Nhắm mắt đốt tiền ở đền, phủ

Đồ mã được bày bán công khai ở Đền Kiếp Bạc đầu năm 2015. Ảnh: L.M

Nhắm mắt đốt tiền

Sáng 3/3, tại Phủ Tây Hồ (Hà Nội), lượng du khách đi lễ đầu năm vẫn rất đông. Đến khoảng 9h sáng, BQL đã phải kê thêm kệ ở sân để người dân đặt lễ. Theo quan sát của PV Báo GĐ&XH, ngay từ cổng Phủ, các hàng quán bày bán vàng mã la liệt. Chúng tôi đặt câu hỏi: “Sao việc đốt vàng mã đã bị cấm mà cửa hàng vẫn bán nhiều thế này? Du khách mua đốt thì có bị cấm không?”. Chủ Kiot số 1 cho biết: “Người dân vẫn mua thì chúng tôi vẫn bày bán chứ sao. Du khách cứ yên tâm, đốt ít thì không sao cả. Nếu đốt nhiều mới bị cấm”(?!). Điều đặc biệt khác với mọi năm, năm nay, ở các ban thờ không còn đặt những chậu sắt để du khách đặt tiền lẻ. Thay vào đó, người dân tự đặt tiền lẻ vào các hòm công đức. Tuy nhiên, một số du khách vẫn vô ý thức khi nhét tiền lẻ vào các bình hoa, đĩa quả, thậm chí để ngay trên mặt bàn thờ.

Ngay ở sân Phủ, vẫn có nhiều người khệ nệ đội mâm lễ to, lễ lớn với các xấp tiền vàng đồ sộ, sau đó mang ra đốt. Trong vòng nửa tiếng quan sát ở lò hóa vàng của Phủ, chúng tôi thấy lượng người đốt tiền vàng luôn tấp nập nên lò luôn rực lửa. Theo chân một phụ nữ lớn tuổi, đội mâm lễ cúng có đôi mã nhỏ vào Phủ, chúng tôi thấy sau khi ra lò hóa vàng, chị được người của BQL di tích nhắc nhở để đôi mã vào giỏ rác, không được đốt vì như thế là vi phạm. Chị đành ngẩn tò te vứt đôi mã xanh đỏ trong sự tiếc nuối.

Đốt vàng mã đúng nơi quy định thế này không bị cấm

Tại đền Kiếp Bạc (Hải Dương), điều đập vào mắt đầu tiên của chúng tôi là la liệt cơ man hàng đàn mã to, mã nhỏ, các hình nộm xanh đỏ đủ kích thước, chủng loại được bày bán la liệt tại đây. Du khách mua hình nộm/mã nào, chủ hàng sẽ ghi tên người mua lên hình đó để sau khi lễ xong thì “hóa”.

Khó xử lý?

Để chấn chỉnh tình trạng đốt vàng mã tại các lễ hội, cuối năm 2010, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 75/2010/NĐ-CP, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động văn hóa. Theo đó, việc đốt đồ mã tại nơi tổ chức lễ hội, di tích lịch sử - văn hóa, nơi công cộng khác sẽ bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng. Mặc dù vậy, hầu như việc xử phạt đối với việc đốt quá nhiều đồ mã, hình nhân thế mạng tại các lễ hội, di tích lịch sử - văn hóa rất ít khi được thực hiện.

Du khách đang xem mã

Chia sẻ với PV Báo GĐ&XH, ông Phạm Xuân Phúc, Phó chánh Thanh tra Bộ VH,TT&DL cho biết, quy định có hai chi tiết: Cấm đốt vàng mã không đúng nơi quy định và cấm đốt đồ mã, hình nhân thế mạng ở những nơi công cộng. Trả lời câu hỏi, ghi nhận của phóng viên, tại một số đền chùa vẫn còn tình trạng bày bán và cho đốt đồ mã, tiền vàng dù đã có lệnh cấm này, ông Phúc cho rằng, không có quy định nào cấm sản xuất, vận chuyển hoặc bày bán đồ mã, hình nộm… Vì thế, nếu có thấy bàn bán đồ mã ở đền, cũng khó xử lý. Ngoài ra, với quy định của Nghị định 75/NĐ-CP, người dân đưa vàng mã vào đền chùa để đốt, nếu bản thân di tích đó không cấm thì không trái quy định. Điều đáng nói, hiện nay việc đốt đồ mã và tiền vàng ở địa phương đang mỗi nơi một kiểu. Theo ông Phúc, di tích nào làm nghiêm (chẳng hạn như Chùa Hương, Phủ Tây Hồ...), BQL có người nhắc nhở người dân không đốt sẽ đỡ lãng phí. Còn một số BQL di tích vẫn cố tình làm ngơ và không nhắc nhở khiến tình trạng đốt vàng mã vẫn còn rất lộn xộn. Việc đó, tùy thuộc vào quy định của từng di tích.

Trở lại với việc có nên đốt vàng mã tràn lan, theo một sư thầy ở TPHCM, Phật giáo không có quy định mê tín khi đốt vàng mã. Đây thuộc về văn hóa dân gian Trung Hoa. Theo đó, người ta không những đốt tiền giấy, bạc giấy mà còn làm cả nhà cửa, gia cụ bằng giấy, thậm chí  cả tàu bay, thuyền bè bằng giấy để đốt vàng mã, cúng người chết. Tuy nhiên, theo sư thầy, nếu có thể thì nên đốt ít lại, không đốt thì càng tốt bởi sự thực, Phật giáo không cho rằng, người chết có thể dùng được tiền giấy và các dụng cụ bằng giấy bị đốt. Phật giáo chỉ tin, con cái thân thuộc của người chết có thể làm các việc như bố thí, cúng Phật, trai tăng, rồi hồi hướng công đức ấy cho vong linh, và siêu độ vong linh. Còn tất cả mọi việc làm khác đều chỉ là mê tín vô ích.

Lương Mỹ