặng. Ai cũng muốn sở hữu nhà riêng. Trong khi dự án này thì chủ yếu là nhà nước cho thuê dài hạn. Cần phải tuyên truyền để người dân thay đổi cách nghĩ này. Thật ra việc cho thuê nhà nhà nước, về mặt quyền sử dụng thì cũng như là nhà của mình. Hơn nữa lại rất tiện lợi cho người lao động trong xã hội hiện nay, khi mà họ rất hay phải di chuyển, thay đổi chỗ ở, chỗ làm việc. 

Xin cảm ơn ông!

                        N.Hoàng (Thực hiện)