Nguyên nhân nào khiến tòa báo Charlie Hebdo bị tấn công khủng bố đẫm máu?

Charlie Hebdo là gì?

Tuần báo Charlie Hebdo xuất bản định kỳ thứ tư hàng tuần, thuộc sở hữu của Công ty cổ phần Les Editions Rotatives; tiền thân của nó là một tạp chí (tồn tại từ 1969-1981 thì phá sản vì kiệt quệ tài chính). Charlie Hebdo được tái thành lập năm 1992, là một trong những tuần báo trào phúng bán chạy của Paris, với ấn phẩm xuất bản định kỳ khoảng 100.000 bản.

Trụ sở mới của Charlie Hebdo - Rue Serpollet (fr), Paris

Các số báo của nó thường xuyên đăng tải các hình ảnh biếm họa, các cuộc phỏng vấn hài hước, bài bình luận về các chính trị gia, ngôi sao nhạc pop hay các trào lưu tôn giáo như hình cựu giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế Dominique Strauss Kahn “nhảy múa tưng bừng”, Michael Jackson “gầy nhom nhem” như một bộ xương, không lâu sau khi ông qua đời.

Charlie Hebdo được xem như phiên bản Pháp của tờ Private Eye (một tờ báo châm biếm của Anh), nổi tiếng với những bài báo mỉa mai và phóng sự điều tra.

Tổng biên tập tuần báo Stéphane Charbonnier bị thiệt mạng trong vụ khủng bố hôm 7/1

Charlie Hebdo bắt đầu nổi tiếng từ năm 2006 khi cho đăng lại bức ảnh biếm họa Nhà tiên tri Mohammed vốn xuất hiện trên nhật báo Jyllands-Posten của họa sĩ Kurt Westergaard, Đan Mạch. Lúc mới được công bố, bức họa đã gây nên sự phẫn nộ trong thế giới Hồi giáo, hàng loạt cuộc biểu tình kéo dài trải khắp Trung Đông và nhiều thành phố phương Tây. Charlie Hebdo cũng đã bị các tổ chức Hồi giáo kiện lên tòa án vì những hình ảnh xúc phạm nhà tiên tri và ý nghĩ báng bổ truyền thống của đạo Hồi. Chủ bút lúc đó đã phải ra hầu tòa vì vi phạm luật chống khủng bố, tuy nhiên, tòa án Pháp đã bác bỏ và không luận tội.

Vụ xả súng kinh hoàng vào tòa soạn Charlie Hebdo ở Paris chiều 7/1, làm ít nhất 12 người thiệt mạng và 10 người khác bị thương

Biếm họa "chết người" và động chạm tôn giáo?

Có rất nhiều ý kiến về nội dung của tuần báo nhưng các phóng viên và chủ sở hữu đã lên tiếng bảo vệ nội dung đăng tải như một quyền tự do ngôn luận và lập luận rằng, họ đang châm biếm tất cả các tôn giáo lớn.

Trong năm 2010, Charlie Hebdo gây sốc khi đăng lên trang bìa hình ảnh Đức Giáo Hoàng Beenedict XVI đang rước lễ với một chiếc bao cao su.

Ảnh trang bìa của Charlie Hebdo, đổi tên thành Sharia Hebdo cùng dòng chữ “100 roi nếu bạn không chết vì cười”.

Tuần báo này còn tự đổi tên thành Sharia Hebdo (Sharia: đạo của Hồi giáo). Tháng 11/2011, Charli Hebdo lại xuất bản một ấn phẩm coi Nhà tiên tri Mohammed như một “biên tập viên - khách mời danh dự” của mình cùng dòng chữ “100 roi nếu bạn không chết vì cười”. Hệ quả là ngay trong đêm đó, văn phòng của Charli Hebdo đã bị đánh bom khủng bố, may mắn không ai bị thương. Vụ tấn công được cho là nhằm vào hệ thống máy tính của tờ báo.

Các mảnh vỡ đổ nát bên ngoài văn phòng Charlie Hebdo sau cuộc tấn công 11/2011

Năm 2012, Charli Hebdo tiếp tục xuất bản những bức biếm họa Nhà tiên tri Mohammed khỏa thân như một đứa trẻ và một bức tranh nhà tiên tri được đẩy đi trên xe lăn. Đây được xem là một cử chỉ khiêu khích có chủ đích đối với hàng loạt những cuộc biểu tình bạo động đang diễn ra khắp Trung Đông. Cảnh sát đã phải cử người canh phòng cẩn mật tờ báo. Trang cuối của tập ảnh còn chú thích những bức ảnh là “hợp pháp” vì được những người nghiên cứu Hồi giáo thực hiện kỹ lưỡng. Những bức hình xúc phạm này đã buộc Pháp phải tạm thời đóng cửa các đại sứ quán và trường học trên 20 quốc gia vì sợ bị trả thù.

Bức hình châm biếm Thủ lĩnh Hồi giáo Abu Bakr al-Baghdadi trong số báo phát hành ngày 7/1 của Charlie Hebdo

Tuần trước, ấn phẩm của Charlie Hebdo đã đăng tải bức biếm họa phiến quân IS dọa tấn công nước Pháp với thông điệp “Hiện Pháp vẫn chưa bị bọn khủng bố tấn công” và vẽ một phần tử vũ trang súng ống đầy mình, với bộ râu rậm rạp giống các phiến quân IS, trả lời rằng: “Khoan đã nào! Vẫn còn cả tháng Một để chúng tôi gửi quà cho nước Pháp mà”. Bức tranh do biên tập viên chủ lực của tòa báo với bút danh Charb, thực hiện - một nạn nhân của vụ thảm sát hôm qua.

Một ngày trước cuộc tấn công, tài khoản Facebook và Twitter của tuần báo đã đăng tải một hình ảnh châm biếm về thủ lĩnh Nhà nước Hồi giáo Abu Bakr al-Baghdadi với lời chúc sức khỏe cho năm mới. Và trang bìa của Charli Hebdo hôm 7/1 lại xuất hiện hình ảnh trào phúng cho thấy “sự phục tùng” của người Hồi giáo Pháp dưới sự cai trị của một thủ lĩnh Hồi giáo.

Xem thêm: Toàn cảnh hiện trường vụ khủng bố đẫm máu tòa soạn báo ở Paris

LD(th)