Người tiêu dùng ngại khiếu kiện

Đây là nhận định được đưa ra tại hội thảo "Tăng cường công tác Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng" do Cục Quản lý Cạnh tranh (Bộ Thương mại) và Sở Thương mại Hà Nội đã tổ chức ngày 20/6 vừa qua.

Yếu trong khâu bảo vệ quyền lợi NTD

Tại buổi hội thảo, Cục Quản lý Cạnh tranh, Bộ Thương mại đã liệt kê hàng loạt các sai phạm về chất lượng hàng hóa làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến NTD: Son môi có chứa chất sudan - chất có thể gây ung thư; tương ớt quá hạn sử dụng tràn ngập thị trường; lẩu Trung Quốc; hàm lượng 3 - MCPD vượt quá định mức trong nước tương (độc tố gây ung thư); gian lận cước taxi trên địa bàn TP.HCM; hàn the trong thực phẩm vẫn tràn lan...

Một thực tế mà các cơ quan chức năng đều thừa nhận là khâu quản lý chất lượng hàng hóa, bảo vệ quyền lợi NTD đang tồn tại khá nhiều lỗ hổng, các cơ quan chức năng chỉ kiểm tra được phần ngọn. Và khi vi phạm chất lượng xảy ra, chỉ xử phạt tại chỗ mà không truy cứu đến cùng. Bên cạnh đó, chế tài xử phạt không đủ sức răn đe khiến nhiều doanh nghiệp biết nhưng cố tình bỏ qua.

Ông Vũ Vinh Phú, Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị Hà Nội nói: “Bảo vệ NTD đang là vấn đề cấp bách vì từ trước đến nay, NTD luôn bị va chạm rồi tổn thương. Đã đến lúc cơ quan chức năng phải chủ động bảo vệ NTD bằng cách nâng cao chế tài xử phạt, kiểm tra nguồn hàng tận gốc tránh tình trạng chạy theo sự vụ, chỉ quản lý được phần ngọn như hiện nay. Bên cạnh đó, vai trò của Hiệp hội nghề nghiệp chưa được quan tâm, phân công trách nhiệm còn chồng chéo, phải có một cơ quan chịu trách nhiệm chính thì công tác bảo vệ quyền lợi NTD mới có hiệu quả cao”.

Theo bà Đinh Thị Mỹ Loan, Cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh thì xảy ra những sự việc trên là do NTD Việt Nam là chưa nhận thức đầy đủ về quyền và trách nhiệm của mình. NTD vẫn mang tâm lý ngại lên tiếng, ngại khiếu kiện vì sợ phiền toái. Hơn nữa, việc thiếu thông tin đang khiến NTD chịu thiệt thòi.

Để hạn chế những điểm yếu này, NTD cần chủ động phát hiện và khiếu nại về các hành vi gây ảnh hưởng đến quyền lợi của mình; tự bảo vệ mình trong tiêu dùng, nâng cao ý thức về quyền và trách nhiệm của mình và đấu tranh cho quyền và lợi ích hợp pháp.

Cần thành lập các cơ quan kiểm nghiệm chất lượng hàng hóa

Một yêu cầu cấp bách mà không chỉ NTD, mà ngay cả các doanh nghiệp đang cần có là các trạm kiểm nghiệm chất lượng hàng hóa ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam.

Một nhân viên Siêu thị Big C nói: “Nên coi việc sai phạm chất lượng hàng hóa như một trận đánh. Nếu có trạm kiểm nghiệm chất lượng sẽ nhanh chóng biết được kết quả chính xác, loại bỏ được tổn hại cho NTD. Trong thời gian tới, nếu cứ có sai phạm muốn biết kết quả chính xác lại phải gửi sang nước ngoài sẽ là một yếu điểm trong khâu quản lý chất lượng”.

Theo ông Vũ Vinh Phú thì hiện tại, các cơ quan đo lường chất lượng ở nước ta đều có các phòng kiểm nghiệm chất lượng nhưng trình độ và thiết bị không đảm bảo. Nhiều trường hợp kiểm nghiệm đã cho kết quả thiếu chính xác. Chẳng hạn như vụ rau muống Thanh Trì, Hà Nội kết quả kiểm nghiệm tại Bộ Nông nghiệp cho rằng có hàm lượng kim loại nặng vượt mức cho phép, nhưng Sở Nông nghiệp Hà Nội lại cho kết quả kiểm nghiệm là không có hàm lượng kim loại nặng.

Do đó, nhiều trường hợp muốn biết kết quả chính xác đã phải gửi ra nước ngoài, vừa gây tốn kém lại phải chờ đợi trong thời gian quá dài. Vì vậy, cần thiết phải lập trạm kiểm nghiệm chất lượng hàng hóa ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam.

Bà Đinh Thị Mỹ Loan cho biết thêm, một trong những trọng điểm trong công tác bảo vệ quyền lợi NTD của Cục trong năm tới là tăng cường thông tin, chuẩn bị tốt hành trang cho NTD bước vào thời kỳ hội nhập. Bên cạnh đó, để quyền lợi của NTD được đảm bảo tốt, sẽ có sự phối hợp đồng bộ của các cơ quan chức năng và có sự tham gia tích cực của NTD.

Đồng thời Cục Quản lý Cạnh tranh sẽ Dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh Bảo vệ NTD, thay thế nghị định số 69/2001/NĐ-CP đã không còn phù hợp với tình hình thực tế.

Kỳ Anh