Nguy cơ yếu thận vì dùng loại thuốc này vô tội vạ

BS Huyền Trang khám cho bệnh nhân N.T.T mắc bệnh vảy nến. Ảnh: V.Thu

Bệnh nặng hơn vì bôi, tiêm Corticoid triền miên

Bà Hoàng Thị Hồi (SN 1961, ở TP Bắc Giang) là bệnh nhân thứ 10 trong buổi sáng. Bà kể, từ năm hơn 15 tuổi, bà phát hiện trên lưng nổi các mảng da bị đỏ, sần sùi, rồi dần dần có các vảy màu trắng bạc… Từ đó mỗi năm, các mảng đỏ cứ lan dần ra lưng, chân, da đầu. Đặc biệt, mấy năm nay bà bị cao huyết áp, phải uống thuốc hạ huyết áp mỗi ngày, những đợt căng thẳng, bệnh càng nặng hơn. “Tôi tiêm Vitamin B12, rồi bôi các loại thuốc được mách, đỡ được thời gian xong đâu lại vào đấy. May mắn, các con không ai bị di truyền bệnh này”, bà Hồi nói.

Không bị quá nặng như nhiều bệnh nhân khác, ông Đỗ Phúc Lai (SN 1935, ở Ân Thi, Hưng Yên) kể, ông bị vảy nến từ 10 năm nay. Ban đầu, các mảng đỏ xuất hiện trên da đầu, hình thành vảy cá trắng đục lan dần xuống mang tai. “Tôi đến là khổ sở vì ngứa ngáy, lắm khi cảm thấy rát, móng tay cũng dày lên, da khô, dễ nứt nẻ lắm, giấc ngủ thất thường”, ông Lai chia sẻ.

Kiểm tra vùng da ngực, bác sĩ phát hiện ông bị teo nhúm da, tổn thương giãn mạch hình sao - một biểu hiện điển hình của bệnh gan. Bệnh mãn tính này sẽ làm tăng cấp độ của vảy nến. Bác sĩ cho hay, nguyên nhân phần lớn là do thuốc bôi bệnh vảy nến chứa Corticoid chỉ bôi từ 7-10 ngày nhưng bệnh nhân lại bôi rất nhiều, ngày qua ngày nên da bị teo, tổn thương rất nhiều.

Tình trạng bôi thuốc vô tội vạ không theo hướng dẫn khiến bệnh nhân mắc vảy nến lãnh nhiều biến chứng không hiếm. Cũng trong buổi sáng, nhiều bệnh nhân vảy nến tới khám lần đầu tại Bệnh viện Da liễu Trung ương đã trong tình trạng rất nặng.

Bệnh nhân N.T.T (SN 1993, ở Thái Nguyên) phát hiện vảy nến ở nách từ năm lên 10 tuổi. 15 năm mắc bệnh, từ chứng vảy nến thể bình thường, đến nay, tình trạng bệnh của anh đã chuyển sang dạng mủ, biến chứng gây đỏ da toàn thân - rất nặng. 25 tuổi, bệnh nhân T có vẻ ngoài già dặn hơn số tuổi mình có. Râu rậm, mắt lồi, mặt có biểu hiện phù - gương mặt điển hình của việc dùng quá nhiều Corticoid, toàn thân da dẻ ửng đỏ, teo da, giãn mạch nhiều vị trí nên anh T luôn luôn phải mặc áo dài tay, che đi những vùng cơ thể “khác người”. Móng tay của bệnh nhân cũng xơ cứng, dày lên không bình thường. Không những thế, dù còn trẻ tuổi nhưng T đã bị đau lưng từ nhiều năm nay, nhất là những lúc trời trở gió.

“Trong nhà có 3 chị em, nhưng chỉ mình tôi mắc bệnh. Từ khi phát hiện bệnh, gia đình tự bôi thuốc và tiêm ở ngoài nhiều lần bằng loại thuốc trắng đục”, bệnh nhân T nói.

