Nhận biết dòng nước xoáy tử thần – ai đi tắm biển cũng cần phải nhớ

Theo thầy Nguyễn Như Trung, thầy giáo môn bơi lội tại Trường ĐH TDTT Bắc Ninh, hầu hết những người bị đuối nước khi gặp dòng nước xoáy tử thần là do cố gắng bơi ngược dòng vào bờ. Việc này là vô ích, sẽ gây ra hoảng loạn và mất sức. Điều cốt yếu để thoát ra là phải thật bình tĩnh, thả trôi theo dòng nước đến khi dòng chảy yếu đi thì tìm cách bơi ngang qua dòng chảy rồi vào bờ.

Những cái chết oan uổng trong dòng xoáy tử thần

Chiều 8/5 tại bãi biển Hải Lý (xã Hải Lý, Hải Hậu, Nam Định) xảy ra vụ đuối nước thương tâm khiến 3 nam sinh lớp 11 Trường THPT Tô Hiến Thành bị sóng cuốn đi. Đến tối nay (10/3), lực lượng tìm kiếm đã tìm được thi thể nạn nhân thứ ba.

Thông tin từ nhân chứng cho biết, vào thời điểm trên có một nhóm học sinh khoảng 6 em đang nô đùa tại đây. Lúc sau có 5 em rủ nhau ra biển bơi, khi sóng lớn đánh vào, có 2 em nhanh chóng thoát được bơi vào bờ còn 3 em khác bị sóng cuốn trôi ra xa.

Một người dân địa phương cho hay: “Nước biển tại đây hôm nay rất lớn nhiều tàu thuyền còn không dám ra khơi, không hiểu sao các cháu lại rủ nhau đi tắm. Rất có thể các cháu đã bị cuốn trôi xa, khó lòng sống được, chỉ mong tìm thấy thi thể”.

Nhận định về vụ tai nạn này, ông Trung cho rằng rất có thể các em đã gặp dòng nước xoáy tử thần cuốn các em ra xa. Do hoảng loạn mà các em cố gắng bơi ngược dòng vào bờ dẫn đến mất sức rồi chìm hẳn.

Dòng chảy xa bờ, hay dòng nước xoáy tử thần, dòng chảy xoáy, dòng nước rút…, tùy theo cách gọi của mỗi địa phương, là hiện tượng rất thường gặp ở các bãi biển. Đây là nguyên nhân chính gây ra các vụ tại nạn chết người cho du khách tắm biển.

Dòng chảy xa bờ hay dòng nước xoáy tử thần

Dòng chảy xa bờ được hình thành do sóng biển liên tục đánh vào bờ và lượng nước đó sẽ tập hợp lại và rút ra biển. Dòng nước đi từ bờ ra biển này được gọi là RIP (hay rip current). Dòng nước này có thể lôi một người từ vùng gần bờ ra biển với tốc độ rất nhanh, kể cả những người có khả năng bơi tốt cũng bị cuốn ra biển.

Dòng chảy rút xa bờ thường hẹp, có chiều ngang khoảng 1–3 m. Tuy nhiên, có khi dòng chảy này rộng đến cả chục mét. Trong một ngày chúng có thể di chuyển đến những vị trí khác nhau trong vùng đới sóng đổ. Hiện tượng này có thể xảy ra ở bất cứ vùng sóng đổ nào của đại dương, biển và những hồ lớn.

Dòng nước xoáy tử thần thường ở dưới lớp nước mặt nên nó trông giống như các chỗ an toàn khác cho người bơi lội. Vì không nhìn thấy có sóng lớn nên nhiều người không cảnh giác, đặc biệt là trẻ nhỏ. Hầu hết mọi người không biết cách nhận ra nơi nhiều khả năng có dòng nước xoáy tử thần hoặc không biết họ phải làm gì khi vướng vào tình cảnh nguy hiểm này. Những người thông thạo cho rằng, dòng nước xoáy thường ẩn sâu bên dưới nơi mặt nước yên lặng và có màu xanh thẫm.

Dòng nước ngược này có thể ổn định không thay đổi trong suốt cả tháng/cả năm. Tuy nhiên, chúng cũng có thể liên tục thay đổi mỗi vài giờ. Ở một số bãi biển, dòng nước ngược này không đi hướng ra biển mà chạy dọc theo bờ biển.

Cách nhận biết và phương pháp thoát khỏi dòng nước xoáy tử thần

Trước khi xuống bãi biển tắm, nên dành ra 5-10 phút để nhận dạng dòng chảy, đặc biệt là những bãi tắm hoang sơ, không có cứu hộ chuyên nghiệp. Dòng chảy xa bờ hay dòng nước xoáy tử thần thường có các biểu hiện:

- Có màu sẫm hơn xung quanh vì nơi đó nước sâu hơn các chỗ khác

- Có bề mặt nước phẳng lặng hơn, thường có sóng nhỏ hơn.

- Đôi khi có thể thấy các mảnh vỡ/bọt nước nổi trên mặt dòng chảy xa bờ và trôi ra biển.

Dòng nước xoáy tử thần rất khó nhận biết dấu hiệu

Dòng chảy xa bờ có thể đột nhiên xuất hiện với vận tốc 0,3-0,6m/giây và thường sẽ không có dấu hiệu để nhận biết. Nhưng một khi lọt vào và để bị cuốn ra xa, dòng chảy này có thể nhanh chóng tăng tốc, đạt đến 1-2,5m/giây, lúc này không ai có thể thoát khỏi dòng xoáy tử thần này.

Khi nhận ra rơi vào vùng có dòng nước xoáy tử thần, điều đầu tiên là bình tĩnh và không được hoảng sợ. Đây là điều tối quan trọng vì dòng nước rút sẽ không hút bạn xuống mà chỉ cuốn ra xa bờ thôi. Giữ cho cơ thể nổi trên mặt nước, thông thường dòng chảy sẽ đưa bạn ra xa bờ khoảng 30 – 50 m và dòng rút sẽ ngừng lại, khi đó tìm cách bơi ngang một đoạn cho ra khỏi dòng nước rút rồi bơi vào bờ.

Không được tìm cách bơi ngược dòng: Hầu hết những trường hợp chết đuối là mắc lỗi này. Không phải do dòng nước hút xuống mà do người bị nạn quá hoảng loạn mà cố gắng bơi ngược dòng nước. Đây là điều không thể bởi dòng rút có vận tốc rất lớn, bơi ngược dòng sẽ mất sức rất nhanh và vô ích. Ngược lại sẽ hoảng loạn vì bơi mãi mà càng thấy xa bờ hơn.

Khi gặp dòng nước xoáy tử thần, cố gắng giữ nổi và ra hiệu cầu cứu

Thay vì cố bơi ngược dòng, hãy tìm cách bơi song song với bờ biển, tức là vuông góc với dòng chảy. Sau khi đã thoát khỏi dòng xoáy, hãy bơi chéo góc và hướng về phía bờ.

Đối với những người đã đuối sức, không đủ thể lực để thoát khỏi dòng ngược, hãy thả nổi mình trôi theo dòng. Khi đã hết dòng ngược, cố gắng bơi song song với bờ biển hoặc ra hiệu cho cứu hộ hoặc người dân gần đó ứng cứu.

Vũ Sơn/Báo Gia đình & Xã hội