BS Trương Thị Huyền Trang, người trực tiếp thăm khám cho các bệnh nhân trên cho biết, với bệnh nhân T, cần phải đi làm xét nghiệm sàng lọc để xác định có suy tuyến thượng thận hay không (được làm vào lúc 8h sáng), bởi bệnh nhân tiêm quá nhiều Corticoid không đúng liều, chỉ định. Hoặc bệnh nhân phải nằm viện nội trú một thời gian để sàng lọc tổng thể. BS Huyền Trang cho biết: “Nếu bệnh nhân bị suy tuyến thượng thận sẽ ảnh hưởng toàn bộ hệ thống, trong đó, có ảnh hưởng tới sức khoẻ sinh sản. Tiêm quá nhiều Corticoid đồng thời làm biến đổi vảy nến từ dạng này sang dạng khác, nặng hơn. Khi chuyển sang thể đỏ, mủ, việc điều trị khó khăn hơn nhiều”.

Không chữa khỏi nhưng có thể kiểm soát tốt

PGS.TS Nguyễn Duy Hưng, Bệnh viện Da liễu Trung ương cho biết, vảy nến là bệnh về da mạn tính. Bệnh vảy nến không gây chết người nhưng ảnh hưởng rất nhiều đến tâm lý và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Dù chưa có thống kê đầy đủ, nhưng bệnh vảy nến có tỷ lệ 2-3% dân số. “Bình thường, một ngày khám vảy nến (thứ Hai, thứ Tư hàng tuần), chúng tôi tiếp nhận khoảng 70 bệnh nhân khám. Trong 10 ngày khám hưởng ứng ngày Vảy nến thế giới (từ 22-31/10), con số này tăng nhiều lần”, BS Huyền Trang cho hay.

Biểu hiện thường gặp nhất là vảy nến thể thông thường là bệnh mạn tính, tái phát, có mảng và sẩn màu đỏ có vẩy trắng bạc. Các thương tổn da có thể rải rác vài tổn thương cho đến lan toả toàn thân. Bệnh thường xuất hiện ở tuổi ngoài 20-30 tuổi (khoảng 30%), có thể gặp ở người lớn tuổi ngoài 50 (chiếm đa số). Đôi khi bệnh xuất hiện ở trẻ nhỏ dưới 10 tuổi (khoảng 10%) và nếu ở tuổi này thì thường có yếu tố gia đình với biểu hiện bệnh nặng hơn, kéo dài hơn.

Nhiều người có thể mắc vảy nến sớm, từ thời thanh niên nhưng không phát hiện ra, vẫn cho rằng bản thân bị viêm da cơ địa hay các bệnh da liễu khác. Đến lúc lớn tuổi, mắc hoặc phát hiện các bệnh lý mãn tính không lây nhiễm (như gan, cao huyết áp, tiểu đường, mỡ máu, tim mạch…) những bệnh này có tác động hai chiều tới bệnh vảy nến, khiến bệnh vảy nến nặng hơn, hoặc dễ mắc bệnh hơn.

Bệnh vảy nến có tỷ lệ di truyền khá thấp, chỉ 4-5%. Các yếu tố có thể làm bệnh nặng hơn là các sang chấn như gãi, chà xát mạnh, nhiễm trùng, nhiễm liên cầu. Các stress tâm lý, sử dụng thuốc Corticoid Lithium, các thuốc chống sốt rét, Tnterferon... có thể làm nặng bệnh.

BS Huyền Trang khẳng định, vảy nến có thể kiểm soát nhưng không thể chữa khỏi hoàn toàn, có thể tái phát nhiều đợt. Do đó, những bài thuốc trên mạng “khăng khăng cam kết” chữa khỏi bệnh vảy nến 100% là không đúng. Bệnh nhân cần chú ý không tự điều trị nhằm hạn chế tối đa các biến chứng có thể xảy ra. Bệnh nhân cần được khám và theo dõi định kỳ theo hẹn của bác sỹ.

Võ Thu